179

L. divina inspirante clementia Romanorum clarissimo regi, justitia rigore fulgenti, episcopi N. et N. et cardinales Romani, cum caeteris fratribus, salutem et perpetuam de hostibus suis victoriam.

Nullus Christianorum ignorat, optime rex, quod Romana Ecclesia Dei institutione et sanctorum Patrum imitatione et religiosorum virorum devotione, domina sit non Urbis, sed orbis; et ea consistente cuncta prospere consistunt, eaque deficiente cuncta decrescunt. Et sicut altius excellit, sic ventorum ac tempestatum tyrannidem facilius a se repellit; et quanto rerum mundanarum turbine [Col. 0037B] conquassatur, tanto lucidius purificatur. Beatae igitur memoriae papa H. migrante et viam universa terrae ingrediente, nos episcopi et cardinales G. cardinalem diaconum Sancti Angeli, virum honestum, moribus compositum, Deo Deumque timentibus charum, in summum pontificem elegimus, in ecclesiam Lateranensem constipatum catervis fidelium deduximus, et in sede summa positum nos et infinita religiosorum turba honoravimus. Post hoc in palatium ascendimus, et quae ex more geri solent complevimus et omnia insignia pontificalia H. papae, Calixti papae Paschalis papae suorumque praedecessorum ei tribuimus. His vero circa horam tertiam rite peractis, Petrus Leonis hora sexta, qua Judas Christum crucifixit, et tenebrarum [Col. 0037C] caligo mundum involvit, cum suis conspiratoribus atque consanguineis aliisque manifesto pretio conductis, ecclesiam Sancti Martii turribus fratrum propinquam, festinanter adiit, cappam rubeam indecenter induit, fictitiaque pontificatus insignia arripuit. Sequenti autem die ecclesiam Beati Petri armis petiit, machinis circumdedit, tecta murosque fregit, homicidiis peractis et nimia humani sanguinis effusione, sic cum improbis apostolorum principis intravit januas. Altera autem die armata manu ad Lateranensem ecclesiam perrexit, fumo, igne, sanguine eam violenter invasit. Palatium conscendit, pontes confregit, sedes pontificum contrivit, sacrarium beati Laurentii aperuit, quae optima sibi visa sunt diripuit, ad propria se [Col. 0037D] recollegit. Posthac palladium, in quo dominus noster papa Innocentius cum Catholica Ecclesia residebat, aggreditur. Verum equitibus et equis plurimis amissis in confusione suae ignominiae domum [Col. 0038A] turpiter recessit. Depraedationes vero ecclesiarum et praecipue beati Petri thesaurum, quem pontifices Romani et sacratissimi imperatores Deo beatoque Petro dedicaverunt in lampadibus aureis, calicibus, thuribulis, candelabris, imaginibus, crucibus, gemmis, aliisque vasis pretiosis, nec non et palliis et vestibus sericis auro gemmisque contextis, directiones necnon et praediorum ecclesiasticorum ignorationes, et peregrinorum exspoliationes quantae sint qui Romam vel Jerusalem properant euntes et redeuntes utique diffamant. Quae vero alia turpia ipse suique complices gerant regalibus auribus non sunt referenda. Sed per Dei gratiam infra paterni muri caveas jam latitat: abbates, marchiones, principes, aliique barones in auxilium Catholicae et apostolicae [Col. 0038B] Ecclesiae properant. Orientales et Occidentales Ecclesiae praedictum invasorem pari voto parique consensu unoque spiritu anathemate condemnant, dominum vero Innocentium papam a Catholicis Catholice lectum, Catholice consecratum, sicut universalem, patrem et beati Petri vicarium amplectuntur, venerantur, suisque nuntiis frequentant. Quod igitur super his celsitudo vestra, o gloriosissime rex, agere debeat, regalis providentia Spiritu sancto succensa provideat. Accingere igitur, et archiepiscopis, et episcopis, abbatibus religiosisque viris, nec non et regni principibus solito more in auxilium principis apostolorum properanter occurre: quatenus Ecclesia Dei laetetur, religio Christiana sublimetur, schismaticorum perfidia comprimatur, [Col. 0038C] corona capitis tui a rege coelesti benedicatur. Quae vero hic desunt venerabilis frater noster G. [Gualterus] et Deo dilectus Ravennatis Ecclesiae archiepiscopus viva vobis voce clarificabit, quem attentius serenitati vestrae commendamus, et ut eum pro reverentia beati Petri et totius Catholicae Ecclesiae honorifice tractetis, rogamus.

Venerabili domino N. sanctae Parthenopolitanae Ecclesiae archiepiscopo G. sanctae Ravennatis Ecclesiae minister, licet indignus, salutem et perpetuam in Christo dilectionem.

Visis sanctissimae paternitatis vestrae litteris quibus [Col. 0038D] me, quanquam invisum et facie ignotum visitare voluistis, plurimum in Domino gavisi sumus et congratulati, quem etsi longa terrarum spatia a nobis separent corporaliter, tamen, quae divisa [Col. 0039A] connectit, separata conjungit spiritualiter vos amplectimur, et pro posse nostro vobis servire parati sumus. Super quo vero unum nostrum consilium desideratis, taliter respondemus. Decedente SS. Romanae sedis episcopo, beatae memoriae patre nostro Honorio, sicut audivimus et in veritate comperimus, Innocentius, qui quondam Gregorius dicebatur, Sancti Angeli diaconus cardinalis, bonorum omnium, Deo quemadmodum ab aeterno providerat disponente, per electionem venerabilium fratrum et dominorum nostrorum unanimiter in unum convenientium, Guillelmi Praenestini, M. Albanensis, et Joannis Hostiensis, D. Sabiniensis episcoporum, et reliquorum Catholicorum cardinalium ad sanctae Romanae Ecclesiae regimen assumptus [Col. 0039B] est canonice. Postmodum vero Petrus Leonis, qui papatum a longis retro temporibus affectaverat, parentum violentia, sanguinis effusione, decrustatione sanctarum imaginum, facta et conspiratione inverecunda facie (rubeam sibi cappam assumens), universalem matrem nostram sanctam Romanam Ecclesiam turpiter usurpare et Simoniace occupare contendit. Hac itaque veritate comperta, cum universitate totius Italicae Ecclesiae praedictum Innocentium virum sobrium, prudentem, castum, mansuetum, humilem, omnique morum honestate conditum pro more Ecclesiae per supradictos venerabiles fratres divinitus consecratum, nostrum universalem patrem, papam, et apostolicum indubitanter amplectimur, devote colimus et veneramur. Praedictum [Col. 0039C] vero Petrum, vere leonis rugientis filium, quaerentem quem devoret, tanquam non electum, sed contra Deum et sanctam Ecclesiam erectum, non assumptum sed intrusum, non apostolicum sed apostaticum, non Catholicum sed haereticum, non consecratum sed exsecratum, divina ei in omnibus et per omnia contradicente auctoritate, condemnantes abdicamus. Vestrae igitur sanctitatis prudentiam suppliciter exoramus et vicaria charitate constantiam vestrae fidei velut columnam immobilem in Domino confortamus, quatenus in fide beati Petri et in obedientia ejus vicarii dilectissimi Patris nostri Innocentii, per gratiam S. Spiritus electi, sanctaeque Romanae Ecclesiae dilectione firmiter persistatis. Praeterea ne [Col. 0039D] vestis Christi inconsutilis a perfidis et infidelibus sortem mittentibus, quod divina avertat clementia, dividatur, et navis Petri fluctibus marinus hinc inde concussa periclitetur, devotissime suggerimus, ut dominum Lotharium invictissimum Romanorum regem ad Urbem sine dilatione venire viriliter et instanter exhortari dignemini, et tam vestrae dioeceseos fratres et episcopos, quam etiam reliquos vestros comprovinciales, velut alter Petrus aliquando conversus, in praedicta fide indubitanter confirmetis, quatenus tam per dominum regem, quam et per vos pax Ecclesiae reformetur, et Judaicae perfidiae haeresis, quae nuper in eadem Ecclesia exorta est, praestante Domino, funditus exstirpetur, et contra omnia quae se extollunt contra unitatem et veritatem, vos tanquam [Col. 0040A] murum ferreum pro domo Domini firmiter opponatis. De caetero in vestris sanctissimis orationibus in omnibus nos et per omnia humiliter commendantes, obnixe rogamus, ut hoc, quod ante homines vel ab hominibus dicimur aut existimamur, ante Deum vestris suffragantibus nobis meritis, esse quandoque mereamur. Orantem pro nobis vestram sanctitatem divina pietas ad multorum profectum et ad sanctae Ecclesiae honorem et utilitatem incolumem in longum conservare dignetur.

Venerabili domino N. sanctae Parthenopolitanae Ecclesiae digno archiepiscopo H., Dei, gratia Lucensis servus et episcopus, spiritum consilii et fortitudinis.

[Col. 0040B] De ordine electionis Romani pontificis, si vobis placuisset a viris religiosis ac me sapientioribus ut vobis notificaretur, expetere non erat incongruum. Sed quoniam vobis, ut Patri et domino meo, non satisfacere non debeo, de multis pauca perstringam. Convenientibus cardinalibus in ecclesia S. Andreae apostoli statutum est ab eis, octo personis, duobus episcopis, G. Praenestino, et C. Sabinensi, tribus cardinalibus presbyteris P. Pisano, P. Rufo, et Petro Leonis, tribus cardinalibus diaconibus, Gregorio scilicet Angeli Jonathae, Americo cancellario, electionem pontificis committi, ita ut si committeret dominum papam Honorium, qui tunc in articulo mortis positus erat, ab hac vita transire, persona [Col. 0040C] quae ab eis communiter eligeretur, vel a parte sanioris consilii, ab omnibus pro domino et Romano pontifice susciperetur. Praenestinus etiam cum caeteris decrevit, ut si quis electioni taliter factae contradiceret, anathemati subjaceret; et si quis alium attentaret eligere, factum pro infacto haberetur, nec ipse ulterius in Ecclesia locum consequeretur, quod et ipse Petrus Leonis ore proprio confirmavit, adjiciens non oportere eos dubitare, quod occasione sua in Ecclesia scandalum oriretur, quoniam mallet in abyssum submergi, quam propter se scandalum nasci. Deinceps statutum est ut electores altera die simul convenirent. Caeterum Petrus Leonis cum Jonathan ab eis recedens, ut corvus ille [Col. 0040D] vel submersus vel carnium ingluvie detentus, ad fratres postea redire contempsit, et conventicula seorsum colligens, altare maledictionis eligere satagebat. Quod nisi dominus papa Honorius, quem credebant jam mortuum, se ad fenestram populo ostendisset, cum fratrum et propinquorum, ac muneribus et obsequiis conductorum turba ministrorum, praeco Antichristi, supra quod dicitur Deus, ante tempus se extulisset. Itaque cum haec talia praesensissent ii, quorum corda Deus tetigerat, Ecclesiae periculum expavescentes, et tempestatis procellas jam intumescentes, cum papa Honorius in VI fr. de initio Quadragesimae ad patres suos appositus esset, celebratis exsequiis pro necessitate loci et temporis, non tamen ex more sicut oportebat, cum calamitatis [Col. 0041A] tempestas instaret, de octo personis ad electionem electis, Praenestinus, Sabinensis, B. Rufus, A. cancellarius, quintum Gregorium cardinalem diaconum Sancti Angeli, invitum et omnibus modis renitentem, cum religiosis viris episcopis, cardinalibus presbyteris diaconibus et subdiaconibus, in summum pontificem elegerunt, cum Petro Leonis, qui erat octavus, P. Pisano sexto et Jonatha septimo remanentibus. Quod vero compertum est ab his, qui dolum in corde conceperunt, ut iniquitatem parerent, nam et ipse Petrus Leonis a longis retro temporibus ad id pervenire, ut avarus et ambitiosus, affectaverat, sicut multis probatur indiciis, tribus generibus munerum nunc hos, nunc illos sibi alliciens, congregatis, quos potuerunt, [Col. 0041B] proh dolor! cum episcopo Portuensi rubea cappa illum vestierunt. Quod factum multae sanguinis effusiones, multae locorum urbis destructiones, terribiles sacrarum imaginum decrustationes; heu facinus! pro stipendio militum suorum sibique [Col. 0042A] obsequentium, consecutae sunt: quamvis Leo ejusdem Petri Leonis frater, et alter Leo frangentis panem, cum utrique striderent dentibus, alter in alterum, antequam papa obiisset juraverunt coram cardinalibus, quod neuter eorum de electione pontificis scandalum faceret, sed quem Ecclesia eligeret, pro domino venerarentur, et colerent. Nos autem sententiam et consilium religiosorum virorum Catholicorum et orthodoxorum, de Tuscia, de Longobardia, et de Ultramontanis partibus amplexantes, approbantes et imitantes, Petrum Leonis in hoc facinore ut schismaticum, et quoniam suum schisma defendit, haereticum omnimodis abdicamus, dominum vero Innocentium pro patre et summo pontifice tenemus, recipimus, veneramur et colimus. [Col. 0042B] Paternitatem vestram pro nobis orantem Dominus omnium conservare dignetur. Me ad servitium vestrae sanctitatis inconcussa fide, quasi unum de famulis vestris, deprecor ut existimeris.

[Col. 0041] Sexagesimus secundus praefuit dominus Vulgrinus, vir nobilis, doctus, facundus, in consilio providus, et omni virtutum decore ornatus. Tertio adepti pontificatus anno, idem praesul dominum Sugerium Sancti Dionysii in Francia electum praesente Ludovico rege benedixit in abbatem apud eamdem Dionysianam abbatiam. Interea vero cum Girardus Engolismensis episcopus, homo factiosus et schismaticus, Anacleti antipapae (qui antea Petrus Leonis dicebatur) partes defensurus, gravem Ecclesiae Catholicae persecutionem pararet, atque quosdam episcopos sibi resistentes a propriis sedibus deturbare praesumpsisset, caeteri orthodoxi praesules Aquitaniae ad patriarcham et primatem suum dominum Vulgrinum tanquam ad asylum confugiendum consulto decreverunt, scientes eum esse tantum ac talem, ut et violentos malorum conatus sua auctoritate facile impedire posset, et (quod majus est) pro ecclesiarum sibi jure primatus subjectarum pace et salute libenter cum Apostolo charitate superimpendi vellet. Plures igitur hac de causa ad eum epistolas direxerunt, quas huic opusculo inserendas esse in argumentum rei gestae censuimus.

VULGRINO Dei gratia Bituricensi archiepiscopo, domino suo charissimo, VU. Xantonensis episcopus, salutem et obedientiam.

Sanctitati vestrae significamus quod Girardus ille Engolismensis Ecclesiam Dei in partibus nostris adeo perturbaverat, ut jam quaereretur inter nos cujus quis professionis esset. Et quia ipsius pravae persuasioni nos et comprovinciales episcopi assentire nolebamus, Pictavensem et Lemovicensem, fretus auxilio principis nostri, a sedibus suis expulit, et alios intrusit. Sed quia non habere poterat episcopos, [Col. 0042C] non consecravit illos. Abbatem quoque Angeriacensem in nostra dioecesi existentem, a monasterio suo per manum comitis ejecit. Inter nos etiam principcemque nostrum tantam seminavit discordiam pro eo quod intrusos suos consecrare, imo exsecrare nolebamus, quod et nos et canonici nostri a sede nostra et ab urbe et Ecclesia ob metum et minas principis egressi sumus, derelictis domibus et possessionibus nostris justitiae gratia. Accidit autem ex divinae respectu pietatis, quod iste tam nefandus et sceleratus praecursor Antichristi Girardus Engolismensis quadam die cum per episcopatum nostrum transisset, ab Aimaro de Archiaco, milite strenuo, sororgio [Col. 0043A] nostro captus haberetur, et captus modo tenetur. Cujus captio Ecclesiae nostrae et omni populo gaudium est et exsultatio quam maxima. Unde paternitati vestrae supplicamus ut Burdegalensi Ecclesiae, quae eum in archiepiscopum sibi elegit, et Agennensi, et Petragoricensi, et Pictavensi, et Lemovicensi episcopis, et nobis, et omni clero et populo litteras vestras transmittatis, per obedientiam omnibus inhibendo et praecipiendo ne in aliquo obediant Girardo, neque ullum ei honorem exhibeant, et quod a vobis excommunicatus sit, et quod episcopi omnes eum excommunicent in eisdem litteris imprimatis. Electionem quoque ejus quam de ipso Burdegalenses canonici violentia comitis in archiepiscopum fecerunt, quia sine electione et assensu omnium suffraganeorum episcoporum, [Col. 0043B] imo contradicente Agennensi, facta est, cassetis, condemnetis, et ipsum Girardum perpetuo deponatis. Illis vero qui Girardum ceperunt, gratiam et absolutionem vestram impartiamini. Et illos qui violentiam aliquam pro deliberatione Girardi illis a quibus captus tenetur, inferre tentaverint, excommunicetis. Insuper vero Auxiensi archiepiscopo, et Burdegalensi Ecclesiae, et eorum suffraganeis per obedientiam praecipiatis, ut omnes illos publice excommunicent qui duci Aquitaniae auxilium impenderint, donec in hac Ecclesiae Dei perturbatione permanserit. Coepiscopis quoque nostris praecipiatis ut Aimaro de Archiaco pecunia et muneribus, auxiliisque aliis subveniant, ut se defendere possit adversus principem nostrum et Engolismensem comitem, qui [Col. 0043C] pro deliberando Girardo ei minatur. Valete.

Domino suo sanctissimo et venerabili VULGRINO Dei gratia primati Bituricensi, G., Petragoricensis Ecclesiae humilis minister, salutem et debitam obedientiam.

Novit paternitas vestra quanta persecutio in Burdegalensi provincia, et etiam in Bituricensi pro schismate Girardi Engolismensis exorta sit, et ob hoc quod nos qui in illa provincia sumus, maximam tribulationem sustinemus. Sed quia vos et regem Francorum in obedientia Domini papae Innocentii firmiter perseverare audivimus, valde gaudemus. Miramur tamen supra modum quod vos qui primas [Col. 0043D] noster estis, necdum litteris vestris nos visitastis, nec in hac re confirmavistis. Majestati igitur vestrae persuademus, quatenus nos et omnes Burdegalenses suffraganeos de propositae obedientiae firmitate certificetis et confirmetis, atque litteris vestris securos nos faciatis, ut in quamcunque partem res aliquo casu declinaverit, vos semper nos manuteneatis, nec de proposita obedientia sine nobis aliquid permutetis, sed una nobiscum omnibus ad certum finem perveniatis. Et quidem G. Engolismensem, qui se Burdegalensem archiepiscopum sine nostro consilio fecit, et de obedientia nos impetit, respondeamus; oportet enim ut vos primatem nostrum et caput sequamur. Et vos sicut filios vestros et membra vestra in protectionis [Col. 0044A] vestrae gremio nos foveatis et protegatis. Date et operam ut dominus rex Francorum nobis et omnibus Burdegalensium suffraganeis litteris suis suum manutentum de hac re et promittat et tribuat; quoniam multo securiores ob hoc erimus et firmiores, litteras vestras et regis nobis transmittite. Si possetis descendere usque Cadurcium, et nos ibi convenire, illud laudabile esset. Valeatis.

Domino suo et merito desiderabili VULGRINO Dei gratia archiepiscopo, VU. Pictavorum humilis sacerdos et exsul propter justitiam, salutem et benedictionem.

Petitionibus filiorum vestrorum suffraganeorum [Col. 0044B] Burdegalensis Ecclesiae, praesertim justis paternitatis vestrae dulcedo facilem praebebit assensum. Postulant etenim omnes unanimiter sanctitatem vestram suppliciter orantes, quatenus Girardum Engolismensem haeresiarcham, sacrilegum, invasorem sedis Burdegalensis, excommunicatum reexcommunicetis, et tam suffraganeis quam clero Burdegalensi ne illum in archiepiscopum recipiant potestate a Deo vobis tradita sicut primas inhibeatis, et tam ipsum quam Petrum de Castro Aurardi vitulum inflatilem, et omnes eorum coadjutores, quorum dux est Vu. Bocherellus, in die festivitatis sanctae Mariae Magdalenae excommunicari et publicari faciatis: nos siquidem, quantum ad nos pertinet, tam nefandi sacrilegii invasores Satanae tradidimus in interitum carnis, et [Col. 0044C] ab ecclesiasticis circumscripsimus honoribus et promotionibus. Quod utinam et vos in Vu. Bocherellum in virtute sancti Spiritus exerceatis.

VULGRINUS, Dei gratia primas Ecclesiarum Aquitaniarum, venerabilibus fratribus et Catholicis sanctae Dei Ecclesiae filiis Agennensi, Pictavensi, Petragoricensi, Xantonensi episcopis, et clero et populo Burdegalensis provinciae, salutem et benedictionem.

Mementote, dilectissimi fratres, et mentibus vestris tenaciter imprimatur, quoniam haec est victoria quae vincit mundum, fides nostra. Sancta Ecclesia Catholica [Col. 0044D] quamvis plerumque concutiatur adversis, tamen invicta et immobilis in unitate et veritate fidei perseverat. Saepe accidit ut machinatione haereticorum et tyrannide principum a sedibus suis Catholici et religiosi expellerentur episcopi, nec tamen everti potuit Ecclesia Dei; quia enim aedificata est supra petram, non possunt adversus eam portae inferi praevalere. Quia igitur in partibus vestris aperta est porta inferi, caveant omnes Catholici ne per eam corruant, et ne descendant in infernum viventes. Quo utique corruunt et descendunt qui a Romana discedunt Ecclesia; qui putant Romanam Ecclesiam parietes esse, vel marmora. Catholici episcopi et Catholici cardinales, qui cum domino papa Innocentio [Col. 0045A] persecutionem patiuntur propter justitiam, hi sunt Romana Ecclesia, non illi persecutores qui sacram sedem violenter tenendo violant, nec illi schismatici qui magis timuerunt hominem quam Deum; qui adhaerentes Petro Leonis, amisere petram justitiae, quae conculcabit leonem et draconem, et cito conteret sub pedibus suis omnem Satanae potestatem.

Vos autem, fratres, fundamento petrae, super quod aedificare coepistis, firmiter inhaerete. Minas principum, damna possessionum, vexationes corporum (charitate foras mittente timorem) contemnite, imo sicut disciplinam apprehendite, ut cum Apostolo confidenter et exsultando dicatis: «Quis nos separabit a charitate Christi? Tribulatio, an angustia, an fames, an nuditas, an persecutio, an gladius? Sed [Col. 0045B] in his omnibus superamus, quia non sunt condignae passiones hujus temporis ad futuram gloriam quae revelabitur in nobis.» Scientes igitur quia diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum, si adversa patimini propter justitiam, nolite terreri; sed et divina clementia, quae non patitur fideles tentari supra id quod possunt, statuet procellam in auram, et deducet suos in portum voluntatis eorum.

Exhortamur ergo fraternitatem vestram ut conservetis Romanae Ecclesiae unitatem, et invicta virtute resistatis Girardo Engolismensi, qui manifesti schismatis ducem se et signiferum facit; qui modo a fructibus suis cognoscitur, cum antistites Lemovicensem et Pictavensem catholice et canonice ordinatos, a sedibus suis indecenter expulerit, cum in [Col. 0045C] coelum os suum posuerit, et evidenter impugnet Catholicam veritatem. Nos autem excommunicationis sententiam, quam super eum et super fautores ejus dominus papa promulgavit, annuntiamus et observari praecipimus. Electionem quoque quam de eo jam excommunicato Burdegalenses clerici fecerunt, improbamus, et ne quis ei obediat prohibemus, etc.

VULGRINUS, Dei gratia primas Ecclesiarum Aquitaniae, venerabilibus ac dilectis in Christo fratribus Catholicis episcopis Burdegalensis Ecclesiae suffraganeis, salutem et benedictionem.

Gratias agimus Deo pro vobis, dilectissimi fratres, quia fides vestra annuntiatur in universo mundo. [Col. 0045D] Facti estis Ecclesiae Dei exemplum et speculum virtutis et fidei. Renovata est in vobis sanctorum martyrum fortitudo. Aliis curvantibus genua sua ante Baal, vos pro fide Catholica fideliter dimicatis, et Deo praestante virtutem, inventi estis in fide stabiles, et in opere efficaces. Vos estis qui fide creditis, et ore profitemini veritatem. Vos estis quos adversitatum turbo non frangit, quos tribulatio vel angustia [Col. 0046A] a Christi charitate non separat. Quod nos quidem, qui in regimine primae sedis, auctore Deo, constituti sumus, Domino papae Innocentio, sicut sanctae sedis apostolicae praesuli, et Catholico universalis Ecclesiae pastori sincera devotione obedimus, nihilque est per quod ab ejus obedientia dimoveri possimus. In hac unitate nobiscum perseverant patriarchae et primates, metropolitani et episcopi innumerabiles. In hac unitate permanet dominus rex Francorum, similiter et rex Anglorum, rex Alemannorum, rex Hispanorum, et rex Hierosolymorum, duces ac principes fere totius orbis terrarum. Haec est Catholica, haec est universalis Ecclesia, quae fulget in Oriente et paret usque in Occidentem. Illa autem conventicula Girardi Engolismensis inania sunt et [Col. 0046B] perniciosa, et cum seducant mulierculas oneratas peccatis, justis viris ac vere Catholicis nocere non praevalent, «quia necesse est haereses esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant.»

Vos igitur, fratres dilectissimi, constantes estote in defensione Catholicae veritatis. Confidite in eo qui dicit: «In mundo pressuram habebitis; sed confidite, quia ego vici mundum.» Sperate in eo qui imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna, qui et vobis tranquillitatem dabit et pacem. Certi vero sitis et securi de consilio et auxilio sanctae matris Bituricensis Ecclesiae. Voluntarii enim sumus, et paratos nos exhibemus tribulationibus vestris compati, et supportare onera vestra in charitate. Quod si Girardus ille, qui per invasionem [Col. 0046C] Burdegalensis Ecclesiae archiepiscopum nominari se facit, obedientiam a vobis requirit, in promptu habet prudentia vestra quid ei respondeatis. Quam enim subjectionem vel obedientiam debeatis illi, quem Catholica Ecclesia in Remensi concilio pro schismate damnavit et excommunicavit, et ab omni ecclesiastico honore deposuit? Praeterea quem constat non esse Catholicum, constat non esse canonice institutum.

His et aliis rationibus canonicis munita prudentia vestra falsitati impudenter obsistenti prudenter resistat, et domini papae Innocentii innocentiam sequendo, in Catholica unitate sine ulla mutatione aut titubatione persistat, ut legitime certantes, et usque [Col. 0046D] in finem perseverantes, et salutem aeternam mereamini et coronam, quia «non coronabitur quis, nisi legitime certaverit;» quia «non qui coepit, sed qui perseveraverit, hic salvus erit.» Desideramus colloquium fraternitatis vestrae, et cum nobis Deus opportunitatem dederit, locum idoneum eligemus, et praenuntiabimus vobis. Valeat in Christo sinceritas vestra, venerabiles ac dilectissimi fratres.

G[REGORIUS], quondam S. Angeli cardinalis diaconus, nunc autem, Deo disponente, in pontificem Romanum electus, [GUILL.] Praenestinus, [MATTHAEUS] Albanensis, [JOANNES] Ostiensis, [CHUNO] Sabinensis, episcopi et catholici cardinales qui Romae sunt, LOTHARIO illustri et glorioso regi, et sanctae Ecclesiae catholicae defensori ac speciali filio, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectissimus Pater noster felicis memoriae papa [Col. 0053B] Honorius, cum tota sancta catholica Romana Ecclesia, quoniam maximum fructum de persona tua speravit sanctae Ecclesiae venturum, quod de te factum est auctoritate apostolica confirmavit, et in Conradum regni invasorem excommunicationis sententiam promulgavit. Nos autem, ipsius inhaerentes vestigiis, quoniam de tuae fidei firmitate et justitia valde confidimus, per dilectissimum fratrem nostrum Gerhardum, cardinalem presbyterum, apostolicae sedis legatum, prudentiae tuae mandamus, quatenus proxima ventura hieme ad sedem apostolicam venias, honoris et dignitatis plenitudinem, operante Domino, suscepturus. Sicut ergo tantum virum decet, ita munitus accedas, ut et pacem statuere, et hostes [Col. 0053C] Ecclesiae et imperii, suffragante divina gratia, valeas subjugare. Causam Halverstadensis episcopi praefato fratri nostro G[erhardo], commisimus, Coloniensi vero archiepiscopo, pro quo rogasti, ut tibi fidelior sit, episcopale officium indulgemus.

Datum apud Palladium [ f. Palatium] XII Kal. Martii.

G. [GREGORIUS] quondam diaconus cardinalis, nunc autem, disponente Domino, Romanus electus P., universis archiepiscopis, abbatibus, clero et [Col. 0054A] aliis fidelibus Deo per regnum Teutonicum constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectissimus Pater noster felicis memoriae Honorius papa vices suas dilecto filio suo fratri nostro G. cardinali presbytero, religioso siquidem et prudenti viro, in Teutonico regno commisit. Nos autem, divina suffragante clementia, ipsius inhaerentes vestigiis, ut opus sibi injunctum, Deo duce, perficiat, B. Petri auctoritate mandavimus. Ipsum ergo apostolicae sedis legatum pro reverentia B. Petri et sanctae Romanae Ecclesiae benigne suscipite: ad haec fraternitati vestrae mandamus, quatenus illustri viro regi Lothario, quem elegistis, et de sua prudentia et honestate confisi, in regem assumpsistis, opem et consilium unanimiter praebeatis: et quoniam [Col. 0054B] quod de eo a nobis factum est, a praedecessore nostro felicis memoriae papa Honorio, et sancta Romana Ecclesia confirmatum est, mandamus vobis, quatenus ipsum imperii dignitatem, et honoris plenitudinem suscepturum, ad apostolorum limina proxima futura hieme transmittatis, et ut honorifice et potestative veniat, et pacem constituere valeat, et Ecclesiam defensare per vestrarum personarum, sicut oportuerit exhibitionem eumdem viriliter adjuvetis.

Datum apud Palatium XII Kalend. Martii.

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, dilectis filiis A. [ATTONI] priori et caeteris fratribus S. Frigdiani, salutem et apostolicam benedictionem.

Quanto vos in amore religionis ferventiores esse cognovimus, tanto ampliorem de vobis fiduciam gerimus. Siquidem P. [Petrus] Leonis sanctam Romanam Ecclesiam molitur opprimere et servituti perpetuae subjugare; ideoque firmitatis vestrae constantiam exhortamur in Domino, quatenus in fide B. Petri et dilectione nostra tanquam viri catholici firmiter persistentes, navem B. Petri, quae modo inter procellas fluctuat, ad portum salutis profusis ad Deum precibus reducatis.

Datum Transtiberim II Non. Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio L., illustri et glorioso Romanorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.

Quod excellentia nobilitatis tuae studiosa et fervens in fidelitate B. Petri semper exstitit et devota divinae bonitatis gratia personam tuam honoribus decoravit, atque ad defensionem suae Ecclesiae, et statum imperii reformandum ad regni fastigia sublimavit, [Col. 0055B] praedecessorque noster felicis memoriae papa H. quod te per multam utilitatem credidit Ecclesiae profuturam, electionem de te ab archiepiscopis, episcopis, ac regni principibus factam pro unitate Ecclesiae et regni inviolabiliter conservanda auctoritate apostolica confirmavit, et pro imperialis dignitatis plenitudine suscipienda per dilectum filium nostrum G. [Gerardum] sanctae Romanae Ecclesiae presbyterum cardinalem te ad sedem apostolicam evocavit. Quo nimirum humanae conditionis exempto, quod ego dignus non fui, episcopi et Catholici cardinales me licet invitum, et renitentem in Romanum pontificem unanimiter elegerunt. Quibus, ut ante Deum loquar, nullo ambitionis honore, nulla omnino praesumptione assensum praebens, sed [Col. 0055C] sola tot tantorumque religiosorum virorum, non absque gravi periculo contemnenda, compulsus obedientia, confisus insuper de omnipotentis Dei misericordia injunctum mihi officium ad honorem Dei et Ecclesiae Romanae suscepi. Postmodo vero Petrus Leonis, qui papatum a longis retro temporibus affectaverat, parentum violentia, sanguinis effusione, decrostatione sanctarum imaginum B. Petri cathedram occupavit, et peregrinos, ac religiosos quosque, ad apostolorum limina devotionis causa venientes, captos et tetris carcerum squaloribus ac ferreis vinculis mancipatos, fame, siti diversisque tormentorum generibus cruciare non desinit. Sanguinem quoque nostrum, et eorum qui nobiscum [Col. 0055D] sunt sitibundo pectore concupiscens, gladiis, veneno ac multimodis proditionibus vitae nostrae insidiatur. Pro cujus saevitia comprimenda, et statu tam Ecclesiae quam imperii in melius reformando, per praesentia scripta, et venerabilem fratrem nostrum G. [Gualterium] Ravennatem archiepiscopum virum utique religiosum, prudentem, omniumque morum honestate conspicuum, excellentiae tuae iterato mandamus, quatenus proxima hieme cum archiepiscopis ac regni principibus ad nostram praesentiam venias imperialis dignitatis plenitudinem, cooperante Domino, suscepturus. Sit itaque, fili charissime, regnum tuum adjutorium regni coelestis, ut post temporale regnum, quod longaevum tibi Dominus faciat, cum ipso sine fine possis regnare; temporibus [Col. 0056A] tuis habeat Ecclesia honorem suum, et in rege suo laetetur, et in gloria tua floreat et glorietur. Exaltentur in diebus tuis Catholici, et opprimantur haeretici, ut regnum tuum Deus exaltet, et inimicos tuos sub pedibus tuis humiliet. Ad haec venerabilem fratrem nostrum praefatum G. archiepiscopum tuae gloriae attentius commendamus, rogantes ut pro sedis apostolicae reverentia eum benigne recipias et honeste pertractes. Omnipotens Dominus incolumem te, fili charissime, custodiat, et Ecclesiae suae curis fideliter invigilare concedat. Gloriosam filiam nostram R. [Richezam] reginam ex nostra parte devote salutes, eamque pro suscipienda imperialis benedictionis plenitudine una tecum ad nos venire invitamus.

[Col. 0056B] Datum Transtiberim V Id. Maii.

Venerabilibus fratribus, archiepiscopis, episcopis et dilectis filiis abbatibus et principibus per regnum Teutonicum constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Divina factum dispositione minime dubitamus, quod dilectum filium nostrum Lotharium, virum utique Catholicum et justitiae cultorem, in regem vobis unanimiter elegistis. Praedecessor siquidem [Col. 0056C] noster, felicis memoriae papa Honorius, pro unitate Ecclesiae conservanda et statu imperii in melius reformando, quod a vobis de eo factum fuerat, auctoritate apostolica confirmavit, ipsumque pro suscipienda imperialis dignitatis plenitudine per dilectum filium nostrum, latorem praesentium, G[erhardum] sanctae Romanae Ecclesiae presbyterum cardinalem, ad sedem apostolicam evocavit. Quo nimirum humanae conditionis lege rebus humanis exempto, quod [quanquam?] ego dignus non fui, episcopi et Catholici cardinales me licet invitum et renitentem in Romanum pontificem communiter elegerunt. Quibus, ut ante Deum loquar, nulla honoris ambitione, nulla omnino praesumptione [Col. 0056D] assensum praebens, sed sola tot tantorumque religiosorum virorum, non contemnenda compulsus obedientia, confisus insuper de omnipotentis Dei misericordia, injunctum mihi officium ad honorem Dei et Ecclesiae Romanae suscepi. Postmodum vero P[etri] Leonis, qui papatum a longis retro temporibus affectaverat, parentum violentia, sanguinis effusione, destructione sacrarum imaginum, beati Petri cathedram occupavit, et peregrinos ac religiosos quosdam ad apostolorum limina devotionis causa venientes, captos et tetris carceris squaloribus ac ferreis vinculis mancipatos, fame, siti, diversisque tormentorum generibus cruciare non desinit. Per praesentia itaque scripta et charissimos fratres nostros, G[erhardum] sanctae Romanae Ecclesiae presbyterum [Col. 0057A] cardinalem et Gualterum, Ravennatem archiepiscopum, universitati vestrae mandando praecipimus, ut matri vestrae, sanctae Romanae Ecclesiae, modo cum maxime opus est, pro posse vestro subvenientes, praefatum filium nostrum, regem Lotharium, ad honorem et servitium nostrum animare attentius studeatis, ipsumque proxima hieme ad nostram praesentiam adducatis, ut de eo, quod faciendum fuerit, praestante Domino, faciemus. Ad haec praefatos legatos nostros G[erhardum] presbyterum cardinalem et Gualterum, Ravennatem archiepiscopum, dilectioni vestrae attentius commendamus, quos pro sedis apostolicae reverentia benigne suscipiatis et honeste tractetis. Omnipotens Dominus sua vos protectione custodiat et tam in praesenti [Col. 0057B] quam in futura suae vobis ubertatem benedictionis attribuat.

Datum Pisis XII Kal. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ATTHONI Vallumbrosano abbati, ejusque successoribus in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est ut et religiosa diligamus personas, et beneplacentem Deo [Col. 0057C] religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, si non ex charitatis radice procedens a puritate religionis fuerit conversatus. Hoc nimirum charitatis intuitu, dilecte in Domino fili Attho abbas, rationabilibus postulationibus annuentes, Vallumbrosanum monasterium, cui Deo auctore praesides, cum omnibus monasteriis sibi subjectis sub apostolicae sedis tutela et protectione suscipimus, et scripti pagina nostri communimus, statuentes ut omnis immunitas, omnis libertas, quae a praedecessoribus nostris felicis memoriae Victore, Gregorio septimo, Urbano, et Paschale, Romanis pontificibus, praefato monasterio concessa est, futuris perpetuis temporibus firma tibi tuisque successoribus, ac Vallumbrosanae [Col. 0057D] congregationi, illibataque permaneant. Sane nulli hominum liceat conversos aut monachos jam dicti monasterii, seu etiam totius congregationis, ausu temerario capere, vel captos retinere, seu aliquibus fatigationibus infestare. Porro fructuum vestrorum decimas, quas ubilibet propriis sumptibus laboribusque colitis, absque episcoporum contradictione, vel episcopalium ministrorum, vel plebanorum, xenodochio vestro reddendas possidendasque sancimus. Liceat vobis etiam clericos, e saeculo fugientes, seu laicos ad conversionem absque cujuslibet contradictione suscipere, et qui se devoverint in vestro coemeterio sepelire, et tam ipsorum quam caeterorum fidelium oblationes sine aliarum ecclesiarum praejudicio [Col. 0058A] recipere. Adjicimus quoque ut quascunque possessiones, quaecunque bona jamdictum monasterium juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, rationabiliter, praestante Domino, poterit adipisci, quieta vobis et integra conserventur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit idem monasterium temere perturbare, aut ei subditas ecclesias vel possessiones auferre, minuere, seu temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire [Col. 0058B] tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, anno Incarnationis Dominicae millesimo centesimo tricesimo, [Col. 0058C] indictione octava, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Pro subjectione et obedientia B. Petro et S. R. E. a fraternitate tua impensa, et xeniis nobis a munifi centia tua transmissis, dilectioni tuae gratiarum persolvimus actiones. Nos enim personam tuam [Col. 0058D] vera in Domino charitate diligimus, et pro reverentia B. Jacobi apostoli, et amore tuo libenter Compostellanam Ecclesiam honoramus. Postulationes siquidem tuas per nuntios M. archidiaconum, et P. presbyterum nobis expositas pro tempore novitatis nostrae ex parte admisimus, et ubi scriptura opus fuit, apostolica scripta direximus. Praefatum autem presbyterum tuae Ecclesiae capellanum, qui pro utilitate Compostellanae Ecclesiae tuoque servitio plurimum laboravit, fraternitati tuae attentius commendamus.

Datum Januae IV Non. Augusti.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Sancta mater Ecclesia, quae admodum in spiritualibus sine ruga, et macula, et schismate, in unitatis perpetuae splendore clarescit, ita in temporalibus nullis gravaminibus affici, nullius angariis perturbari, nihil debet extraordinarium sustinere. Expedit enim ut omnis Ecclesia in sui status praerogativa immobiliter perseverans, libera et immunis [Col. 0059B] ab hujusmodi vexatione permaneat. Pravum igitur usum, et iniquam consuetudinem, quae olim in Compostellana B. Jacobi habebatur Ecclesia, quoniam post mortem Compostellani pontificis redditus episcopatus in regios deducebantur usus, et viduata pastore et per longa tempora Compostellana vacabat Ecclesia, a charissimo filio nostro Adefonso rege damnatam, et regalis decreti auctoritate cassatam esse gaudemus: quod autem constitutum est ut defuncto episcopo in ipsa Ecclesia, non protrahatur, sed libera fiat electio, laudamus et auctoritate apostolica confirmamus.

Datum Januae IV Non. Aug.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis per Hispaniam constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Reges, principes, et alii Dei fideles pro peccatorum suorum remissione, et animarum salute, B. Jacobo vota voverunt, et ut absque molestia solverentur annuatim statuerunt. Ut ergo participes ipsius beneficii existatis, fraternitati vestrae per praesentia scripta mandamus, quatenus ad praefata vota solvenda nullum impedimentum faciatis, sed ut libere et absque molestatione aliqua persolvantur, [Col. 0059D] secundum antiquam consuetudinem permittatis.

Datum Januae IV Nonas Augusti.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri P. Bracarensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Charissimus frater noster Didacus Compostellanus archiepiscopus graviter adversum te conqueritur, quod villas B. Jacobi quas ab eo in beneficium suscepisti, eo siquidem tenore ut quacunque hora idem archiepiscopus illas a te repeteret, libere ei et absque molestia aliqua redderes, quod etiam per scriptum diceris [Col. 0060A] roborasse, a te saepe repetitas per violentiam detines. Per apostolica igitur scripta fraternitati tuae mandamus quatenus villas, et alias B. Jacobi possessiones praefato modo susceptas, jam dicto venerabili fratri nostro Didaco archiepiscopo absque difficultate aliqua reddas, nec ulterius contra ejus voluntatem detineas. Ad haec mandamus tibi ut vota fidelium, quae B. Jacobo per parochiam tuam debentur, juxta antiquam consuetudinem, absque contradictione dari et persolvi permittas.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili [Col. 0060B] fratri P. Bracarensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Praedecessor noster felicis memoriae papa Honorius pro excessu et contemptu S. R. E. quae in consecratione Colimbriensis episcopi commiseras, ut praeterita Dominica qua legitur: Ego sum pastor bonus, ad suam responsurus venires praesentiam, fraternitatem tuam per apostolica scripta vocavit: tu vero nec venisti, nec responsales qui causam tuam agerent ad sedem apostolicam misisti: et quia tantum excessum praeterire non possumus indiscussum, per praesentia tibi scripta mandando praecipimus, quatenus proxima B. Mariae Purificatione, super his ad nostram praesentiam venias respondere [Col. 0060C] paratus.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BERNARDO Papiensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Sacrosancta Romana et apostolica Ecclesia ab ipso Salvatore nostro Domino Jesu Christo caput et cardo est Ecclesiarum omnium constituta, non dico a capite membra discedere, sed eminenti ratione, et supernae provisioni capitis obedire, moderatrix autem discretio capitis, singulorum officiosas subventiones considerans, unicuique jus et ordinem a [Col. 0060D] natura constitutum distincte conservet, et quibusque nobilibus membris venustatis suae dignitatem et individua sociali charitate custodit. Hac igitur inductus ratione honorem papalem Ecclesiae sedis apostolicae propriae et specialis filiae volumus conservare. Ideoque, venerabilis frater Bernarde, quem pro Ecclesiae strenuitate doctrinae, et religionis, et morum honestate plena in Christo charitate diligimus, tuis rationabilibus postulationibus gratum praebentes assensum, omnem vestrae Ecclesiae dignitatem per praedecessorum nostrorum privilegia, vel authentica scripta concessum. Nos quoque praesentis privilegii auctoritate firmamus, siquidem fraternitati tuae inter sacra missarum solemnia pallio uti, et tam tibi quam successoribus tuis in processione [Col. 0061A] Palmarum, et feriae secundae post Pascha equum album udone coopertum equitare, necnon et crucem inter ambulandum deferre concedimus. Monasterium Sanctae Mariae in charitate, monasterium Sancti Donati in Scovilla fundatum, licet extra vestram dioecesim reperiantur, sicut hactenus habita sunt cum omnibus ad ipsa pertinentibus habeantur. Caeterorum etiam monasteriorum. . . . . vestrae dioecesis fines sunt canonica dispositio, et abbatum. . . . . discussio, electio, et consecratio semper. . . . . quos profecto, vel quorum presbyteros ad vestrum expediat venire monasteriis aut capellis aliquibus. . . . . baptismum generale fieri penitus prohibemus. . . . . canonis licita invenire contigerit institutis clericos, sanctimoniales viduas, [Col. 0061B] . . . . . conscientia nemo praesumat. . . .: eorum rebus inferre, nec coemeteriorum, quae. . . . . curam vobis, aut potestatem. . . . . persona praesumat. Nec ullus unquam cujusque. . . . . homo quasi sub obtentu hospitalitatis venerabili episcopo, aut in domibus sacerdotum tuorum et omnium . . . . . tua tuorumque successorum voluntate . . . . . praesumat, nec in rebus mobilibus, aut immobilibus. . . . . cujuscunque conditionis ad vestram Ecclesiam pertinentibus invasionem, aut violentiam. . . . . fieri sine legali. . . . . permittimus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere . . . . . vel temerariis vexationibus fatigare, sed [Col. 0061C] omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione ac gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura; salvo in omnibus apostolicae sedis privilegio. Ob majorem quoque ipsius Papiensis Ecclesiae. . . . . confirmantes statuimus, ut in synodalium celebratione conventuum. . . . . quam successores tui ad sinistram Romani. . . . . primum sessionis locum perpetualiter habeatis. Si qua. . . . . ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove. . . . . si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate . . . . . a sacratissimo corpore ac sanguine Domini [Col. 0061D] nostri Jesu Christi aliena. . . . . atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Conradus Sabinensis Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Joannes tituli Sancti Grisogoni presbyter cardinalis subscripsi.
• [Col. 0062A] Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Sanctae Anastasiae subscripsi.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Equitii subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli S. Laurentii subscripsi.
• Ego Goselmus presbyter cardinalis tituli S. Ceciliae subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis tituli S. Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius cardin. tit. SS. Sergii et Bacchi subscripsi.

Datum Januae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, septimo Idus Augusti, indictione octava, Incarnationis [Col. 0062B] Dominicae anno 1130; pontificatus autem Innocentii II anno primo.

Tunc temporis Sanctorum Gervasii et Protasii monasterio dioecesis Arelatensis, apud Fossas sito, praeerat Guillelmus abbas, qui ab Innocentio II, dum apud S. Aegidium hoc anno versaretur, apostolicae protectionis et immunitatis privilegium petiit. Ejus postulatis annuens pontifex, exemplo antecessorum suorum Sergii IV et Paschalis II praedictum monasterium apostolicae sedis patrocinio [Col. 0062C] communivit, possessiones confirmavit, et monachos ejus loci ab omni saeculari servitio immunes esse sanxit, ut in sanctae religionis observatione seduli, nulli alii nisi Romanae Ecclesiae subjecti sint.

Datum apud S. Aegidium per manum Aimerici, S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, III Idus Septembris, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1130; pontificatus vero domni Innocentii II papae anno

[Col. 0062D] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERTHOLDO abbati monasterii S. Blasii quod in Constantiensi episcopatu, in loco videlicet qui Nigra Silva dicitur, situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu satagere, et eorum quieti et utilitati salubriter auxiliante Domino providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur, ut qui ad ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et beati Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Proinde, dilecte in Domino fili Bertholde abbas, supplicationi tuae clementer annuimus, et beati Blasii monasterium, cui Deo auctore praesides, cum suis omnibus pertinentiis apostolicae sedis suffragio [Col. 0063A] roboramus. Statuimus enim ut quaecunque idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, sive in futurum (concessione) pontificum, liberalitate principum, vel oblatione fidelium, juste et canonice poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Nulli ergo omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexatiotionibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Consecrationes altarium sive basilicarum, ordinationes monachorum, chrisma, oleum sanctum, et caetera ad episcopale officium pertinentia, a Constantiensi [Col. 0063B] episcopo, in cujus dioecesi estis, accipietis, si tamen Catholicus fuerit, et gratiam ac communionem apostolicae sedis habuerit, et si ea gratis ac sine pravitate voluerit exhibere. Alioquin liceat vobis Catholicum quem malueritis adire episcopum, et ab eo consecrationum sacramenta percipere, qui apostolicae sedis fultus auctoritate, ea quae postulantur indulgeat. Sepulturam quoque eidem loco omnino liberam esse decernimus, ut eorum qui illic sepeliri deliberaverint, devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat. Porro laicos sive clericos saeculariter viventes ad conversionem suscipere nullius episcopi aut praepositi contradictio vos inhibeat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, [Col. 0063C] nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel fratrum pars sanioris consilii secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam elegerint. Ad haec salva Constantiensi episcopi reverentia confirmamus vestro monasterio cellam de Silva Suazzewalt, a Reginberto constructam cum omnibus possessionibus, praediis et terris ad eam pertinentibus. Confirmamus etiam dispositionem illam, quam bonae recordationis Henricus IV imperator de monasterii vestri libertate et advocatia constituit, et praedecessor noster felicis memoriae Calixtus auctoritatis suae privilegio roboravit; atque dilectus filius noster Lotharius rex praecepti sui firmitate munivit, et [Col. 0063D] sanctae recordationis papa Honorius episcoporum et cardinalium deliberatione firmavit, ut videlicet in advocati electione abbas liberam habeat potestatem cum fratrum suorum consilio talem eligere, quem ad defensionem libertatis monasterii bonum et utilem esse cognoverit, qui non pro terreno commodo, sed pro Dei amore et peccatorum suorum venia, necnon et aeternae benedictionis mercede advocatiam [Col. 0064A] ipsam bene habere cupiat, et tractare: si autem calumniator potius quam advocatus existens monasterii bona pervaserit, et non magis ea defenderit, abbas habeat facultatem cum fratrum consilio alium sibi statuere advocatum utiliorem, quatenus sicut a supradicto Henrico imperatore, et a praefato filio nostro Lothario rege judicio definitum est, coenobii vestri libertas modis omnibus a jure sit aliena Basileensis Ecclesiae. Ad indicium autem nostrae tuitionis et concessae vestro monasterio libertatis aureum unum quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione [Col. 0064B] congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus
• Ego Guillielmus Praenestinus episcopus.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• [Col. 0064C] Ego Joannes tituli S. Chrisogoni presbyter cardinalis.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Equitii.
• Ego Ubertus presbyter cardinalis tituli S. Clementis.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli S. Anastasiae.
• Ego Goselmus presbyter cardinalis tituli S. Caeciliae.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Guido diaconus cardinalis S. Mariae in Via Lata.

Datum Cluniaci ⁜ (15) per manum Aimerici sanctae [Col. 0064D] Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Nonas Novembris, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1130; pontificatus autem domni Innocentii II papae anno I.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto [Col. 0065A] in Christo filio SUGGERIO abbati S. Dionysii, salutem et apostolicam benedictionem.

Corpus Ecclesiae Dei tunc procul dubio conservatur incolume, et prima mediis, et media primis sociali foedere conjunguntur, si quae a praedecessoribus nostris Romanis pontificibus rationabiliter statuta sunt, a nobis et successoribus nostris auctoritate apostolica roborentur. Quocirca, dilecte in Domino fili Suggeri abbas, monasterium Argenteolum, a venerabili fratre nostro Stephano Parisiensi episcopo, in praesentia venerabilium fratrum nostrorum Matthaei Albanensis episcopi, tunc apostolicae sedis legati, Rainaldi Remensis archiepiscopi, Gaufredi Carnotensis, Gosleni Suessionensis episcoporum, interventu charissimi filii nostri Lodoici [Col. 0065B] illustris et gloriosi Francorum regis, tibi et monasterio tuo concessum, et pro reformanda ibidem religione a praedecessore nostro felicis memoriae papa Honorio confirmatum, apostolicae sedis munimine roboramus, et illibatum futuris temporibus manere decernimus ⁜ (16) .

Datum Cluniaci IV Nonas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HUGONI abbati monasterii Sancti Germani Parisiacae urbis episcopi, ejusque successoribus in [Col. 0065C] perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi cognoscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Hoc nimirum charitatis intuitu, dilecte in Domino fili Hugo abbas, monasterium Beati Germani, cui Deo auctore praesides, cum omnibus ad ipsum pertinentibus sub beati Petri tutelam protectionemque suscipimus et apostolicae sedis patrocinio communimus. Per praesentis itaque privilegii paginam tibi tuisque successoribus in perpetuum confirmamus, ut quaecunque libertas; quaecunque dignitas privilegio beati Germani, scriptis Childeberti, Clotharii atque aliorum regum Francorum, [Col. 0065D] vestro monasterio collata est, quaecunque bona, quaecunque possessiones concessione pontificum, liberalitate principum vel oblatione fidelium ad idem coenobium pertinere noscuntur, quaecunque etiam in futurum juste atque canonice poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus infestare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, [Col. 0066A] usibus omnimodis profutura. Omnis vero abbas post te qui a congregatione ejusdem coenobii secundum Regulam beati Benedicti electus fuerit, a Romano pontifice vel a quo maluerit, Catholico episcopo consecretur. Praecipimus quoque auctoritate apostolica ne quis episcoporum oleum, chrisma, benedictiones, consecrationes, ordines vel quaecunque ex pontificali ministerio sunt necessaria eis vel successoribus eorum deneget. Missas itaque, ordinationes, stationes, ab omni episcopo vel clero Parisiensis Ecclesiae in eodem monasterio praeter voluntatem abbatis vel congregationis fieri prohibemus. Nec habeant potestatem ibi aliquid imperandi, sed nec ipsis interdicere, nec excommunicare, nec ad synodum vocare abbatem aut monachos, presbyteros aut clericos [Col. 0066B] ecclesiarum ipsius loci facultatem damus. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• [Col. 0066C] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus sig.
• Ego Willelmus Praenestinus episcopus sig.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus sig.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus sig.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata.
• Ego Joannes tituli Sancti Grisogoni presbyter cardinalis sig.
• Ego Ubertus presbyter cardin. tituli Sancti Clementis sig.
• Ego presbyter cardinalis tituli Sanctae Anastasiae sig.
• Ego Joslenus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae.

[Col. 0066D] Data Cluniaci per manum Imerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, tertio Nonas Novembris, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo, pontificatus domni Innocentii papae II anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, [Col. 0067A] dilecto filio DROGONI abbati monasterii S. Mariae sanctique Joannis Baptistae in Laudunensi civitate, ejusque fratribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Ad hoc nobis a Domino pastoralis officii jura commissa est, ut et bene placentem Deo religionem laboremus statuere, et stabilitatem exacta diligentia conservare: venerabiles siquidem fratres nostri Rainaldus Remorum archiepiscopus, et Bartholomaeus Laudunensis episcopus consilio fratrum nostrorum Gosleni Suessionensis, Simonis Noviomensis, Petri Belvacensis, Roberti Atrebatensis episcoporum, interventu etiam clarissimi filii nostri Ludovici regis Francorum, in praenominato B. Mariae sanctique Joannis monasterio, ubi quaedam mulieres [Col. 0067B] sub monialium nomine pravam et inhonestam vitam ducebant, monachos religiosos utique viros substituerunt, et te, dilecte in Domino fili Drogo, abbatem eidem conventui praefecerunt. Quod ergo ab eis pro statuenda et reformanda religione de praefato monasterio factum est, nos auctoritate apostolica confirmamus, et firmum volumus futuris perpetuo temporibus permanere. Decernimus igitur ut quaecunque praefatum monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, vel in futurum, praestante Domino, rationabiliter poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus regulariter substituendis et illibata permaneant. Si quis autem huic nostrae confirmationi sciens temerario ausu contraire tentaverit, indignationem beatorum Petri et Pauli et [Col. 0067C] nostram se noverit incursurum.

Datum apud Rohaennam II Non. Novemb

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, dilecto filio AYMARO Crispei monasterii priori ejusque fratribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere cognoscitur, auctore Deo, citius est effectu prosequente complendum. Quocirca, in Domino fili Aymare, tuis postulationibus [Col. 0067D] annuentes, beati Arnulphi martyris monasterium, cui ex charissimi filii nostri Petri Cluniacensis abbatis institutione praesides, praesentis decreti auctoritate munimus. Omnia enim quae a fundatoribus loci vestri, Gualterio videlicet bonae memoriae Ambianensis comite, et ejus conjuge Adela, Sancto Arnulpho et vestrae congregationi tradita cognoscuntur, ad exemplum praedecessoris nostri sanctae recordationis papae Paschalis vobis vestrisque successoribus confirmamus in eadem qua tradita sunt libertate mansura; cuncta etiam quae inpraesentiarum ad ipsum locum pertinere videntur, quieta vobis semper et integra permanere sancimus, ecclesiam scilicet Sanctae Agathae cum suis [Col. 0068A] pertinentiis, altare de Diogenio cum appendiciis suis, altare de Frenico, ecclesiam Sancti Germani, sitam penes castellum Pontisarense cum appendiciis suis, cellam quae vocatur Moranum monasterium, possessionem de villa Vilet prope montem Desiderii, altare Villaris, altare de Germiniaco quod per Fulconis episcopi chirographum possidetis, ecclesiam apud Locellos, ecclesiam apud Bonoculum, ecclesiam de Rossolio cum omnibus pertinentiis earum, allodium de Frasueta. Quaecunque praeterea a quibuslibet de suo jure eidem loco collata sunt, vel in futurum conferri contigerit, firma semper et illibata permaneant, tam a te quam ab illis qui per Cluniacenses abbates eidem loco praepositi fuerint perpetuo possidenda, regenda ac disponenda. Statuimus etiam [Col. 0068B] ut nulli episcopo nisi forte a priore et fratribus vestri monasterii invitatus fuerit ibidem missas publicas liceat celebrare, ne in servorum Dei recessibus occasio popularibus praebeatur conventibus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerare fatigare, sed omnino integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque [Col. 0068C] sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli S. Anastasiae.
• [Col. 0068D] Ego Goselinus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis tituli SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Guido diaconus cardinalis S. Mariae in Via Lata.

Datum Ravennae ⁜ (17) per manum Aimerici S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, Nonas Novembris, indict. VIII, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GREGORIO abbati monasterii Sancti Michaelis Cuxanensis, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, auctore Deo sine aliqua est dilatione complendum. Quamobrem, dilecte in Christo fili Gregori abbas Beati Michaelis archangeli, monasterium cui disponente Domino praesides, [Col. 0069B] sub apostolicae sedis protectione suscipimus, et scripti nostri pagina roboramus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona, praefatum monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum rationabiliter praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda, videlicet allodium, quod in circuitu est ejusdem monasterii cum pertinentiis suis, allodium Tauriniani; Ecclesiam Sancti Fructuosi cum pertinentiis suis, ac decimas Ecclesiae de Allone. Quidquid praeterea concessione praedecessorum nostrorum Sergii, Agapiti, et Joannis Romanorum pontificum vestro monasterio collatum est, tibi tuisque successoribus confirmamus. [Col. 0069C] Obeunte vero te, ejusdem loci abbate, nullus ibi per subreptionem aut violentiam praeponatur, sed quem fratres communi consensu, aut fratrum pars sanioris consilii secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Idem vero abbas ire ad synodum ipsius loci episcopi minime compellatur. Si quis vero poenitens, a liminibus exclusus Ecclesiae, illuc confugerit, quandiu ibi fuerit, licentiam habeat ecclesiam ultro eundi, et omne divinum officium audiendi. Ipsum autem monasterium vel eidem ecclesias pertinentes, vel abbatem, nullus episcopus excommunicare praesumat. Descernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis [Col. 0069D] fatigationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa [Col. 0070A] servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum apud Clarum montem per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Kalendas Decembris, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1130, pontificatus vero domini Innocentii II papae anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus [Col. 0070B] fratribus RAYMUNDO Magalonensi, B [ERMUNDO] Biterrensi, P[ETRO] Lutevensi, JO[ANNI], Nemausensi episcopis et R[AIMUNDO] Agathensi electo, salutem et apostolicam benedictionem.

Querelam filiorum nostrorum Petri abbatis et monachorum Aniensium adversus quosdam milites, parochianos vestros, videlicet Pontium Agonensem R[aimundum] Pimanensem, Olivarium Melgoriensem, et Petrum Raimundi Malaura, et coadjutores eorum, accepimus quod hominem suum a nundinis redeuntem miserabiliter interfecerunt. Ideoque praesenti vobis scripto mandamus, quatenus milites illos diligenter commoneatis ut praedicto abbati et monachis de tam gravi excessu et injuria eis irrogata satisfaciant. Si infra dies (f. XV vel XL) , postquam [Col. 0070C] a vobis commoniti fuerint, satisfacere contempserint, nos extunc eos excommunicationis sententia innodamus, et mandamus vobis ut per varias faciatis parochias observari.

Datum apud Clarum Montem, III Kalendas Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUILENCO Lingonensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Ne occasione alicujus controversiae quies monachorum et fratrum religiosorum conturbetur et [Col. 0070D] summopere providendum est. Ideoque sicut praesentes tibi injunximus, ita per apostolica scripta fraternitati tuae praecipimus, quatenus, ascitis tecum dilectis filiis nostris S [tephano) Cisterciensi et B [ernardo] Claravallensi abbatibus, controversiam quae inter Ecclesiam S. Stephani et S. Sequani agitatur, canonico fine decidas, aut concordiam et pacem componas. Ad hoc canonicis et monachis praedictarum Ecclesiarum mandando praecipimus ut quod a te consilio praenominatorum fratrum judicatum fuerit, absque retractatione observent.

Datum apud Clarum montem ⁜ (18) III Nonas Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio STEPHANO priori ecclesiae S. Martini in Nivernensi suburbio constitutae, et ejus fratribus tam praesentibus quam futuris, canonicam vitam ibidem professis in Domino salutem.

In eminenti apostolicae sedis specula disponente Domino constituti, religiosis desideriis assensum praebere, et tam ecclesiasticas personas quam eorum loca maxime quae religionis nitore coruscant a pravorum hominum debemus incursibus defensare. Hac igitur ratione inducti, dilecte in Domino fili Stephane [Col. 0071B] prior, tuis rationalibus postulationibus clementer annuentes, et praedecessoris nostri felicis memoriae papae Honorii inhaerentes vestigiis beati Martini Nivernensis ecclesiam, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis suffragio roboramus; per praesentis itaque privilegii paginam statuimus ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus, videlicet duas ecclesias de Luciniaco cum pertinentiis suis, capellam de Baefias, ecclesiam de Buciaco, ecclesiam de Moresca, ecclesiam [Col. 0071C] de Coloncello, ecclesiam de Bazolis, ecclesiam de Spiriaco, ecclesiam de monte Rumilionis, ecclesiam de S. Audoeno, confirmamus etiam vobis donationem annonae quae in dedicationibus ecclesiarum offertur a Fromundo Nivernensi episcopo ecclesiae vestrae collatam. Ad haec corroboramus vobis ecclesiam S. Martini de Guiespeio cum pertinentiis suis, videlicet ecclesiam Sancti Germani de Escaio, S. Georgii de Scaduno, Sancti Laurentii de Onacho, S. Stephani, ecclesiam S. Hilarii, Sancti Symphoriani, de Suency, et S. Desiderii super Hicaunam ab eodem fratre nostro Fromundo episcopo vobis concessam; ita scilicet ut in ipsa B. Martini ecclesia de Gispeio, sicut in vestra ordo canonicus secundum B. Augustini regulam futuris perpetuo temporibus inviolabiliter [Col. 0071D] conservetur. Praeterea ecclesiam Sancti Leodegarii de Saxeis-Bordin vobis nihilominus confirmamus. Si qua ergo in posterum, etc.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episc.

Datum Disesiae per manum Aimerici S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XIV Kalend. Januarii, indict. IX, anno Incarnationis Dominicae 1130, pontificatus domini Innocentii papae II anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili [Col. 0072A] fratri VULGRINO Bituricensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Querelam dilecti nostri Suggerii abbatis Sancti Dionysii adversus Her. Clusinum abbatem accepimus, quod ecclesiam Sancti Martialis, de Sancto Desiderato, et ecclesiam Beati Marini de Corciaco ei injuste abstulerit. Nos igitur suam cuique servare justitiam cupientes, eidem abbati per apostolica scripta mandando praecepimus quatenus tertio Kal. Octob. ad tuam praesentiam veniat, praefato filio nostro Suggerio abbati de sua querimonia responsurus, aut sufficientes responsales transmittat, et tunc auditis utriusque partis rationibus fraternitatis tuae discretio praedictae controversiae, debitum finem imponat, etc.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HER., Clusino abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectus noster Suggerius abbas Sancti Dionysii adversum te conqueri non desistit, pro eo videlicet quod ecclesias Beati Martialis, de Sancto Desiderato, et Sancti Marini de Corciaco ei injuste abstuleris. Eapropter per praesentia scripta tibi mandando praecipimus quatenus tertio Kalendas Octobris venerabilem fratrem nostrum Bituricensem archiepiscopum adeas, vel sufficientes responsales transmittas, juxta ipsius judicium praefato filio nostro Suggerio abbati [Col. 0072C] satisfacere praeparatus, alioquin proxima beati Lucae festivitate ad nostram praesentiam venias, eadem super querimonia responsurus, etc.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae in Christo P. [PETRONILLAE] abbatissae monasterii Fontis. Ebraldi, et sororibus ibidem divino famulatui mancipatis tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quoniam sine verae cultu religionis, nec charitatis unitas potest subsistere nec Deo gratum exhiberi, sicut expedit apostolicae auctoritati religiosas personas [Col. 0072D] diligere et religiosa loca, maxime quae beati Petri juris existunt, et ad Romanam specialiter spectant Ecclesiam sedis apostolicae munimine confovere. Ideoque dilecta in Domino filia P. (Petronilla) abbatissa tuis justis et rationabilibus postulationibus annuentes, monasterium sanctimonialium Fontis Ebraldi sub jure et protectione B. Petri positum, cui Deo auctore praesides, ad exemplar praedecessorum nostrorum communimus et scripti nostri pagina roboramus; statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones quae monasterium inpraesentiarum juste et ligitime possidet, vel in futurum concessione principum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium rationabiliter auctore Deo poterit [Col. 0073A] adipisci tam tibi quam his quae tibi in eodem regimine regulariter successerint, firma et illibata permaneant in quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda: locum videlicet Brajerac cum suis pertinentiis ex dono Aimerici prioris, et omnium fratrum ejusdem loci, concedente hoc Tolosano episcopo. Locum Paradisi ex dono Fortis de Bic, et Amauvis de Paradiso cum uxore et filiis suis, concedente hoc Raymundo Agennense episcopo: locum de Fontanis ex dono comitis Theobaldi, concedente hoc Buchardo Meldensi episcopo: terram desertam, quam idem Buchardus Meldensis episcopus praefato monasterio ex dono concessit. Locum de Fontanis qui est in Petragoricensi episcopatu ex dono Bernardi Sancti Austerii, et Heliae Guiberti, et Bovis curti; necnon [Col. 0073B] Arnaudi de Joncelia, et Heliae de Marollio, et Heliae de Castellione, et aliorum plurium, concedente Vuillelmo Petragoricensi episcopo: locum pontis Sagei, et pontis Cainoni ex dono Fulconis comitis Andegavorum; locum Eremeliae ex dono Eliae Thysi, et Benedicti de Mauritania et Bernardi de Parcelliano, concedente hoc Petro Xantonensi episcopo. Locum Cerasorum ex dono Gotfredi vice-comitis Toarcensis, et uxoris ac filiorum suorum, concedente hoc Aimerico Herberti filio; necnon et decimas frumentationum ejusdem Goffredi vice-comitis, quae in proprietate sua erant. . . . . Locum Porcariae ex dono Joannis de Bellomonte, et decimas molendinorum suorum atque cellarii, suis concedentibus filiis; locum Vallicuarum et terram Villae-Novae ex dono Rodulphi [Col. 0073C] Maliclavelli, Iderti de Mirobello, concedente hoc Vuillelmo de Pinellis; locum Capreolorum ex dono Carbonelli de Cheniche; locum Jarriaje, ex dono Guillelmi de Mirobello et Gani fratris ejus; locum Ascai ex dono domnae Remfredis, et Arraudi, et Beloti de Claris-vallibus, Ribotelli de Haja, et fratris sui; locum Fontis-Alerii ex dono Alexandri de Pocenaria, et Alexandri de Herbergamento; locum Regreperiae ex dono Mauritil Puelli, et Direx de Vallicula; locum Asinorum ex dono Guidonis Pictaviensis, et Gaufredi Malumminat, et ex concessione Rolandi Savaricii et sororis ejus et Goffridi de Pocejo, et Gisleberti de Losduno, et Alonis filii ejus, et Giraudi Berlai. Locum S. Karileffi, ex dono Kalonis de Blazonio, et ea quae ad ipsum locum pertinent, donata [Col. 0073D] eidem monasterio Fontis-Ebraldi a Goffredo de Doe, et Griscia matre ejus et Philippo de Blazonio; locum Malthae ex dono Alberici de Monte-Joanne, boscum, terram, quae est juxta illud, et molendinum ex dono Ogisi, et Offredi fratris ejus; locum Valenthai donatum ab Aimerico de Passavant, et Rainaldo de Senzajo, et Petro Blojo; locum Ramonariae ex dono Goffredi Urselli, et Guillelmo Santonensi donata atque concessa; locum Colungentiarum ex dono Aaleth, et Alberici filii ejus, et quidquid in eodem loco Adam filius Garini habuit, ex dono ipsius vobis concessum; Philippo fratre ejus et Goffredo vicecomite, et cum uxore et filio suo Petro idem concedentibus, et quidquid est in loco Sibrei, ex dono [Col. 0074A] Amaurici de Mextenum: terram planam et exempla ex dono Nivardi de Metlino; et fratris ejus ac matris, concedentibus hoc Nivardo de Satollia. . . . . Ex dono Henrici illustris Anglorum regis, sexaginta marcas de redditu ejus de Londria de firma civitatis, et quadraginta marcas de firma civitatis Wintoniae. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat idem coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo [Col. 0074B] tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine strictae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Stampis anno Incarnationis Dominicae 1130, pontificatus autem domini Innocentii papae II anno I.

INNOCENTIUS episcopus servus servorum Dei, venerabili P [ETRO] episcopo et dilectis filiis canonicis Belvacensibus, salutem et apostolicam benedictionem.

Veniens ad nos dilectus filius noster S [ERLO], abbas monasterii S. Luciani, questus est quod contra [Col. 0074D] privilegia a Romanis ponti ficibus, a regibus et Belvacensibus episcopis monasterio suo collata, locum ipsum multis et variis exact ionibus infestetis. Eapropter universitati vestrae praecipimus quatenus tam praefatum Serlonem abbatem quam monasterium sibi commissum, donec ad partes vestras procurante Domino veniamus, in pace dimittatis. Cum autem praesentes fuerimus, audi tis utriusque partis rationibus, quod justum fuerit, inter vos, suffragante gratia, statuemus. At vero fer opem quoties ab abbate et fratribus praedicti monasterii adversus parochianos tuos querelam acceperis, postquam a te communiti fuerint et non resipuerint, debitam de eis justitiam facias, neque occasione pastillorum [Col. 0075A] ⁜ (18*) quos ab eis exigitis, usquedum in nostra terminetur praesentia, ullam eis molestiam inferatis.

Datum Provini, VI Kal. Februarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ODONI abbati ecclesiae Sanctae Mariae de Belloloco, quae super Albam fluvium sita est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut et [Col. 0075B] religiosas diligamus personas, et bene placente Deo religionem studeamus modis omnibus propagate. Quapropter, dilecte in Domino fili Odo abbas, venerabilis fratris nostri Hattonis Trecensis episcopi precibus inclinati, tuis postulationibus clementer annuimus, et Beatae Mariae ecclesiam, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis patrocinio communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones eadem ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis, procurante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus, et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus duximus [Col. 0075C] adnotanda, territorium videlicet in quo praefata illa ecclesia constructa est, et aquam a Gessenna villa usque ad Juvanzzeum cum banno ab Airardo, quondam Bregnensi comite, praenominatae ecclesiae concessam, sane in toto comitatu Bregnensi juxta quod a praedicto Airardo et Gualtero filio ejus Bregnensibus comitibus statutum est, et in pertinentiis oppidi Bellefortis, pecora fratrum ipsius loci libera pascua tam in nemore quam in campestribus habeant. Porro capellam quae constructa est in nemore Dervensi, a filio nostro Simone domino Castri Bellefortensis, et Amelina quondam matre ejus praedictae Ecclesiae donata, usuaria et in nemoribus ad ipsum castrum pertinentibus ad focum faciendum et caetera necessaria, et Rosteram cum appendiciis suis ex dono [Col. 0075D] Guarnerii militis et Mainardi fratris ejus, et Vendolium et terras Darzeicurte eidem Ecclesiae in perpetuum confirmamus. Decimas autem laborum quas praedicti monasterii fratres propriis sumptibus excolunt, nullus ab eis praesumat exigere. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, omnimodis usibus profutura, salva nimirum dioecesani episcopi debita justitia et reverentia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve [Col. 0076A] persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio de perpetrata iniquitate existere cognoscat, et a sanctissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Catalauni per manum Aimerici sanctae [Col. 0076B] Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, decimo sexto Kalendas Martii, indictione IX, Incarnationis Dominicae anno 1130, pontificatus autem domni Innocentii II papae anno secundo

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Praedecessores nostri apostolici viri Romani pontifices personam tuam, et Compostellanam Ecclesiam, devotam B. Perti sanctaeque R. E. filiam, dilexerunt, [Col. 0076C] et nos ipsorum vestigiis nihilominus volumus inhaerere, ac preces tuas in his quae possumus et debemus, admittere. Statum igitur Ecclesiae et nostrum tibi tanquam Catholico viro, et familiari apostolicae sedis amico, duximus intimandum. Celebrato itaque solemniter apud Clarum montem praeteritis B. Martini octavis concilio, charissimus filius noster Ludovicus Francorum rex, apud S. Benedictum super Ligerim nobis laetanter occurrit, et inde usque ad civitatem Aurelianensem, nos animo jucundo deduxit. Postmodum vero illustris rex Anglorum Henr. apud Carnotum praesentiam suam humiliter nobis exhibuit, et suum consilium et auxilium ad Ecclesiae liberationem promittens nobis et fratribus [Col. 0076D] nostris de bonis suis solatia ministravit. Peractis itaque cum praefatis regibus quae ad utilitatem Dei spectare cognovimus, Leodium properamus: ibi enim gloriosus filius noster Lothar. Romanorum rex, de pace Ecclesiae et salute regni, cum archiepiscopis, episcopis et principibus terrae suae nobiscum disposuit pertractare. Bracarensi autem archiepiscopo qui praefixo a nobis termino, Purificatione scilicet S. Mariae, nec ad nos venit, nec responsales misit, proximam B. Lucae festivitatem inducias dedimus. Communes vero filios nostros P. presbyterum, Ecclesiae B. Jacobi capellanum, qui pro honore Compostellanae Ecclesiae plurimum laboravit, et G. [Col. 0077A] ejusdem Ecclesiae canonicum, tua fraternitas pro reverentia B. Petri et nostra habeat commendatos.

Datum Catalauni XIV Kal. Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili P. Bracarensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Pro excessu et contemptu S. Romanae Ecclesiae, quam in consecratione Colimbriensis episcopi commiseras, fraternitati tuae per apostolica scripta nos praecepisse meminimus, ut praeterita B. Mariae Purificatione ad nostram veniret praesentiam responsurus. [Col. 0077B] Tu vero, pejora pejoribus addens, tam a nobis quam a praedecessore nostro felicis memoriae papae Honorio evocatus, nec venisti, nec aliquos ad nos qui causam tuam agerent, transmisisti. Per repetitas igitur litteras tibi mandando praecipimus, quatenus proxima B. Lucae festivitate nostro te conspectui repraesentes, de tantis excessibus respondere paratus.

Dat. Catalauni XIV Kal. Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus [Col. 0077C] fratribus archiepiscopis, episcopis, ac dilectis filiis abbatibus, et prioribus, et universis Ecclesiarum praelatis ad quos litterae istae pervenerint, salutem et apostolicam benedictionem.

Quam amabilis Deo, et quam venerandus hominibus locus existat, quam etiam commodum et utile receptaculum peregrinis et pauperibus praebeat Hierosolymitanum xenodochium, hi qui per diversa maris et terrae pericula, piae devotionis intuitu, sanctam civitatem Hierusalem, et Sepulcrum Domini visitant, assidue recognoscunt. Ibi enim indigentes, et pauperes reficiuntur, infirmis multimoda humanitatis obsequia exhibentur, et diversis laboribus, atque periculis fatigati, resumptis viribus recreantur. [Col. 0077D] Atque ut ipsi ad sacrosancta loca Domini nostri Jesu Christi corporali praesentia dedicata valeant proficisci, fratres ejusdem domus, non formidantes pro fratribus suis animas ponere; cum servientibus, et equitaturis ad hoc officium specialiter deputatis, et propriis sumptibus retentis, tam ineundo quam redeundo, ab incursibus paganorum defensant.

Illi sunt, per quos Deus Orientalem Ecclesiam a paganorum spurcitia liberat, et Christiani nominis inimicos expugnat. Et quoniam ad tam sanctum et pium opus explendum propriae non suppetunt facultates, charitatem vestram per apostolica scripta exhortamur in Domino, quatenus de vestra abundantia eorum inopiam suppleatis; et populum vobis [Col. 0078A] commissum, ipsorum fraternitatem assumere, et ad pauperum et peregrinorum sustentationem collectas facere in remissionem peccatorum suorum, frequentibus exhortationibus moneatis. Hoc scientes, quod eamdem hospitalitatis domum, cum omnibus ad ipsam pertinentibus, sub beati Petri et nostra protectione suscepimus, et scripti nostri pagina communimus. Et quicunque de facultatibus sibi a Deo collatis, eis subvenerit, et in tam sancta fraternitate se collegam statuerit, eisque persolverit beneficia annuatim, septimam injunctae poenitentiae, confisi de beatorum Petri et Pauli apostolorum meritis, indulgemus. Ob reverentiam quoque ipsius venerabilis domus, auctoritate apostolica constituimus, ut hi qui eorum fraternitatem assumpserint, si forte [Col. 0078B] ecclesiae ad quas pertinent, a divinis fuerint interdictae, eosque mori contigerit, eisdem sepultura ecclesiastica non denegetur, nisi forte excommunicati, vel nominatim fuerint interdicti.

Volumus autem ut liceat eis confratres suos, quos Ecclesiarum praelati, apud ecclesias suas non permiserint sepeliri, nisi forte excommunicati, vel nominatim fuerint interdicti, ad ecclesias Hospitalis tumulandos deferre, et oblationes tam pro eis, quam pro aliis, qui in suis coemeteriis requiescunt, exhibitas, sine alieni juris praejudicio retinere. Hoc etiam addito, ut receptores ejusdem fraternitatis, sive collectae, salvo jure dominorum suorum, sub beati Petri, et nostra protectione consistant, adjicientes [Col. 0078C] insuper ut, si qui eorumdem fratrum, qui ad easdem fraternitates, vel collectas missi fuerint, in quamlibet civitatem, castellum, vel vicum advenerint, si forte locus ipse a divinis officiis fuerit interdictus. In eorum jucundo adventu, semel in anno aperiantur ecclesiae, et excommunicatis ejectis, divina officia celebrentur. Ad majorem quoque eorum, et vestrae mercedis cumulum nihilominus vobis mandando praecipimus, quatenus hanc nostram constitutionem per parochos vestros nuntiari propriis litteris faciatis. Mandamus etiam ut, si qui de clericis Ecclesiarum vestrarum, praefati Hospitalis fratribus, cum licentia praelati sui, sponte ac gratis, per annum, vel biennium servire decreverint, nequaquam impediantur, et interim sua beneficia [Col. 0078D] vel ecclesiasticos redditus non amittant.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Joannes cardinalis Ostiensis subscripsi.
• Ego Chunradus episcopus cardinalis Sabinensis subscripsi.
• Ego Guillelmus episcopus cardinalis Praenestinus subscripsi
• Ego frater Matthaeus episcopus cardinalis Albanensis subscripsi.
• Ego Joannes presbyter cardinalis tituli Sancti Grisogoni subscripsi.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Sancti Martini in Montibus subscripsi.
• [Col. 0079A] Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sanctae Crucis in Hierusalem subscripsi.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Sanctae Anastasiae subscripsi.
• Ego Joselmus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Licinia subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata subscripsi.
• Ego Albertus diaconus cardinalis Sancti Theodori [Col. 0079B] subscripsi.

⁜ (19) Datum Laterani per manus Haymerici, sanctae Mariae Novae, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, decimo Kalendas Martii, indictione octava, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno primo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ARCHEMBALDO, abbati ecclesiae B. Mariae [Col. 0079C] Magdalenae de Castriduno, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura, etc. . . . . Quamobrem, dilecte in Domino fili Archembaude abbas, venerabilis fratris nostri Gaufridi Carnotensis episcopi precibus inclinati, tuis rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et beatae Mariae Magdalenae ecclesiam, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis patrocinio roboramus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona, etc. . . . . Porro decedentibus ejusdem ecclesiae canonicis saecularibus, nullus nisi vitam professus canonicam ibi substituatur; praecedentium autem canonicorum praebendas ad professos redire decernimus, ipsorum [Col. 0079D] usibus profuturas. Nulli ergo, etc. . . . .

Datum Resbasci per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IX Kalendas Martii, indictione IX, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus autem Domini Innocentii papae II anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio STEPHANO abbati ecclesiae S. Memmii ejusque [Col. 0080A] successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere, et earum quieti et utilitati salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque et honestati conveniens esse dignoscitur, ut qui ad earum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et B. Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Proinde, dilecte in Domino fili Stephane abbas, ecclesiam S. Memmii, cui Domino auctore praeesse dignosceris, sub apostolicae sedis protectione suscipimus, et praesentis scripti pagina communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona praefata ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione [Col. 0080B] fidelium, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Sane per hoc apostolicae sedis privilegium constituimus, ut post saecularium canonicorum decessum, nullus in praedicta B. Memmii ecclesia, nisi regularem vitam professus, substituatur canonicus ac decedentium canonicorum praebendae in usus fratrum regularium redigantur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, nullus ibi abbas, nisi regularis canonicus, et secundum B. Augustini Regulam, subrogetur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praenominatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare. [Col. 0080C] Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, iram Dei et beatorum Petri et Pauli indignationem incurrat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat, nisi praesumptionem suam digna satisfactione correxerit. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Sic signatum:

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Jotti per manum Haimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Kalend. Martii, indict. IX, Incarnat. Dominicae anno [Col. 0080D] 1131, pontificatus autem domini Innocentii II papae anno secundo

Sigillatum laqueo rubro sigilli plumbei

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio RUDPERTO praeposito ecclesiae Beati Petri Undensdorf, quae in Frisingensi episcopatu sita est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

[Col. 0081A] Ad hoc nobis a Deo pastoralis officii cura commissa est, ut et beneplacentem Deo religionem laboremus statuere, et constitutam exacta diligentia conservare. Quamobrem, dilecte in Domino fili Rudperte praeposite, illustris viri Ottonis comitis Palatini precibus inclinati, tuis postulationibus clementer annuimus, et Beati Petri ecclesiam, cui, Deo auctore, praeesse dignosceris ab eodem filio nostro Ottone comite Palatino constructam, et beato Petro oblatam, apostolicae sedis patrocinio communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones praefata ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, potuerit [Col. 0081B] adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Obeunte vero te, ejusdem loci praeposito, nullus inibi per violentiam, nisi quem fratres secundum beati Augustini regulam substituendum decreverint, praepositus eligatur. Porro ad ipsius ecclesiae defensionem atque salutem eligendi advocatum, quemcunque malueritis, liberam concedimus facultatem. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit, praefatam ecclesiam temere perturbare, aut possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut iniquis vexationibus fatigare: sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum dioecesani episcopi canonica et debita justitia ac reverentia. Ad indicium [Col. 0081C] autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis, singulis annis unum bizantium nostro Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum [Col. 0081D] bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, ss.

Datum Leodii per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Kalend. Aprilis, indictione IX, Incarnat. Dominicae anno 1131; pontificatus vero domni Innocentii II papae anno secundo.

[Anno 1131, Mart. 28.—Vide REIFFENBERG, Monuments, t. VII, p. 641.]

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis FRIDERICO praeposito et fratribus ejus in ecclesia cui vocabulum est B. Martini, quae consecranda est in honore beatae Mariae virginis, in loco qui Bueron dicitur, inter duos montes, super ripam fluminis Danubii, in territorio Constantiensi, canonicam vitam professis, eorumque successoribus canonice victuris in perpetuum.

Sicut irrationabilia poscentibus negari debet [Col. 0082B] assensus, sic justa petentium vobis benigna debemus assensione concurrere. Tuis ergo, fili Frederice in Christo charissime, justis petitionibus annuentes, ecclesiam beatae Dei Genitricis et semper virginis Mariae, quam filius noster Peregrinus, in proprio fundo constructam beato Petro ejusque sanctae Romanae Ecclesiae in allodium proprium obtulit, cui auctore Domino praesides, sub apostolicae sedis protectione specialiter confovendam, tanquam jus proprium suscipimus, et contra paucorum omnium nequitiam auctoritate ejus privilegii communimus. Praesenti itaque decreto statuimus ut quaeque hodie illa vestra ecclesia possidet, sive in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, vel oblatione fidelium juste atque canonice poterit adipisci [Col. 0082C] firma vobis vestrisque successoribus, et illibata sub apostolicae semper sedis tutela permaneant. Ad haec adjicientes sancimus ut nemini inter vos professione exhibita proprium quid habere, nec sine tua, fili charissime Frederice, vel eorum qui post te in eodem regimine successerint aut sine communi congregationis licentia, de claustro discedere liberum sit. Quod si discesserit, et commonitus redire contempserit, tibi tuisque successoribus facultas sit, ejusmodi ubilibet a communione interdicere, interdictum vero nullus episcoporum abbatumve seu praepositorum suscipiat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia vel violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu [Col. 0082D] vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem, vel ex eadem congregatione, vel ex alia ejusdem professionis providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, ablatasve retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur vestris vestrorumque successorem ac pauperum usibus omnimodis profutura, salvo, si Catholicus fuerit, Constantiensis episcopi jure canonico et reverentia. Ad indicium autem perceptae a Romana Ecclesia libertatis, bisantium aureum, aut ejusdem pretii argentum quotannis, Lateranensi palatio nostro [Col. 0083A] persolvetis. Per gratiam quoque nostram praecipimus, ut nemo ejusdem Ecclesiae advocatiam sibi praesumat accipere, nisi quem praepositus ejusdem ecclesiae consilio fratrum suorum elegerit, usque, non diutius, quo eis placuerit, advocatus eorum sit. Et ut haec nostra tuitionis auctoritas firma in perpetuum permaneat, et inconvulsa, manuscriptum hoc inde fieri et sigilli nostri impressione jussimus insigniri. Si quis ergo in crastinum archiepiscopus, episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes, vicecomes, judex, advocatus, vel cujuscunque ordinis homo hanc decreti nostri paginam violaverit, aut sciens contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque dignitate careat, [Col. 0083B] reumque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Datum quarto Kalendas Aprilis anno Dominicae Incarnationis millesimo centesimo tricesimo primo, indictione nona, anno vero regni Lotharii Romanorum regis serenissimi sexto.

Actum Leodii feliciter. Amen ⁜ (21) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GERARDO praeposito et GERARDO decano caeterisque Bunnensis ecclesiae fratribus eorumque successoribus in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi pertinere cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et congruum impertiri suffragium, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis postulationibus annuentes, [Col. 0083D] Bunnensem ecclesiam in qua divino vacatis servitio, [Col. 0084A] sub beati Petri atque apostolicae sedis protectione suscipimus et scripti nostri pagina communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, rationabiliter poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda: duas videlicet curtes in Bunna, cum parte decimarum; Reida curtim et ecclesiam cum tota decima; curtim Lomere, et ecclesiam cum tota decima; Waleuelt curtim, curtim Dattenuelt et ecclesiam cum tota decima; curtim Berenbach et ecclesiam cum tota decima; curtim Aldenkirchen et ecclesiam cum capellis et [Col. 0084B] decimis ad eas pertinentibus; curtim Wila et ecclesiam cum tota decima; curtim Limorstorp et ecclesiam cum tota decima; curtim Mecdenheim et ecclesiam cum tota decima; curtim Mehtestorp et ecclesiam Lezzenich cum capellis et decimis ad eam pertinentibus; curtim Gudenesberg et ecclesiam Rinmigestorp cum circum adjacentibus capellis et decimis suis; curtim Uckenestorp, curtim Ruzenthorp, curtim ad Sanctum Paulum, ecclesiam Sancti Martini in Bunna cum tota decima sua; ecclesiam Mucha cum tota decima; ecclesiam Waltprugele cum tota decima; ecclesiam Nuenbret cum tota decima, ecclesiam Liuuenskeit cum tota decima, ecclesiam Hamne cum tota decima, ecclesiam Herchlingen cum tota decima, ecclesiam Frisenhagen [Col. 0084C] cum decima, ecclesiam Moresbach cum parte decimae, Winterskeit, partem ecclesiae et partem decimae, ecclesiam Ruoprehtrothe cum tota decima, ecclesiam Okenrode cum tota decima, ecclesiam Stildorp cum tota decima, circa Grasaph et infra, de sexaginta octo villis omnes decimas, medietatem ecclesiae Geistingen cum dimidietate decimae totius parochiae; Wintere minori, ecclesiam cum tota decima; Uvadenheim ecclesiam cum tota decima, Frankin ecclesiam cum decimis, Calewilere ecclesiam cum decimis, Aeverstorp ecclesiam cum tota decima, Entenich ecclesiam cum tota decima, Rindorp ecclesiae partem cum parte decimae, Wisebenne ecclesiam cum tota decima; capellam Sancti Isidori [Col. 0084D] cum parte decimae, quartam etiam partem quam in [Col. 0085A] ecclesia Ginesheim et illam quartam partem quam in ecclesia Duna; et in ecclesia Ulma ex dono habetis, vobis nihilominus confirmamus. Praeter haec curtes has: videlicet Corengouen, Burnheim, Rindorp, Blankenheim, Bobenheim, Dolendorp, Wintere, Halreberg, Stronberch, Cuorneskeit, ad eleemosynas fratrum pertinentes, vineas quoque quas in Bunna ex dono Frederici archiepiscopi ecclesiae vestrae collatas possidetis; decimam etiam de silvis quas ultra Rhenum per parochias vestras habetis. Praeterea libertatem praefatae Bunnensis ecclesiae, scilicet quod ecclesiae ad eam pertinentes ab omni censu episcopali sint liberae: quod certum est vos usque ad haec tempora possedisse, auctoritate apostolica roboramus.

[Col. 0085B] Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praedictam ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, honoris potestatisque suae dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque [Col. 0085C] in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Leodii per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Kal. Aprilis, indictione IX, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domini Innocentii II papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HENRICO, abbati monasterii Salvatoris Domini nostri Jesu Christi et Sancti Bonifacii, quod situm est juxta ripam fluminis quod vocatur Fulda, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

In eminenti apostolicae sedis specula disponente Domino constituti ex injuncto nobis officio religiosas debemus personas diligere et loca eis commissa apostolicae protectionis patrocinio defensare. Proinde, dilecte in Domino fili Henrice abbas, tuis rationabilibus petitionibus annuentes, monasterium Salvatoris [Col. 0086A] Domini nostri Jesu Christi, cui Deo auctore praesides, praesentis scripti suffragio roboramus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda. Monasterium videlicet Sancti Andreae apostoli, quod vocatur Exaiulum, situm Romae juxta ecclesiam Sanctae Dei genitricis Mariae semper virginis, quae vocatur ad Praesepe, a praedecessore nostro sanctae memoriae PP. Leone predecessori tuo Hecberto religioso abbati amoris causa donatum, cum omnibus [Col. 0086B] mansionibus, caminatis, cellis, vinariis et coquina, cum curte et puteo et introitu per portam majorem a via publica, et cum omnibus ad idem monasterium pertinentibus, tam intra quam extra urbem sitis, quae ei juste ac recte pertinere noscuntur. Novale quoque quod eidem monasterio devotionis intuitu contulisti, nostra auctoritate apostolica ei in perpetuum confirmamus. Prohibemus autem omnem cujuslibet Ecclesiae sacerdotem in praefato vestro Fuldensi monasterio aliquam ditionem habere, vel auctoritatem praeter nostram apostolicam sedem, specialiter episcopum in cujus dioecesi constructum esse videtur, ita ut nisi ab abbate monasterii ipsius fuerit invitatus, nec missarum ibidem solemnia celebrare praesumat. Dona vero et oblationes decimasque [Col. 0086C] fidelium absque ullius personae contrarietate, firmitate perpetua eidem monasterio confirmamus. Interdicimus etiam ne femina unquam illuc ingredi praesumat, et ne quis unquam placitum ibi habeat vel in caeteris ejus locis nec servos nec colonos ad aliquod servitium constringat, nisi cui abbas ad utilitatem suae necessitatis assensum praebuerit. Obeunte vero te ejusdem loci abbate, nullus ibi per violentiam aut subreptionem, nisi quem fratres communi assensu secundum beati Benedicti Regulam eligendum decreverint abbas substituatur. Statuimus autem ut congruis temporibus nostrae sollicitudini ecclesiasticae intimetur qualiter religio monastica regulari habitu dirigatur concordiaque convenienti [Col. 0086D] ecclesiastico studio mancipetur, ne forte, quod absit! sub hujus privilegii obtentu animus gressusque rectitudinis vestrae a norma justitiae aliquo modo retorqueatur. Concedimus etiam tibi, fili charissime, praedicare verbum Dei auctoritate nostra apostolica, et ut tam tu quam successores tui ante alios abbates Galliae seu Germaniae primatum sedendi in omni loco conventuque nostra apostolica auctoritate obtineatis. Usum quoque dalmaticae et sandaliorum in missarum solemniis licentia nostrae auctoritatis tam tibi quam successoribus tuis concedimus, secundum quod in antecessorum nostrorum privilegiis continetur. Abbas vero non nisi a nostra sede benedicatur a qua benedici debet. Et si in aliquo crimine accusatus fuerit ejusdem tantummodo nostrae sedis judicium [Col. 0087A] exsequatur Illud etiam generaliter addendum esse dignum duximus ut quidquid auctoritate praedecessorum nostrorum, regum vel imperatorum ipsi vestro Fuldensi monasterio constat fuisse concessum, sit etiam nostra auctoritate apostolica per hoc nostrum privilegium confirmatum. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit a sacratissimo corpore Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis [Col. 0087B] percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

(S. p.) Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus. (B. V.)

Datum Leodii per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, Kal. Aprilis, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domini Innocentii II papae anno II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis HUGONI abbati Praemonstratensi ejusque [Col. 0087C] coabbatibus, praepositis, prioribus et universis fratribus Praemonstratensis ordinis, salutem et apostolicam benedictionem.

Sacra vestri ordinis religio sic vos dignos favoris gratiae per excellentiam meritorum constituit, ut ea vobis libenti animo concedamus, quae secundum Deum de sedis apostolicae pietate vobis profutura credimus. Eapropter, dilecti in Domino filii, justis interventionibus et postulationibus venerabilis fratris nostri Norberti Magdeburgensis archiepiscopi inclinati, et vestris rationalibus supplicationibus grato concurrentes assensu, personas vestras et Ecclesias quibus divinis estis obsequiis mancipati, cum omnibus possessionibus seu bonis quae inpraesentiarum juste et legitime possidetis, aut in futurum concessione [Col. 0087D] pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, justis modis, praestante Domino, poteritis adipisci, sub beati Petri patrocinio, et apostolicae sedis protectione suscipimus, et praesentis nostri scripti pagina communimus. Statuimus etiam, ne post haec aliquis vestrum vel successorum vestrorum et modum regulae et praerogativam religionis quae in Praemonstratensi Ecclesia observatur, aliqua temeritate infringere aut immutare praesumat. Sed unusquisque, implorato divino auxilio, ut ordo vester de bono in melius provehatur, diligentius elaboret. Fratrum autem qui stabilitatem et obedientiam in ecclesiis vestris promiserunt, nullus recedere, et recedentem nisi cum commendatitiis [Col. 0088A] litteris nullus audeat retinere. Ut autem tam in praelatis quam in subditis vestri ordinis integritas inviolabiliter observetur, decernimus ut si quis abbatum Ecclesiarum vestrarum, ab ordinis sui proposito et consuetudine Praemonstratensis monasterii deviaverit, Pater abbas super correctione sua eum bis tertiove commoneat. Quod si incorrigibilis apparuerit, dioecesanus episcopus sub praesentia et testificatione Patris abbatis et duorum ejusdem ordinis abbatum, sine omni dilatione ordinis sui transgressorem deponet. Depositum autem episcopus ad Ecclesiam unde venit remittet, et alium idoneum canonica fratrum electione e vestigio subrogabit. Nulli ergo hominum fas sit personas vel Ecclesias vestras temere perturbare, aut earum possessiones [Col. 0088B] auferre vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eisdem personis, Ecclesiis et locis vestris sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu [Col. 0088C] Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Datum Lauduni per manum Haimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, secundo Idus Aprilis, indictione nona, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo trigesimo primo, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis [Col. 0088D] filiis GUALBERTO abbati et canonicis ecclesiae Beati Martini, quae in Laudunensis suburbio sita est, eorumque successoribus ibidem divino famulatui mancipatis in perpetuum.

Quoniam sine vero cultu religionis, nec charitatis unitas potest subsistere, nec Deo gratum exhiberi servitium, expedit apostolicae auctoritati religiosas personas diligere, et religiosa loca apostolicae sedis munimine confovere. Quoties enim illud a nobis petitur quod rationi cognoscitur convenire, animo nos docet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilecte in Domino Gualtere abbas, tuis rationabilibus postulationibus annuentes, ecclesiam Sancti Martini, cui Deo auctore praeesse dignosceris sub beati [Col. 0089A] Petri patrocinio et apostolicae sedis protectione suscipimus, et nostri scripti pagina communimus. Statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona praefata Ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis rationabiliter poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: vineas videlicet quas in Tiriniaco, in Jovia, in monte Antelli, in Ursello, in Criptis, in Mons, in monte Lauduno ipsa Ecclesia possidet. Et allodia, terras censuales, quas in Avenis, in Verciniaco, in Brucis, in Makigni, in Pomereto, in Morolzis, in Vele, in Salmunceo, in villa Mariae, in Vorgia habet. Culturam [Col. 0089B] quoque Monstratam ex dono Godefridi, consentiente charissimo filio nostro Ludovico rege Francorum, eidem Ecclesiae concessam, et culturam de Surmont, furnum de Moncels et de Verciniaco, molendinum quod dicitur Crollet, apud Chivi sedem molendini, apud Parenni aliam sedem molendini. Statuimus etiam ne post haec aliquis vestrum vel successorum vestrorum formam et modum regulae et praerogativam religionis quae hodie in Praemonstrata Ecclesia observatur, aliqua temeritate infringere aut immutare praesumat. Sed unusquisque, implorato divino auxilio, ut ordo vester de bono in melius provehatur, diligentius elaboret. Fratrum autem qui stabilitatem et obedientiam in eodem loco promiserint [Col. 0089C] nullus recedere, et recedentem nisi cum commendatitiis litteris nullus audeat retinere. Ut autem tam in praelatis quam in subditis vestri ordinis integritas inviolabiliter observetur, decernimus ut si quis abbatum Ecclesiarum quae praedictae ecclesiae Beati Martini subjectae sunt, ab ordinis sui proposito exorbitaverit, dioecesano episcopo, tertio quartove commonitus incorrigibilis apparuerit ad eamdem Ecclesiam reducatur, et in locum ejus idonea persona canonice subrogetur, salva nimirum dioecesani episcopi debita justitia et reverentia. Nulli ergo hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro [Col. 0089D] quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, honoris potestatisque suae dignitate careat, reamque se divino judicio de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

[Col. 0090A] Datum Lauduni per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, undecimo [ leg. secundo] Idus Aprilis, indictione nona, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUILLELMO Cantuariensi archiepiscopo, apostolicae sedis legato.

Ita rebelles et ingrati districtis debent animadversionibus cohortari. Quia igitur Joannes Glasguensis [Col. 0090B] episcopus contra matrem suam sanctam Romanam et Eboracensem Ecclesiam calcaneum suum erexit, et quoscunque potuit in errorem schismatis inducere minime formidavit, sollicitudini tuae mandamus ut, sicut in partibus illis vices nostras exsequeris, eumdem Joannem districte convenias, quatenus a suis erroribus resipiscat, et ad debitam obedientiam atque subjectionem Eboracensis Ecclesiae redeat. Si vero infra trium mensium spatium, postquam a te commonitus fuerit hoc implere contempserit, ex tunc, quousque satisfecerit, eum excommunicationi cum tuis suffraganeis subjicias. Idipsum Thomae Eboracensi archiepiscopo metropolitano suo facere injunximus. Vale.

[Col. 0090C] Data Parisiis X Kal. Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio LEONIO abbati monasterii Beati Petri Lobiensis, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi convenire cognoscitur, animo nos decet libenti condescendere, et petentium desideriis congruum impertiri [Col. 0090D] suffragium, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, si non ex charitatis radice procedens a puritate religionis fuerit conservatus.

Proinde, dilecte in Christo fili Leoni abbas, tuis rationabilibus petitionibus clementer annuimus, et Beati Petri Lobiense monasterium, cui Deo auctore praeesse dignosceris, ad exemplum praedecessoris nostri felicis memoriae Joannis Romani pontificis sub apostolicae sedis protectione suscipimus, et scripti nostri auctoritate communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum et principum, oblatione fidelium, seu [Col. 0091A] aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant.

Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, nullus ibi per subreptionem vel violentiam substituatur, nisi quem fratres communi consensu, aut pars sanioris consilii secundum Regulam beati Benedicti providerint eligendum, et episcopus Leodiensis eis praefecerit.

Qui episcopus et donum abbatiae antiquorum regum et imperatorum munificentia sibi concessum nunquam amittat, unde et monachis ea quae nunc tenent vel tenere debent, vel de caetero acquisituri sunt sine inquietudine conservet.

Libertatis quoque praerogativam a venerabilibus [Col. 0091B] fratribus nostris Leodiensibus episcopis in Leodiensi Ecclesia praedecessoribus tuis concessam, tibi tuisque successoribus confirmamus.

Stationes etiam publicas a Leodiensi episcopo in eodem fieri coenobio, eumdemque episcopum ibidem aliquando venire, vel aliquod adventu suo gravamen inferre, nisi ab abbate et fratribus vocatus fuerit, omnino prohibemus.

Juri quoque Lobiensis Ecclesiae providentes, decernimus ne coenobium aliquod ob conversionis vel sepulturae causam absque jam dictae Ecclesiae licentia aliquem de familia suscipere praesumat.

Sane pravam illam consuetudinem, quae sub nomine personatus usque ad tempus praedecessoris nostri bonae memoriae papae Urbani extraordinarie [Col. 0091C] inoleverat, submovemus.

Defuncto autem presbytero, qui alicui altari serviebat, alium idoneum per te vel successores tuos episcopo praesentari praecipimus, qui videlicet et curam parochiae cum assensu vestro suscipiat, atque de cura plebis episcopo rationem reddat, tibique ac tuis successoribus pro temporalibus ad monasterium pertinentibus debitam subjectionem exhibeat.

Porro quia idem locus in honore beati Petri, cujus vices agimus, consecratus, et ipsius pignoribus specialiter habetur insignis, dignum duximus ejusdem atrium, sicut a sanctis Patribus nostris statutum est, et hactenus servatum, nullius humani cadaveris sepultura deinceps aperiri.

Advocatiam quoque deinceps ipsius monasterii [Col. 0091D] liberam omnino esse decernimus, ut videlicet nullus ibi advocatus constituatur, nisi quem abbas et fratres ad ipsius loci utilitatem constituerint.

Qui advocatus, ubi et quando invitatur a confratribus, sine inquietudine locum supra memoratum tueatur.

Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed illibata omnia et integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesanorum episcoporum canonica justitia.

[Col. 0092A] Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem coenobio sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Ego Innocentius, catholicae Ecclesiae episcopus.

Data Parisiis per manum Aimerici, sanctae Romanae [Col. 0092B] Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VI Kalendas Maii, indictione IX, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo primo, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, universis Dei fidelibus per Secoviensem, Oxomensem, Palentinam et Seguntinam parochias constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Inter caetera virtutis et misericordiae opera eleemosyna [Col. 0092C] praecipue commendatur, ipsa est enim quae a peccato liberat, et non permittit animam ire in tenebras, de cujus laude per Prophetam dicitur: Sicut aqua exstinguit ignem, ita eleemosyna peccatum (Eccli. III) . Et cum venerabilis frater noster Beltranus, Oxomensis episcopus, decorem domus Domini diligens, ecclesiam sibi commissam aedificare contendit, in quo vero opere ad laetum exitum perducendum multae atque magnae expensae eidem necessariae esse noscuntur; et quoniam eidem propriae facultates non suppetunt, charitati vestrae per apostolica scripta rogando mandamus, atque in peccatorum remissionem vobis injungimus, quatenus de bonis a Deo vobis praestitis ad tam sanctum et laudabile opus per Dei gratiam exsequendum, necessaria [Col. 0092D] solatia praebeatis, ut intercedentibus beatae Dei Genitricis meritis, in cujus honorem ecclesia dicta fundatur, necnon orationibus fratrum saecularium ejusdem loci pro vobis apud Deum effusis, bona vestra in hoc saeculo gratum suscipiant incrementum, et pro transitoria temporalique substantia piis locis ac vestra devotione impensa cum peccatorum venia aeterna vitae gaudia assequi mereamur. Confraternitas vero, quae, ut accepimus, venerabilis frater noster Raimundus, Toletanus archiepiscopus, ob loci sustentationem atque vestrarum salutem animarum ibidem stabilivit, auctore Domino confirmamus, et ratam permanere decernimus.

Datae apud Montem Furtinum, quarto Nonas Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio ALVISO Aquincinctinensi abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

Divinis ingratum constat illum esse beneficiis, qui talentum sibi a Domino creditum, in sudario, tepescente charitate, reponit. Qui enim saluti proximi providere negligit, indignationem benigni et districti Judicis adversum se intorquere non metuit. Accepimus autem quoniam Atrebatensis Ecclesia proprio [Col. 0093B] destituta pastore, te unanimi voto et pari consensu sibi in episcopum et pastorem elegit. Per apostolica igitur scripta dilectioni tuae mandando praecipimus, quatenus absque refragatione aliqua opus Dei ad quod vocatus es, perficiendum suscipias: ut Atrebatensis Ecclesia peccatis exigentibus, tam in spiritualibus quam in temporalibus plurimum imminuta, tuis salubribus exhortationibus, et bonae vitae exemplo, divina suffragante gratia, percipiat incrementum.

Data in Pontisara, III Nonas Maii.

[Col. 0093C] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio SUGGERIO abbati venerabilis monasterii, quod in honore beati Dionysii martyris Parisius situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Decor domus Domini diligendus est et locus habitationis gloriae ejus, attenta diligentia et reverentia honorandus. Ecclesia namque Dei quae non sine multo sudore et labore temporaliter peregrinatur in terris, pro illius amore et desiderio quae perpetuis et inconcussis gaudiorum praemiis fruetur in coelis, religiosa et honorabilia loca quae Deo dicata sunt, et ejus famulatui mancipata, attentius reveretur et diligit. Ea igitur ratione nos, qui ex commisso a Deo apostolatus officio curam et administrationem [Col. 0093D] Ecclesiarum omnium gerimus, famosum et nobile Beati Dionysii monasterium, imperatorum et regum munificentia et liberalitate ditatum, affectione paterna diligimus, et ne pravorum hominum molestetur incursibus defensamus. Quocirca, dilecte in Domino fili Suggeri abbas, quem fidelem et devotum beato Petro sanctaeque Romanae Ecclesiae certis indiciis experti sumus, cujus etiam industria et sollicitudine in praefato Beati Dionysii monasterio, gratam Deo religionem reformatam esse comperimus, rationabilibus tuis postulationibus gratum praebemus assensum. Statuimus itaque ut quaecunque dignitas authenticis praedecessorum nostrorum Zachariae, Stephani, Leonis, Alexandri, Paschalis, et [Col. 0094A] Calixti, Romanorum pontificum privilegiis, eidem loco concessa est, quaecunque bona Catholicorum regum, vel aliorum fidelium, legitimis oblationibus ad idem monasterium pertinere noscuntur, quidquid etiam in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, seu aliis justis modis Domino largiente poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: In pago Metensi cellam Novam, cum omnibus appendiciis suis, videlicet Hulsperc, Autminge, Enmelingas, ecclesiam de Fulcreia, salinas ac patellas salinarum apud Marsalicam, monasterium Argentolium, quod situm est in pago Parisiensi, super fluvium Sequanae, cum pertinentiis suis. In episcopatu Aurelianensi campum [Col. 0094B] Mainerii, Villare, Vendrous, Villammeium, Fejenis, Linus Ad haec comitatum Vilcassini, qui juris Beati Dionysii est, quem charissimus filius noster Lodoicus, rex Francorum, per te a beato Dionysio in beneficium et feodum suscepisse cognoscitur, quoniam is possidet cujus nomine possidetur, tibi tuisque successoribus confirmamus. Vicariam quoque, et omnimodam justitiam, ac plenariam libertatem juxta villam Sancti Dionysii sicut sub scriptis terminis distinguitur, a fluvio videlicet Sequanae, a molendino quod vulgo appellatur Bayard, usque ad supremum caput villae quae vocatur Halbervillare. quam praefatus rex juris esse Beati Dionysii recognoscens ei restituit. vobis nihilominus roboramus.

[Col. 0094C] Praeterea omnimodam potestatem, omnemque justitiam, et universas consuetudines nundinarum indicti, ipsius regis liberalitate vobis concessas, ut perpetuis eas quiete obtineatis temporibus, assertionis nostrae munimine confirmamus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praedictum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, aut pars consilii sanioris secundum Dei timorem, et [Col. 0094D] beati Benedicti Regulam elegerint. Electus autem, vel a Romano pontifice, vel a quo maluerit Catholico episcopo, consecretur. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, sive basilicarum, ordinationes monachorum, vel clericorum ad idem monasterium pertinentium, a Catholicis accipietis episcopis, quemadmodum praedecessorum nostrorum canonicae aequitatis privilegiis institutum est. Missas sane publicas celebrari, aut stationem in eodem monasterio, praeter abbatis voluntatem, fieri prohibemus: sed nec interdicere, nec excommunicare, nec ad synodum vocare, vel abbatem, vel ipsius loci monachos, episcopis aut episcoporum ministris permittimus facultatem. Porro tam tibi quam tuis successoribus [Col. 0095A] licentiam indulgemus in gravioribus negotiis sedem apostolicam appellare, nec appellantes ante negotii finem laesio ulla contingat, quatenus auctore Deo in sanctae religionis studiis quieti ac seduli permanere possitis. Si quis igitur in posterum, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui careat dignitate, reumque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et [Col. 0095B] hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Willelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus subscripsi.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus subscripsi.
• Ego Goselinus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae subscripsi.
• Ego Joannes Sancti Chrisogoni presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Petrus presbyter cardinalis tituli Equitii subscripsi.
• [Col. 0095C] Ego Ubertus presbyter cardinalis tituli Sancti Clementis subscripsi.
• Ego Rusticus presbyter cardinalis tituli Sancti Ciriaci subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis tituli Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Albertus diaconus cardinalis tituli Sancti Theodori subscripsi.
• Ego Willelmus diaconus cardinalis tituli S. Mariae in Via Lata.

Datum Rothomagi per manum Almerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, septimo Idus Maii, indictione nona, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus domini Innocentii II papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GONFRIDO, salutem et apostolicam benedictionem.

Ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio, religiosis desideriis debemus assensum praebere, ut fidelis devotio celerius sortiatur effectum. Quocirca, dilecte in Domino fili Gonfride, tuis postulationibus clementer annuimus, et hospitalem domum de Falesia, [Col. 0096A] consensu charissimi filii nostri Henrici, gloriosi Anglorum regis, a te constructam, et scripti sui pagina roboratam, sub B. Petri protectione suscipimus, et apostolicae sedis robore communimus. Statuimus igitur ut quaecunque bona, quaecunque possessiones, concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, eidem loco collata sunt, vel deinceps, praestante Domino, conferentur, nullus auferre vel minuere audeat, sed omnia integra conserventur, pauperum usibus, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, omnimodis profutura. Si quis itaque locum ipsum temere perturbare, aut ejus possessiones auferre vel minuere forte tentaverit, indignationem BB. apostolorum Petri et Pauli et [Col. 0096B] nostram incurrat: conservantes autem, peccatorum remissionem et eorumdem apostolorum gratiam consequantur.

Datum Rothomagi VII Idus Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Pro unitate Ecclesiae conservanda, et schismate quod nuper in sancta Dei pullulavit Ecclesia resecando, [Col. 0096C] utile duximus consilio fratrum nostrorum episcoporum et cardinalium proxima B. Lucae festivitate Remis praestante Domino concilium celebrare. Ideo fratres et filios nostros archiepiscopos, episcopos, abbates, et alios religiosos ac sapientes viros Alamanniae, Lotharingiae, Franciae, Northmanniae, Angliae et Hispaniae convocare decrevimus. Per praesentia igitur scripta et charissimum filium nostrum G. sanctae R. E. subdiaconum fraternitati tuae mandando praecipimus, quatenus omni occasione remota praefato termino ad nostram praesentiam venias, ut tuo et aliorum fratrum nostrorum freti consilio valeamus, et errata corrigere, et quae ad honorem Dei statuenda fuerint suffragante ipsius gratia stabilire. Praedictum vero filium nostrum [Col. 0096D] G. quem paternae affectionis brachiis amplexamur, tibi, quem specialiter diligimus, attentius commendamus, rogantes ut eum pro reverentia B. Petri, et charitate nostra benigne recipias, et honeste pertractes.

Dat. Belvaci XIV Kal. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio PETRO Cluniacensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

[Col. 0097A] Donationes et beneficia quae ad sustentationem fratrum a regibus, principibus et aliis juris religionis amatoribus sacrosanctis praestantur ecclesiis, tanquam ea quae divini juris effecta sunt, auctoritate apostolica volumus communicare. Per praesentis itaque scripti paginam, donationem a charissimo filio nostro Henrico illustri et glorioso Anglorum rege de centum marcis argenti per annos singulos Cluniacensi monasterio persolvendis factam, sexaginta videlicet in telonio Londoniensi, et quadraginta in telonio Lincolniensi, apostolicae sedis patrocinio roboramus. Haec autem donatio apud Rothomagum ab eodem filio nostro Henrico rege, Incarnationis Dominicae anno 1131, indictione IX, mense Maio, die Dominica in nostra et fratrum nostrorum praesentia [Col. 0097B] facta est, Guillelmi scilicet Praenesani episcopi, Joannis tituli S. Chrisogoni, Humberti S. Clementis, Rustici S. Cyriaci, Gozelini S. Caeciliae, presbyterorum cardinalium; Gregorii SS. Sergii et Bacchi, Aimerici cancellarii, Guidonis S. Mariae in Via Lata, diaconorum cardinalium; Oldegarii Terraconensis, Hugonis Rothomagensis archiepiscoporum; Gaufridi Carnotensis, Joannis Lexoviensis, Joannis Sagiensis, episcoporum; Bernardi Claraevallis, Sugerii S. Dionysii, Bosonis de Bacho, abbatum; Guillelmi comitis de Warena, Roberti filii ipsius regis comitis de Glocerio, Roberti de Sigillo, Roberti de Laha, Rabelis camerarii de Tancarvilla, Nahelis thesaurarii, Haalonis prioris Sancti Osqualdi. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum [Col. 0097C] monasterium super eadem donatione futuris temporibus infestare, aut eam auferre, minuere, vel ausu temerario fatigare; sed integra conservetur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa est usibus profutura. Si quia igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae confirmationis paginam sciens, etc.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae ep. subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus, subscrip.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus, subscripsi.
• Ego Guido Tiburcius episcopus, subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi, subscripsi.
• Ego Joannes tit. S. Chrysogoni presb. card. subscripsi.
• [Col. 0097D] Ego Ulbertus tit. S. Clementis presb. card. subscripsi.
• Ego Goselinus presb. card. tit. S. Caeciliae, subscripsi.

Datum Belvaci per manum Aymerici S. R. E. diac. card. et cancellarii, XIII Kalend. Junii, indict. XI, Incarnationis Dominicae an. 1131, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis [Col. 0098A] filiis clero et populo Atrebatensi, salutem et apostolicam benedictionem.

Venientem ad nos venerabilem fratrem nostrum Alvisum episcopum vestrum debita charitate suscepimus, ipsumque cum gratia sedis apostolicae et litterarum nostrarum prosecutione ad vos duximus remittendum. Universitati itaque vestrae per praesentia scripta mandando praecipimus quatenus eum benigne recipiatis et honeste tractetis, eique tanquam proprio pastori et animarum vestrarum episcopo obedientiam et reverentiam humiliter deferatis, ad recuperandas quoque possessiones Ecclesiae, quae distractae sunt, et pacem reformandam ac raptores coercendos, sicut boni ac devoti filii, ei auxilium unanimiter praebeatis.

[Col. 0098B] Data Compendii XIV Kal. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUALTERO abbati Sancti Vedasti, salutem et apostolicam benedictionem.

In sede justitiae a Domino constituti ita auctore Domino debemus nostra defendere ut unicuique Ecclesiae sua jura serventur. Juxta paternorum quoque canonum sanctiones non tantum a nobis convenit quod potestatis est fieri, sed potius quod rationis ordo exigit singulis exhiberi. Hujus ergo considerationis [Col. 0098C] intuitu dilectioni tuae per praesentia scripta mandamus et mandando praecipimus ut quemadmodum per praedecessorum nostrorum Urbani, Paschalis, Calixti, Romanorum pontificum, privilegia statutum est, et per nosipsos postmodum innovatum, venerabili fratri nostro Alviso Atrebatensi episcopo canonicam subjectionem et obedientiam deferas.

[Col. 0098D] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri, HENRICO [ corr. HUGONI] Rothomagensi archiepiscopo, episcopis et dilectis filiis abbatibus, clericis, baronibus, et aliis Dei fidelibus per Rothomagensem provinciam constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Utilis est et gratiosa admodum videri debet apud genus humanum haec commutatio, ubi pro temporalibus aeterna, pro transitoriis immutabilia conferuntur. Dator enim et remunerator omnium bonorum Dominus, sub cujus jurisdictione et dominio omnia concluduntur, bonam voluntatem irremuneratam non deserens, de plenitudine abundantiae suae pro minimis maxima et pro terrenis praebere coelestia [Col. 0099A] consuevit. Caeterum, quid apud Noviomum, peccatis exigentibus, nuper contigerit; quomodo episcopalis et mater ecclesia cum domibus episcopalibus incendio ⁜ (22) sunt concrematae, dilectionem vestram non credimus latere. Quia igitur tantae calamitati misericorditer compati et pietatis intuitu fraterna suffragia ministrare debemus, universitatem vestram per praesentia scripta exhortamur in Domino, atque in remissionem peccatorum injungimus, ut, ad praefatam ecclesiam ad honorem et servitium Domini reparandam, de facultatibus vobis a Deo collatis solatia transmittatis, quatenus cum Psalmista veraciter decantare: Domine, dilexi decorem domus tuae, et locum habitationis gloriae tuae (Psal. XXV, 8) , atque in coelesti patria corona immarcescibili, [Col. 0099B] praestante Domino [donari], valeatis.

Datum Crispiaci V Kal. Julii.

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, venerabili fratri HUGONI Rothomagensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Qui in Ecclesia Dei praesidens nomine censetur episcopi, studeat ut actio sua conveniat nomini; si enim, cum potest, alios ab errore non revocat, seipsum errare demonstrat. Consentire namque videtur erranti qui ad resecanda ut corrigi debeant non [Col. 0099C] concurrit. Consentire est, cum qui posset redarguere taceat vel aduletur. Sed quid prodest alicui suo errore non pollui, qui consensum praestat erranti? Sacerdos ignorans legem ipse se arguit sacerdotem non esse: sacerdotis enim est scire legem, et ad interrogationem respondere de lege. Si scit, agnoscat se non esse custodem chartarum et elementorum legis, sed animarum: servus siquidem qui talentum a Domino susceptum in sudario reponit, multipliciter vapulabit. In provincia Northmanniae, cujus spiritualis administratio tibi, charissime frater, est a Deo commissa, multa mala, prout accepimus, pullulant, quae in aliis locis vel omnino non fuerunt, vel sunt desuetudine obumbrata. Novae siquidem [Col. 0099D] causae nova debetur sententia, et novis morbis novam discretus medicus adhibet medicinam: qui nimirum, si non senserit emolumentum fomenti, ne tota putrescat compago corporis, incisione vel cauterio depellantur. Pravum utique est et detestabile, et digna animadversione plectendum, quod in episcopatu Rothomagensi quidam laici jura sibi episcopalia usurpare, altarium oblationes auferre, ecclesiasticos redditus occupare; quidam etiam, quod monstruosum est, se archidiaconos nominare praesumunt. [Col. 0100A] Cum enim canones et sacrae leges prohibeant laicos, quantumlibet religiosos, res ecclesiasticas administrare, et officiales sive oeconomos non permittant in ecclesiis constitui nisi clericos: si quis talia praedia, possessiones ecclesiasticas, vel redditus divinis rebus destinatos, ausu sacrilego detinere praesumpserit, ut spiritus salvus sit, anathematis est sententia feriendus, et a corpore ac sanguine Domini separandus. Verum nullus debet in archidiaconum eligi, nisi prius fuerit diaconatus functus officio. Quod si quisquam laicus, aviditate rerum ecclesiasticarum, hoc sibi nomen vindicat, non debet archidiaconus sed archidiabolus appellari. Porro certissimi juris est Ecclesias Dei non haereditario jure aliquem, non secundum carnem successorem expetere, [Col. 0100B] sed ad sui regimen et officiorum suorum dispensationem honestas, sapientes et religiosas personas exposcere: honor namque ecclesiasticus non est sanguinis, sed meriti. Si quis igitur praebendas, praeposituras, capellanias, ecclesias, aut ecclesiastica officia jure successionis expostulare praesumpserit, optatis dignitatibus careat, et gravi poena pro tantis excessibus percellatur. Ad certum quoque Ecclesiae titulum debet quis in presbyterum ordinari: cujus perpetuo destinatur servitio ab ea non recedat, nisi pro communi utilitate suus praelatus ad alia transferat. Sacris est canonibus obvium, et locationi ac conductioni rerum forensium proximum, conductitios et mercenarios presbyteros, quasi levissimos transfugas et volatiles, ecclesiasticis servitiis mancipari. [Col. 0100C] Presbyter autem, post assumptam animarum curam, si ad synodum, ubi de fide, de moribus, et ordine poenitentiae debet instrui, vocatus non iverit, et se aliqua consuetudine excusare contendit: quia se pastoris et fratrum praesentiae subtrahit, flagitiorum cumulum, quorum timore praesentare se judici erubescit, ipsemet sibi inesse insinuat. Illae enim tantum consuetudines quae nec rationi, nec canonibus contradicunt, observari merentur. Tales igitur et tam praesumptores presbyteri Ecclesiae administratione priventur, a cujus unitate se dividunt. Ad haec certum est quoniam ecclesiasticum beneficium non debet esse furtivum, et quisquis non consentiente episcopo ad ordinem provehitur, ipse [Col. 0100D] sibi causa est probans et manifesta ut ulterius non debeat promoveri. Admittantur igitur ad sacrum ordinem quibus natalium, morum, et status dignitas suffragatur: qui enim absque legitimo sunt matrimonio procreati, juxta leges vulgo concepti, quibus incertus est pater; vel spurii, id est, sine patre filii appellati nisi permissione imperiali solemniter indulta, ad paternam successionem non admittuntur. Qui autem paterna haereditate indignus judicatur, ne tanquam Dei minister indebite officiis ecclesiasticis [Col. 0101A] applicetur consideratione est exactissima providendum. Caeterum, qui se turpitudini et inhonestae vitae subjecit, Deo moribus contradicens, militaturus ad castra Dominica non accedat. Illi vero qui publicis functionibus sunt astricti, curiae officiis obligati, servitutis mole gravantur; quoniam nemo potest duobus dominis servire, nulla ratione, dum supradictis gravaminibus obnoxii fuerint, in clericos ordinentur. Inscios etiam litterarum et divinae legis ignaros, quasi truncos inutiles, honestas et ratio prohibet ordinari. Tu ergo, frater charissime, officium pastoris et evangelistae diligenter adimplens, haec loquere et exhortare, argue, obsecra, increpa, quatenus bonae vitae tuae exemplo et praedicationis verbo, oves tibi commissas, divina suffragante gratia, [Col. 0101B] cum fructu centesimo Domino valeas praesentare. Et quidquid super tantis flagitiis coercendis tui arbitrii deliberata discretio canonice constituerit, nos auctoritate apostolica ratum habebimus.

Datum Altissiodori VII Kal. Augusti 1131.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis HURRICO priori et fratribus ecclesiae Sancti Amatoris quae in Antissiodorensi suburbio sita est, [Col. 0101C] regularem vitam professis in perpetuum.

Ad hoc nobis a Deo pastoralis officii cura commissa est ut beneplacentem Deo religionem laboremus statuere et stabilitatem exacta diligentia conservare. Proinde dilecti in Domino filii venerabilis fratris nostri Hugonis Antissiodorensis episcopi religionis siquidem et pauperum amatoris, cujus, annuente studio et diligenti sollicitudine in vestra est Ecclesia religio instituta precibus inclinati, vestris rationabilibus postulationibus annuimus, et ecclesiam Sancti Amatoris in qua divino vacatis servitio, apostolicae sedis suffragio communimus. In primis utique statuimus ut in eadem ecclesia secundum B. Augustini Regulam, ordo canonicus [Col. 0101D] perpetuis temporibus conservetur; et nullus ibi nisi secundum eamdem Regulam canonicam vitam professus, canonicus substituatur. Quascunque praeterea possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et legitime possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda: ecclesiam videlicet Sancti Petri de Canuaninis, et duas capellas in eadem parochia, capellam videlicet de Orgiaco, et capellam de Villa-Ferreoli cum decimis et pratis, et ecclesiam Sancti Martini de Lanosicco cum appendiciis suis et quidquid in ecclesia sanctorum [Col. 0102A] Gervasii et Protasii juris habetis, decimas etiam de tribus clausis vinearum quas praedictus frater noster Hugo Antissiodorensis episcopus in vestra parochia noscitur possidere. Nihilominus decimam de clauso sancti Salvatoris qui est Castaneti vobis confirmamus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis vexationibus fatigare, sed omnia conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum in omnibus dioecesani episcopi reverentia ac justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam siens, contra eam [Col. 0102B] temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Antissiodori per manum Emerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, [Col. 0102C] octavo Kalend. Octobris, indictione decima, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HUGONI Rothomagensi archiepiscopo ejusque successoribus canonice substituendis, in perpetuam memoriam.

Apostolicae sedis consueta benignitas et discreta simplicitas de plenitudine gratiae suae, fecundis successibus plene honorificentiis, et beneficiis plurimos obligat, et circa domesticos et humiles filios charitatis suae indeficientem affluentiam ubi opus fuerit repraesentat. Propensiori igitur ratione prospiciendum est ut si quando beneficium seu obsequium ab aliquo pie oblatum suscepimus, ut longe superiores in retribuendo quam in conferendo appareamus, non mensura pari vel aequalitate, sed ubertate copiosa [Col. 0103A] respondere curemus. Pravum est enim et detestabile ingratitudinis vitium et funditus a bonorum mentibus repellendum; ingratus siquidem poenam, non gratiam promeretur. Quanto autem studio et infatigabili sollicitudine hac tempestate causam matris tuae sanctae Romanae Ecclesiae intrepidus assumpseris, et ambitionem invasoris ⁜ (23) Petri Leonis detestans, ac Judaicae perfidiae furorem conterens frequentibus et ratione munitis exhortationibus clericorum, principum et caeterorum corda in fide Catholica et obedientia nostra firmaveris, non immemores: te, charissime frater Hugo archiepiscopo, virum utique sapientem, religiosum et in necessitate probatum, in proprium et specialem B. Petri et sanctae Romanae Ecclesiae filium suscipimus, et intra nostrae [Col. 0103B] dilectionis gremium familiari dulcedine retinemus. Rationabilibus igitur tuis postulationibus assensum praebentes, Rothomagensem Ecclesiam, cui Deo auctore praesides, cum bonis suis apostolica defensione protegimus, et quae ipsius juris sunt tibi tuisque successoribus scripti nostri robore communimus, statuentes ut Rothomagensis archiepiscopus, Bajocensi, Abrincensi, Ebroicensi, Luxoviensi, Constantiensi et Sagiensi, jure metropolitico praesit episcopis; qui nimirum ab eo consecrationem recipiant, et ei tanquam proprio metropolitano humiliter pareant. Decernimus etiam ut presbyteri in Rothomagensi parochia constituti ecclesiarum administrationem et curam animarum a vobis recipiant, et ad synodum vocati absque contradictione aliqua venire [Col. 0103C] non differant: ad haec adjicientes prohibemus, ne aliquis laicus infra praefatum episcopatum officium sibi archidiaconatus assumat, neque compositionem ecclesiasticam sibi vindicare praesumat; nullus quoque archiepiscopus vel episcopus in Rothomagensi parochia absque tuo vel successorum tuorum assensu audeat episcopalia celebrare. Porro nemo de vestris frugibus aut animalibus decimas exigat, quandoquidem episcoporum est decimas a subditis suis recipere, easque in usum propriae mensae, ad opus clericorum, necnon pro ecclesiarum aedificiis reparandis, ac pro sustentandis pauperibus juxta sanctiones canonicas dispensare.

Quisquis praeterea infra Rothomagensem episcopatum [Col. 0103D] ad pastoralitatis officium assumptus fuerit, episcopali jure vobis integre conservato, debitam reverentiam tibi tuisque successoribus absque refragatione exhibeat. Porro quaecunque possessiones aut bona ad praefatam Ecclesiam juste et canonice pertinere noscuntur, vel in futurum liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda.

Oppidum videlicet quod dicitur Andeleium cum villis, silvis, pratis, aquis, justitiis ac libertatibus, [Col. 0104A] cum portu et navium redditibus, et ut tam vos quam omnes servientes domus vestrae liberum commeatum vini, frumenti et omnium aliarum rerum, tam in aquis quam in terris, transitibus pontium, et portibus maris omni tempore habeatis; in Anglia in episcopatu Wintoniensi manerium quod dicitur Bintae-Worda, in Northmannia oppidum Gisors et Willam Duvrent ac Daivillam, cum agris, silvis, aquis, pratis, molendinis, et cum omni libertate et justitiis; prata quoque supra Sotevillam juxta Sequanam sita, et domum ibidem ad fena conservanda; Rothomagi domum propriam, curiam et hortum, ultra muros pomerium, et mansionarios, de quibus habes censum et justitiam: ea etiam quae sunt de feudo Rothomagensis archiepiscopi; Vilcassinum [Col. 0104B] Franciae, praeter illa castella quae ad jus regis ex antiqua consuetudine pertinent. Sane Alba-marla cum omnibus ad eam pertinentibus, et castrum Teoni, et castrum Allium Ambianensi civitati proximum, quod supra Somenam fluvium situm est, vobis sicut caetera auctoritate apostolica communimus. Terminos vero parochiales, infra quos utique Mellendum et Pontisara continentur, vobis firmamus, sicut a Pontisara usque ad mare protenduntur, et antiquis ex alia parte a Mellendo castro non solum Sequana flumine, sed etiam ultra. Sequanam antiquis territoriorum finibus discernuntur usque ad fluvium Bithle, et inde per Sequanam usque in mane. Nulli ergo hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, [Col. 0104C] vel ablatas retinere, minuere, seu aliquibus molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur, vestris et eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo filio suo AYBERTO monacho et recluso, salutem et apostolicam benedictionem.

Quia veridica relatione comperi te a praedecessoribus meis sanctissimis viris Paschali et Honorio licentiam accepisse poenitentiam dare, et absolutionem [Col. 0104D] facere confitentibus peccata sua, eamdem tibi potestatem auctoritate Dei et beati Petri apostoli et nostra concedimus, rogans dilectionem tuam ut memor sis nostri in orationibus tuis. De reaedificatione locelli tui, unde mihi mandasti, precor et obsecro omnes, ad quos miseris et rogaveris in remissione peccatorum suorum, ut tibi de suis eleemosynis subveniant. Proinde omnibus benefactoribus tuis quartam partem poenitentiae suae ex parte Dei et sanctorum apostolorum Petri et Pauli et nostra relaxamus. Concedimus etiam tibi ut in oratorio tuo licentiam habeas ostiis apertis missas celebrare, etiamsi pro aliquo foris facto patria [Col. 0105A] reliqua inbanizata fuerit. Omnes vero te visentes in eundo et redeundo pacem ex toto habere praecipimus, in eos autem qui in eis manum injecerint, gladium excommunicationis quod resipuerint, et tibi satisfecerint, exerimus. Vale.

Data Remis XII Kalendas Novembris.

Appensum sigillum plumbeum ex una parte hanc habet inscriptionem INNOCENTIUS PAPA II, et ab altera vero effigies apostolorum Petri.

Hoc apographum de verbo ad verbum originali suo, quod in praesentem diem integrum in archivis ecclesiae nostrae Crispinensis asservatur respondet. Quod ita esse sigillo nostro etiam apposito testor XVI Kal. Martii 1614.—CLAUDIUS ejusdem Ecclesiae humilis abbas.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ALBERTO, praeposito Sancti Deodati, et fratribus ibidem divino famulatui mancipatis, eorumque successoribus in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere et earum saluti et quieti, auxiliante Domino, salubriter providere. Dignum namque est et honestati conveniens esse cognoscitur ut, qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a perversorum hominum nequitia tueamur, et beati [Col. 0105C] Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Proinde, dilecte in Domino fili Alberte praeposite, tuis rationabilibus postulationibus annuentes, ad exemplar praedecessorum Calixti et Honorii Romanorum pontificum, ecclesiam Sancti Deodati, quae in valle Galilaea sita est, cui Deo auctore praeesse dignosceris, cum suis omnibus pertinentiis, sub beati Petri tutela et protectione suscipimus, et praesentis scripti pagina communimus. Statuimus ergo ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia in praesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praesente Domino poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant, in [Col. 0105D] quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda:

1. Altare scilicet Sanctae Crucis, quod tu, fili Alberte praeposite, cum communi fratrum tuorum assensu eidem ecclesiae ad ornamenta perpetuo concessisti.

2. Domos quoque tuas, et quaecunque alia tuo sunt studio acquisita, et ad communes usus fratrum ejusdem Ecclesiae a te collata.

3. Praeterea quaecunque antecessor tuus Rembaldus, in domibus, sive in aliis praefatae Ecclesiae contulit, vobis nihilominus confirmamus.

4. Allodium de Moriviller, et de Ainvilla, ex dono Hevusedae nobilis feminae.

5. Dotem etiam Idae mulieris, videlicet allodium [Col. 0106A] de Mogins, cum medietate unius molendini, ecclesiae vestrae ab ea donati.

6. Ecclesiam de monte Sancti Remigii, juxta quod frater noster dignae memoriae Riquinus Tullensis episcopus scripto suo vobis firmavit.

7. Necnon tenorem Ecclesiarum vestrarum, quas in episcopatu Basileensi habetis, sicut usque ad tempora nostra tenuistis, et a Ridulpho beatae recordationis, Basileensi episcopo, scripto confirmatum suscepistis, videlicet ut in quarto anno ecclesia de Hungrersem pro decimis quadraginta solidos Basileensis monetae, et capella de Mitteguilre quinque solidos et illa de Nunneguilre similiter solidos quinque persolvat.

8. In quibus nimirum Ecclesiis, cum opportunitas [Col. 0106B] exergerit, juxta dispositionem praepositi et fratrum vestrae Ecclesiae, sacerdotes substituantur.

9. Ad indicium autem libertatis hujus a Romana Ecclesia perceptae, quotannis aureum unum Lateranensi palatio persolvetis.

Nulli ergo hominum fas sit praenominatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis exactionibus fatigare, sed omnia integra conserventur, vestris et successorum vestrorum usibus profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate [Col. 0106C] careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Datum Remis per manum Americi sacrosanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IX Kalend. Novembris, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus autem domini Innocentii anno XX.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis canonicis Ecclesiae Beati Martini Turonensis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Cum omnibus Ecclesiis et ecclesiasticis personis debitores ex apostolicae sedis auctoritate ac benevolentia existamus, illis tamen personis propensiori studio providere nos convenit, quae sanctae Romanae Ecclesiae noscuntur specialius adhaerere; proinde, dilecti in Domino filii, justis vestris petitionibus accommodantes assensum, ecclesiam beati [Col. 0107A] Martini Turonensis in qua divino vacatis servitio, quae utique ad jus et proprietatem sanctae Romanae Ecclesiae specialiter noscitur pertinere, protectione sedis apostolicae duximus muniendam et praesentis scripti patrocinio roborandam. Statuimus enim ut quaecunque possessiones, quaecunque bona ad eamdem ecclesiam inpraesentiarum juste et legitime spectare videntur, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: burgum videlicet Sancti Petri puellaris cum pertinentiis suis, a charissimo filio nostro Ludovico illustri et glorioso Francorum rege vobis concessum; ecclesiam [Col. 0107B] Sancti Pauli Cormeriacensis, ecclesiam Sanctae Mariae de Bellomonte, ecclesiam Sancti Cosmae cum appendiciis suis. Porro libertatem et immunitatem, honores et beneficia eidem ecclesiae vestrae Beati Martini per antecessorum nostrorum Adeodati, Leonis, Adriani, Sergii, Gregorii, Urbani, Paschalis, Calixti, Honorii Romanorum pontificum, vel per Turonensium archiepiscoporum Crodberti, Ivonis et Airardi scripta collecta, integra vobis et intemerata serventur; claustrum autem vestrum usque ad muri cuneos liberum omnino permaneat, sicut hactenus noscitur permansisse; presbyteri quoque infra ecclesiae ambitum, in cellulis et oratoriis vestris, in ecclesia Sancti Venantii et in ecclesia Sancti Petri quae de Cardoneto dicitur commorantes, [Col. 0107C] in ea quae praeteritis temporibus libertate manserunt, de caetero maneant. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam Beati Martini temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus profutura. Sane chrisma, oleum sanctum, ordinationes canonicorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a Turonensi accipietis archiepiscopo, si quidem gratiam et communionem apostolicae sedis habuerit, et ea gratis ac sine pravitate vobis exhibere voluerit; alioquin ea a quolibet Catholico suscipietis episcopo. [Col. 0107D] Canonicus autem vester, si ecclesiarum quae ad jus archiepiscopi pertinent canonicus fuerit, beneficio refutato, excommunicandi eum archiepiscopus non habeat facultatem. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi quatenus et hic fructum [Col. 0108A] bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Remis per manum Aimerici sanctae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Kalend. Novembris, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri OTTONI Babergensi episcopo, ejusque [Col. 0108B] successoribus canonice substituendis, salutem et apostolicam benedictionem.

Quoties a nobis petitur illud quod religioni et honestati convenire cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et congruum impartiri suffragium, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Proinde, venerabilis frater Otto episcope, petitionis desideriis tuae ex consueta sedis apostolicae mansuetudine clementer annuimus, in primis siquidem statuentes ut tenor religionis, qui in Ecclesiis tibi commissus est, per tuam diligentiam, cooperante Domino, institutus, firmiter in eis perpetuis temporibus conservetur. Constituimus etiam ut in eisdem Ecclesiis nullus per simoniacam haeresim statuatur, sed honestae personae, quibus utique morum et status [Col. 0108C] dignitas suffragatur, inibi ordinentur. Sane in coenobiis, quae vel antiquitus in tua parochia constructa sunt, vel tu ipse devotionis intuitu constituisti, seu aliis justis modis Ecclesiae tuae inire poteris, vel ab aliquo deinceps fidelium infra tuam dioecesim divina inspirante gratia, construentur, sacrae religionis ordinem manere decernimus. Nec alicui liceat ejusdem institutionis formam ullatenus permutare, nisi forte ad melioris status praerogativam, praestante Domino, promovere voluerit, nec id alicujus singulari judicio committatur, sed omnium monasteriorum ad Babergensem Ecclesiam pertinentium, aut sanioris partis consilio ac consensu fieri debere sancimus. Si quis autem huic nostrae constitutioni [Col. 0108D] temere contraire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non factum suum digna satisfactione correxerit, a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Conservantes eisdem locis quae justa sunt, omnipotentis Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli ac nostram gratiam consequantur.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili [Col. 0109A] fratri ULGERIO Andegavensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

In eminenti apostolicae sedis specula disponente Domino constituti, ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio religiosos viros debemus diligere et eorum loca sanctae Romanae Ecclesiae munimine defensare. Aequum etenim ac rationabile est ut quos erga beatum Petrum et nos ipsos in opportunitatibus fideles et devotos esse cognoscimus, eos et a pravorum hominum nequitia tueamur et in suis petitionibus clementer exaudire curemus. Proinde, venerabilis frater Ulgeri episcope, vir siquidem prudens ac religionis amator, tuis justis postulationibus assensum praebentes, Andegavensem Ecclesiam, [Col. 0109B] cui Deo auctore praeesse dignosceris, praesentis scripti patrocinio communimus, statuentes ut quaecunque possessiones, quaecunque bona in praesentiarum ad eamdem Ecclesiam juste et canonice pertinere noscuntur, aut in futurum largitione regum, liberalitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis auxiliante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: ecclesiam videlicet Beati Joannis Baptistae, quae in Andegavis civitatis suburbio sita est, quam nimirum illustris vir Gaufridus comes junior tibi reddidit, ut videlicet tam tu quam successores tui jus plenissimum dominii et abbatis statuendi in ea canonicos, et tam in praebendis quam in aliis [Col. 0109C] omnibus rebus ad ipsam pertinentibus disponendi facultatem liberam habeatis. Prohibemus autem ne quis praebendam aut decanatum ipsius Ecclesiae, usque dum persona de medio sublata fuerit, donet alicui vel promittat. Detestabiles vero illas et homicidii reas exspectationes et successiones damnamus, nec quaelibet persona tale donum vel promissum suscipere vel capitulum concedere audeat. Hoc quoque penitus admonemus ne quisquam laicus jus aliquod in eadem Ecclesia vel in aliqua ipsius Ecclesiae praebenda praesumat expetere vel aliquid reddituum ejus expetere. Porro ecclesias et villas Chureii et Solonae cum omnibus suis appendiciis, quemadmodum a nobili viro Roberto de Busenciaco tibi et Ecclesiae tuae sunt traditae ac concessae, [Col. 0109D] apostolica auctoritate firmamus. Nulli ergo omnino hominum liceat praedictam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris Jesu [Col. 0110A] Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.

Datum Remis per manum Haymirici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Kal. Novembris, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1131, pontificatus vero domini Innocentii papae secundi anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis clero et populo Hildenesheimensi, salutem et apostolicam benedictionem.

Veniens ad nos venerabilis frater noster Bernardus episcopus vester in plenaria synodo, quae Remis per Dei gratiam fuerat congregata, attestatione fratrum nostrorum episcoporum, et abbatum, et [Col. 0110C] aliorum qui secum venerant, S. memoriae Godehardum episcopum vestrum laudabiliter vixisse in mundo, et tam in vita quam post mortem multis miraculis coruscasse asseruit. Unde nos cum fratribus nostris omnipotenti Deo gratias referentes, habito eorum consilio, et collaudatione, quia eumdem in coelis eum sanctis credimus coronari, ipsum inter sanctos honorari praecipimus, mandantes vobis ut et eidem beato viro solemnitatem in vestra Ecclesia statuatis, et ad eam annualiter convenire curetis.

Data Remis IV Kal. Novemb.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiis, PETRO abbati et monachis Cluniacensibus in perpetuum.

Ex apostolicae sedis administratione, quae extraordinaria sunt, volumus corrigere; et quae ordinata, ad meliorem statum deducere; et ut in suae bonitatis firmitate permaneant, vigore ecclesiastico roborare. Eapropter, dilecte in Domino fili, donationem a Girino et fratribus, de loco qui dicitur Prins, cum suis pertinentiis. Remis in palatio venerabilis fratris nostri Rainaldi archiepiscopi nobis factam, vobis concedimus, donamus, et tradimus, ac per praesentis [Col. 0111A] scripti paginam confirmamus. Nulli ergo omnino hominum fas sit praefatum locum temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel aliquibus vexationibus fatigare: sed omnia dominio et possessioni Cluniac. monasterii perpetuo integra conserventur. Si quis autem huic nostrae constitutioni temerario ausu contraire tentaverit, etc.

Datum Remis II Kal. Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio SUERIO [ al. SUGGERIO], abbati Sancti [Col. 0111B] Dionysii, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ne illa quae rationabiliter constituta, vel ordine judiciario decisa, vel per concordiam terminata sunt, recolendi desuetudine obumbrent, sollicita providentia persuadet charta et attramento firmare. Nolumus enim lites et controversias in infinitum extendi, sed paci et tranquillitati Ecclesiarum diligentiam adhibere. Controversia siquidem filii nostri Lanzonis abbatis et monasterii Sancti Michaelis super fluvium Mosae in territorio Virdunensi, adversum te et monasterium Sancti Dionysii, cui auctore Deo praesides, diutius agitata, per venerabiles fratres nostros Matthaeum Albanensem episcopum, Rainaldum Remensem archiepiscopum, Goslenum [Col. 0111C] episcopum Suessionensem et Alberonem Trevirensem electum, et dilectos filios, Tytoinum, Gorgiensem abbatem, magistrum Ottonem Metensem, et Simonem praepositum Ambianensem, hoc modo terminata est, et a nobis praesentis scripti pagina confirmata. Ut videlicet Larizo abbas et successores sui, ac monasterium Sancti Michaelis, de villa Salona singulis annis quinque marcas boni aurei mediana quadragesima Dominica, scilicet qua cantatur Laetare, Jerusalem, Remis in monasterio Sancti Remigii certo nuntio tuo, vel successorum tuorum, aut monasterii S. Dionysii, vel abbati, aut priori Sancti Remigii ad opus vestrum persolvant. Et quidquid fiat, quidquid eveniat de Salona villa, praefatum [Col. 0111D] beati Michaelis monasterium, vel abbas ejusdem loci, nuntio monasterii sancti Dionysii, aut vestro nominatam quantitatem argenti statuto termino semper exsolvant. Ac per hoc, dilecte in Domino fili Suggeri abbas, et monasterium tibi commissum quidquid adversus monasterium et abbatem Sancti Michaelis calumniabaris dimisisti, et penitus refutasti. Condictum est etiam ut et tu et monasterium Sancti Dionysii, et abbas Sancti Michaelis, cum monasterio tuo, tam concessione capituli vestri, quam impressione sigilli hoc pactum ad invicem firmaretis. Caeterum Lanzo abbas concessionem episcopi Virdunensis sigilli sui auctoritate firmatam debet quaerere, et tibi conferre. Si quis autem huic nostri confirmationi sciens, temerario ausu contraire tentaverit, [Col. 0112A] a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat, nisi praesumptionem suam digna satisfactione correxerit. Conservantes autem beatorum apostolorum Petri et Pauli, ac nostram benedictionem et gratiam consequantur. Amen.

Datum Remis IV Nenas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio STEPHANO Cisterciensi abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0112B] Quoniam turbatus et inquietus animus non potest Deo dignum famulatum impendere, nostrum est paci et tranquillitati Ecclesiarum et servorum Dei, auxiliante Domino, propensius providere. Controversiam siquidem inter filios nostros Herbertum S. Stephani Divionensis, et Herbertum S. Sequani abbates accepimus agitari. Quia igitur te sapientem, discretum et religiosum virum esse cognovimus, dilectioni tuae mandamus quatenus, statuto utrique parti termino, causam audias canoniceque definias, et auditis utriusque partis rationibus, quod inter vos discretio tua statuerit, inviolabiliter servetur.

Datum Remis II Nonas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis PETRO abbati et fratribus in ecclesia Beati Satyri divino famulatui mancipatis tam praesentibus quam futuris in P. P. M.

In apostolicae sedis specula, disponente Domino, constituti, ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio religiosos viros debemus diligere et ad religionem propagandam libenter operam dare. Quocirca, dilecti in Domino filii, quieti et utilitati ecclesiae Beati Satyri in qua divino vacatis servitio salubriter providentes, eam sanctae Romanae Ecclesiae suffragio muniendam duximus. In primis si quidem statuentes [Col. 0112D] ut ordo canonicus secundum beati Augustini Reguiam ibidem perpetuis temporibus irrefragabiliter conservetur. Sane decedentibus canonicis saecularibus qui ibi sunt, praebendis eorum in usum regularium fratrum redactis, nullus nisi canonicam vitam professus eis substituatur. Quascunque praeterea possessiones aut bona inpraesentiarum juste et canonice possidere videmini, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere pertubare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus [Col. 0113A] fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt. usibus profutura. Sane obeunte te, dilecte in Domino fili Petre, nunc ejusdem loci abbate, nullus ibi per subreptionem aut violentiam praeponatur, nisi quem fratres ipsius loci secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam sibi praeviderint eligendum. Statuimus etiam ut ipsius ecclesiae bona nullus sibi audeat usurpare, sed in tua et eorum qui post te regulariter successerint, libera dispositione permaneant, salva nimirum dioecesani episcopi justitia et reverentia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire, tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua [Col. 0113B] emendaverit, potestastis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Remis per manum Americi S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, Nonis Novemb., indictione X, Incarn. Dom. ann. 1131, pontif. vero Domini Innocentii II PP. anno II.

[Col. 0113C] In folio verso privilegii legitur: «Privilegium Innocentii papae de confirmatione, et institutione ordinis S. Augustini in ecclesia S. Satyri et de canonicis saecularibus subtrahendis. »

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri PETRO Lugdunensi archiepiscopo, apostolicae sedis legato, salutem et apostolicam benedictionem.

Fraternitati tuae notum facimus, quoniam fratri nostro Guillenco Lingonenis episcopo per scripta nostra praescripsimus, quatenus dilecto filio nostro Heberto abbati Sancti Stephani Divionensis super ecclesiam Sancti Michaelis, neque ab Humberto [Col. 0114A] presbytero, neque ab alia submissa persona, aliquam molestiam inferri permittat. Id ipsum quoque experientiae tuae injungimus, ut qualiter idem abbas praefatam ecclesiam quiete ac pacifice habeat, omnino provideas. Etenim veridica relatione didicimus quod praefatus Humbertus eamdem ecclesiam juste amiserit.

Data Parisiis, III Nonas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili [Col. 0114B] fratri GUILENCO Lingonensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Fraternitati tuae viva voce injunximus ut religiosos viros diligeres, eosque pro commisso tibi officio confoveres. Hoc profecto intuitu, per apostolica tibi scripta mandamus atque praecipimus, quatenus dilecto filio nostro Heberto abbati Sancti Stephani Divionensis, super ecclesiam Sancti Michaelis, neque ab Humberto presbytero, neque ab alia submissa persona, aliqua molestia vel injuria inferatur; sed ut idem abbas eamdem ecclesiam de caetero quiete possideat, omnimodis cures efficere.

Data Parisiis, III Nonas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiabus HELOYSSAE priorissae, caeterisque sororibus in oratorio Sanctae Trinitatis, quod in pago Trecensi, in parochia Quinceii supra fluvium Arduconem situm est, divino famulatui mancipatis tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi cognoscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Proinde, dilectae in Domino filiae, vestris justis [Col. 0114D] postulationibus assensum praebentes, monasterium S. Trinitatis, in quo divino vacatis servitio, sub apostolicae sedis protectione suscipimus, et praesentis scripti pagina communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentarium juste et legitime possidetis, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant. Sane laborum vestrorum decimas quas propriis excolitis sumptibus, seu annualium absque contradictione aliqua vobis concedimus possidendas. Nulli ergo hominum fas sit praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, [Col. 0115A] aut aliquibus vexationibus fatigare, sed haec omnia integra conserventur, vestris usibus perpetuo profutura. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis, sex nummos quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertioque commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Conservantes autem, intervenientibus BB. apostolorum Petri et Pauli meritis, gratiam Domini nostri Jesu [Col. 0115B] Christi et aeterna felicitatis praemia consequantur. Amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Antissiodori per manum Almerici S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellari, IV Kal. Decembr., indict. X, Incarnationis Dominicae anno 1131; pontificatus vero domini Innocentii papae II an. II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri JOANNI Glasguensi episcopo, salutem [Col. 0115C] et apostolicam benedictionem.

Praedecessor noster felicis memoriae papa Paschalis, salvo siquidem Eboracensi Ecclesiae jure, tibi manus consecrationis imposuit. Postmodum vero successores ejus sanctae recordationis, Calixtus et Honorius Romani pontifices, tibi per scripta apostolica mandaverunt quatenus venerabili fratri nostro Thomae archiepiscopo Eborum tanquam proprio metropolitano obedientiam et reverentiam exhibere; quamvis autem, prout ipse asserit, ei obedire promiseris, nondum tamen id effectu prosequi rite complesti. Quocirca per praesentia tibi scripta praecipimus ut, omni dilatione, seu tergiversatione remota, praedicto fratri nostro Thomae archiepiscopo humiliter pareas; alioquin ei in sua deesse justitia [Col. 0115D] non poterimus.

Datae Altissiodori tertio Kalendarum Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, universis per Scotiam episcopis, Eboracensis Ecclesiae suffraganeis, salutem et apostolicam benedictionem.

Aequum est ut qui aliis praeesse desiderat, suis [Col. 0116A] praelatis subesse nullatenus erubescat: obedientia namque et humilitas sunt virtutum custodes, arrogans vero et inobediens indignationem Dei incurrit: et odiosus effectus a se proximi amorem repellit. Caeterum, sicut obedientes et humiles filii sunt et in sedis apostolicae gremio confovendi, ita e converso rebelles et clati ex districtae rigore justitiae digni sunt.—Per apostolica scripta vobis praecipiendo mandamus, quatenus venerabili fratri nostro Thomae archiepiscopo, tanquam proprio metropolitano vestro, absque refragatione aliqua, obedientiam et reverentiam humiliter deferatis. Et quemadmodum a praedecessoribus nostris felicis memoriae, Calixto et Honorio, Romanis pontificibus, vobis mandatum, est, ei irrefragabiliter paretis.

[Col. 0116B] Datae Altissidiori, III Kalend. Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio STEPHANO Regniacensi abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

Aequitatis ratio postulat neminem alterius possessiones pervadere, sed unumquemque suo jure et dignitate propria contentum esse. Quamobrem, dilecte in Domino fili Stephane, abba, quoniam [Col. 0116C] Regniacensis abbatia cui auctore Deo praesides, in Altissiodorensi parochia procul dubio sita est, te a professione quam venerabili fratri nostro Stephano Aeduensi feceras, et obedientia quam promiseras, apostolica auctoritate absolvimus. Praecipimus autem ut venerabili fratri nostro Hugoni Antissiodorensi episcopo, ejusque successoribus, tam tu, quam tibi substituendi abbates, tanquam proprio episcopo obedientiam humiliter et reverentiam deferatis. Porro Fontumens locus cum bonis suis, licet in Aeduensi parochia sit, integre tamen sub jure et dominio Regniacensis abbatiae consistat.

Data Antissiodori, Idibus Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus HILDEBERTO Turonensi archiepiscopo ejusque suffraganeis, necnon venerabili Pictaviensi et venerabili Santonensi episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Quanto muliebris sexus existit fragilior, tanto studiosius est ei paterna sollicitudine providendum. Caeterum, quam spectata et famosa sit religio monasterii Fontis-Ebraldi, quantumque ex ea Domino [Col. 0117A] lucrum ipsius gratia cooperante provenerit, vestra paternitas non ignorat. Et quoniam sorores ibidem Deo famulantes aliorum auxilio et eleemosynis valde indigent, fraternitati vestrae mandamus quatenus populum vobis a Deo commissum in peccatorum remissionem commoneatis, ut de bonis sibi a Deo praestitis, eas foveant, et sustentent. Praeterea, si quis fidelium devotionis intuitu eis aliqua loca contulerit in quo eaedem sanctimoniales feminae oratorium velint construere, ad ipsarum postulationem eis aquam benedictam, et alia sacramenta ecclesiastica pro debito episcopalis officii, absque molestia praebeatis. Quemadmodum autem ipsas ab omni exactione liberas esse statuimus, etiam earum servientes absque inquietatione presbyterorum ad [Col. 0117B] quorum parochiam spectare noscuntur, ipsarum obsequiis libere vacare censemus.

Datum Altissiodori XVI Kal. Jan.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HEBERTO Sancti Stephani abbati Divionensis, salutem et apostolicam benedictionem.

Ex administratione officii nobis a Deo injuncti, est imposita nobis necessitas ut religionem satagamus statuere, et stabilitam summa diligentia propagare. Et sicut sacramenta ecclesiastica magis divino numini sunt accepta, ita per discretas et [Col. 0117C] idoneas personas debent ad salutem animarum cum devotione et humilitate attentius ministrari; ideoque per apostolica scripta tibi concedimus, atque mandamus ut, si ecclesias tuas vacare contigerit, in eis libere et absque contradictione aliqua, sapientes et discretos canonicos regulares substituas, qui et curam animarum suscipiant et earum saluti providere cognoscant, salva nimirum dioecesani episcopi justitia et reverentia.

Data Altissiodori, XV Kalendas Januarii.

[Col. 0117D] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, abbati S. Wandregisili, salutem et apostolicam benedictionem.

Tyrannorum socium se esse manifestis probationibus indicat, qui, tenacitatis et ambitionis reus, subditis praeesse desiderat, et rectoris officium negligit adimplere. Perlatum siquidem est ad aures nostras, unde valde miramur quoniam, cum locum abbatis teneas, et fratribus praesis, atque bona ecclesiae B. Wandregisili tanquam praelatus tuo arbitrio administres, sub praetextu cujusdam pravae consuetudinis, quae sacris oraculis et rationi resistit, archiepiscopo tuo professionem facere contemnis; et quod spectat ad abbatem, divinum non suscipis [Col. 0118A] sacramentum. Sacramento ergo contempto, profecto vas vacuum es, et nomen abbatis cassum geris et inane. Quod si homines decipere niteris, Deum utique fallere non poteris. Ideoque per apostolica tibi scripta mandando praecipimus quatenus et benedictionem suscipere, et quod stricti juris ratio postulat, praelato tuo irrefragabiliter obedire non differas: quod si hoc adimplere subterfugiendo distuleris, sententiam quam in te et obedientes tibi monachos praedictus frater noster Hugo archiepiscopus, vir siquidem sapiens et discretus, dictante justitia protulerit, aut etiam promulgaverit, nos, auctore Domino, ratam habebimus.

Data Antissiodori XIII Kal. Januarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GUILLENCO Lingonensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Controversiam quae inter filios nostros Herbertum S. Stephani Divionensis et Herbertum S. Sequani abbates agitatur, dilectis filiis nostris Stephano Cisterciensi, Bernardo Claravallensi abbatibus, et aliis quos sibi adhaerere voluerint, commisimus terminandam. Quocirca fraternitati tuae mandamus atque praecipimus ut quod ab ipsis per justitiam vel concordiam super hoc statutum fuerit irrefragabiliter [Col. 0118C] facias observari. Quod si aliqua partium earum judicio parere contempserit, tam in contemptorem, quam etiam in res ejus debitam sententiam proferas.

Datum Altissiodori, III Kal. Januarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis, episcopis, in [Col. 0118D] quorum parochiis possessiones et bona sanctimonialium Fontis-Ebraldi sita sunt, salutem et apostolicam benedictionem.

Hac intentione, hoc desiderio amatores religionis veri praedia et possessiones sacrosanctis ecclesiis conferunt, ut religiosarum personarum quae in eisdem Domino famulantur, orationibus ad Deum profusis, tam ipsi quam praedecessores sui peccatorum nexibus absolvantur, pro temporalibus aeterna, atque coelestia pro terrenis percipiant. Caeterum, quia mundus ad malum pronus est, et frigescente charitate excrescit aviditas; quemadmodum ad aures nostras perlatum est, quidam tam animarum suarum quam parentum salutis immemores, bona quae sanctimonialibus Fontis-Ebraldi a Dei fidelibus [Col. 0119A] devotionis intuitu collata sunt, nituntur auferre, et hanc sibi subtilem rapacitatis capacitatem assumunt, quia personae earum indefensae sunt, et neque per ferrum ignitum vel bellum (quoniam canonicum non est, et a magistro suo bonae memoriae Roberto, ipsius loci fundatore, prohibitum) res suas defendere nolunt. Verum quam iniquum et detestabile sit, quod divini juris effectum est aliquem in proprios usus redigere, et fidelium vota in irritum revocare, vestra universitas recognoscit. Quamobrem, venerabiles fratres, mandamus quatenus easdem mulieres attentius manuteneatis et defendatis, et de possessionibus quas per duos vel tres idoneos testes sibi legitime donatas et ab ipsis possessas probare poterunt, nullam eis inferre injuriam [Col. 0119B] vel molestiam permittatis. Quod si quis hoc attentare praesumpserit, pro episcopalis officii debito plenam de eo justitiam faciatis.

Datum Aeduae, XV Kal. Februarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio LUDOVICO illustri et glorioso Francorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.

Sani, Deo gratias, et incolumes Kalendis Februarii Cluniacum pervenimus, ubi cum fratribus nostris, [Col. 0119C] episcopis, abbatibus et aliis sapientibus et religiosis viris. Purificationis beatae Mariae festivitatem solemniter et honorifice celebrantes, a fratribus nostris Guillelmo patriarcha Jerosolymitano, et A. [Asquitillo] Bethlehemiticae civitatis episcopo, litteras obedientiae et subjectionis suscepimus. Quia igitur causam Ecclesiae cum omni constantia et fortitudine certis experimentis te nobiscum portare, et nostris prosperitatibus congaudere jamdudum agnovimus, earumdem litterarum transcripta serenitati tuae duximus transmittenda, ut quos nimirum tuae charitatis sinceritas sociabili foedere copulat, de prosperis quoque successibus nihilominus gratulentur. Noverit sane strenuitatis tuae nobilitas, quoniam A. de Monforte [Col. 0119D] nec absolvimus nec absolvi praecipimus. Dilectae filiae nostrae Adelaidi reginae, uxori tuae, pro xeniis nobis transmissis multimodas gratias referimus, et tam ipsam quam amantissimum filium nostrum Ludovicum regem et alios filios tuos per te in Domino salutamus.

Datum Cluniaci IV Nonas Februarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio nostro HARTWICO praeposito ecclesiae Sancti Stephani in Diessen, ejusque successoribus canonice [Col. 0120A] substituendis, salutem et apostolicam benedictionem.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi et honestati noscitur convenire, animo nos decet libenti concedere et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Proinde, dilecte in Domino fili Hartwice praeposite, tuis justis et rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et venerabilium fratrum nostrorum Chunradi Saltzburgensis archiepiscopi et Hermanni Augustensis episcopi precibus inclinati, ecclesiam Sancti Stephani, a Berchtulfo et Ottone comitibus, et Sophia et Laurita eorum uxoribus, et filiis, per manum illustris viri Degenhardi beato Petro oblatam, cui Deo auctore praeesse dinosceris, sub beati Petri tutelam et apostolicae sedis [Col. 0120B] protectionem suscipimus et praesentis scripti patrocinio communimus; statuimusque ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis et illibata permaneant. Quod autem praefati fratris nostri Hermanni Augustensis episcopi, annuente studio, de Ecclesia beati Georgii in qua prius divinis eratis mancipati, vos ad ecclesiam Sancti Stephani transtulistis, quoniam locus ipse eam ad conservandam religionem, quam etiam fratrum usibus aptior visus est, laudamus et nostra auctoritate apostolica confirmamus. Decernimus etiam ut capella quae sita est [Col. 0120C] in loco Werde ecclesiae beati Stephani de caetero cum omni jure subjaceat. Et quidquid juris, quidquid dignitatis ipsa hactenus noscitur habuisse totum in ecclesiam Sancti Stephani transfundatur: hoc tamen rationis tenore, ut praedictae ecclesiae Sancti Georgii attenta sollicitudine providere curetis, quatenus divinum ibi officium assidue Domino impendatur. Porro decimae quas praenominata ecclesia Sancti Stephani, concessione pontificum juste hactenus habuit, eidem loco in perpetuum concedimus. Sane si quis fratrum vel sororum post factam ibidem professionem, persuadente diabolo, sine licentia praepositi ejusdem loci, ad alia loca confugerit, prohibemus et interdicimus ut nullus eos suscipere [Col. 0120D] praesumat, sed tanquam voti proprii temeratores ad eamdem ecclesiam redire compellantur. Ad haec adjicientes statuimus ut ordo canonicus secundum beati Augustini regulam in eadem ecclesia futuris temporibus conservetur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, aut fratrum pars consilii sanioris, secundum timorem Dei et beati Augustini regulam providerint eligendum. Ad indicium autem hujusmodi perceptae a Romana Ecclesia tuitionis et libertatis, aureum unum annis singulis Lateranensi palatio persolvetis. Nulli ergo hominum omnino liceat praenominatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas [Col. 0121A] retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut eorum qui se illic sepeliri deliberaverint devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati fuerint, nullus obsistat. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri [Col. 0121B] Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Conservantes autem, intervenientibus apostolorum Petri et Pauli meritis, gratiam Domini nostri Jesu Christi et aeternae beatitudinis praemia consequantur. Amen.

Datum Cluniaci per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VIII Idus Februarii, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus autem domni Innocentii II papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri B. [BRICCIO] Nannetensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilecti filii nostri P[etri] Trenorchiensis abbatis adversum te querelam accepimus: quod monasterium suum novis exactionibus et consuetudinibus inquietes. Et quoniam locus ipse ad beati Petri jus specialiter pertinet, fraternitati tuae praecipimus, quatenus in ejus possessiones novas exactiones vel consuetudines non inducas; etsi quas induxisti omnimodis removens definitionem de causa ecclesiae S. Vitalis, quemadmodum in Romana curia facta est, similiter facias observari.

[Col. 0121D] Datum Cluniaci VIII Idus Februarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis PETRO abbati, et fratribus S. Benigni Divionensis, tam praesentibus quam futuris.

Inter vos et Hugonem, Robertum atque Carolum, homines utique vestros, de portione telonei, id est redditibus venditionum Divionensis villae, et qui ad jus monasterii vestri pertinent, controversia est [Col. 0122A] diutius agitata. Caeterum, nos ad locum ipsum cum quibusdam ex nostris fratribus accedentes, eamdem causam, utraque parte praesente, investigavimus, et quod iidem redditus vestro fuissent monasterio adjudicati, Josberti Divionensis vice comitis et Wirrici militis testimonio et juramento suscepimus. Quia ergo ea quae legitime statuta esse cognoscimus, debemus apostolica auctoritate roborare, justis desideriis vestris accommodantes assensum, eosdem redditus B. Benigni monasterio in perpetuum confirmamus, et praesentis scripti pagina communimus; statuentes ut nulli hominum liceat super hoc de caetero idem monasterium infestare, aut ei exinde aliquam molestiam vel imminutionem inferre. Si quis autem ausu temerario hoc attentare praesumpserit, [Col. 0122B] a sacratissimo corpore ac sanguine Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat; conservantes vero omnipotentis Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli gratiam consequantur. Amen.

Datum Cluniaci, VI Idus Februarii, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1132; pontificatus vero domni Innocentii papae II anno II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio STEPHANO Cisterciensi abbati, ejusque [Col. 0122C] successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Habitantes in domo Dei in sinceritate charitatis, unanimes conservant unitatem spiritus in vinculo pacis. Purae namque mentis religio indissolubili divini amoris glutino confirmata, vultum clementissimi Creatoris, ut terrena coelestibus conjungantur, et ima superis socientur, mundis orationibus incessanter profusis, inclinat. Quia igitur fratres Cisterciensis monasterii a cura saeculari liberos et divinis servitiis mancipatos, pie vivere, ac religiose cognovimus: idcirco, in Domino dilecte fili Stephane abbas, tuis justis petitionibus duximus annuendum. Statuimus enim ut quaecunque bona, aut possessiones, quae ad eumdem locum inpraesentiarum [Col. 0122D] juste et canonice pertinere noscuntur, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, auxiliante Domino, ei conferri contigerit, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Et quoniam ubi Spiritus Domini, ibi libertas, ut liberius divinis famulatibus valeatis insistere, et purgata mentis acie contemplationi vacare, prohibemus ne aliquis archiepiscopus, aut episcopus te vel successores tuos, seu aliquem abbatem Cisterciensis ordinis, nisi pro fide ad concilium vel synodum venire compellat. Quia vero Cisterciense monasterium hujus religionis origo est atque principium, nostra concessione hac praerogativa non immerito gaudeat, ut si quando fuerit pastore proprio viduatum, [Col. 0123A] quemlibet abbatem de omnibus abbatibus vestri ordinis vel monachum sibi libere praeficiendum eligat, et absque aliqua contradictione obtineat; caeteris vero vestri ordinis abbatiis, quae unam vel plures abbatias habent sibi subditas, et de sui corporis fructifera copia derivatas, abbate suo rebus humanis exempto, eligendi quemcunque maluerint de sibi subjectis abbatibus, vel quemlibet monachorum de omnibus congregationibus Cisterciensibus liberam concedimus facultatem. Illa autem abbatia quae nullam habet subditam, quemlibet monachum de omnibus praefatae religionis congregationibus libere sibi in abbatem eligat et habeat.

Porro conversos vestros, qui monachi non sunt, [Col. 0123B] post factam in vestris coenobiis professionem nullus archiepiscoporum, episcoporum, vel abbatum, sine vestra grata licentia suscipere, aut susceptum retinere praesumat. Verum quoniam, sicut beato Gregorio Augustinum Anglorum episcopum instruente didicimus, in communi vita viventibus; jam de faciendis portionibus, vel exhibenda hospitalitate, et adimplenda misericordia nobis quid erit dicendum? Cum omne quod superest, in causis piis ac religiosis erogandum est, Domino magistro omnium dicente: Quod superest, date eleemosynam, et ecce omnia vobis munda sunt (Luc. XI) , statuimus ut de laboribus quos vos, et totius vestrae congregationis fratres propriis manibus et sumptibus colitis, et de animalibus vestris a vobis decimas expetere vel [Col. 0123C] recipere nemo praesumat. Nulli ergo, etc. Conservantibus vero eidem loco quae sua sunt sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Joannes tit. Sancti Chrysogoni presbyter cardinalis.
• Ego Romanus diaconus cardinalis S. Mariae in Porticu.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.

Datum Cluniaci per manum Aimerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, IV Idus Februarii, indict. X, Incarnationis Dominicae anno 1131; pontificatus [Col. 0123D] vero domini Innocentii secundi papae anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HENRICO Tullensi episcopo, ejusque successoribus in perpetuum.

Desiderium nostrum est Ecclesiae Dei pacem statuere, et ne lites in infinitum extendantur, sed potius conquiescant, si quae adversus eam querela emerserit, ex apostolicae dispensationis arbitrio, [Col. 0124A] fine debito terminare. Et quoniam ea quae non semper subjacent oculis, si non saepe recolantur, obumbrandi desuetudine ab humana memoria solent excidere, litem et controversiam quae inter te, frater Henrice Tullensis episcope, et Milonem abbatem Mediani monasterii de curte, quae dicitur Bercheim, agitabatur, in nostra et fratrum nostrorum praesentia terminatam, ad perpetuam posterorumque memoriam scripturae duximus committendam.

Te igitur et praefato abbate nostro conspectui Cluniaci statuto a nobis termino praesentatis, Bercheim curtem pertinere ad jus et proprietatem Tullensis Ecclesiae allegasti, asserens a glorioso illustris memoriae imperatore Ottone eidem Ecclesiae fuisse [Col. 0124B] collatam; praecepta vero regalia tam alterius Ottonis imperatoris, qui sicut in scripto suo continebatur, eamdem curtem Ecclesiae tuae restituit, quoniam Lotharius excommunicatus eam injuste abstulerat; quam Henrici imperatoris qui mercatum, bannum et monetam in eamdem curtem Udoni Tullensi episcopo concessit, et privilegium praedecessoris nostri beatae recordationis Leonis papae, qui curtem ipsam cum mercato, banno et moneta, auctoritate apostolica Tullensi Ecclesiae confirmabat, ut legerentur in medium protulisti; quod et factum est. Abbas autem Milo, post multorum interpositionem verborum poenitentia ductus, quoniam super eadem curte molestias et inquietudines tibi multas inflixerat, [Col. 0124C] jus Tullensis Ecclesiae coram omnibus qui aderant recognoscens, praenominatam curtem Bercheim per quamdam chartam in nostra manu coram fratribus nostris episcopis, et cardinalibus, ac laicorum et clericorum qui aderant multitudine, libere refutavit.

Nos igitur, communicato fratrum nostrorum episcoporum et cardinalium, et aliorum religiosorum virorum consilio, per eamdem chartam, tibi, frater Henrice episcope, et per te Tullensi Ecclesiae, cui Deo auctore praesides, curtem ipsam Bercheim reddidimus, et praesentis scripti privilegio confirmamus, statuentes ut neque praenominato Miloni abbati, neque alicui omnino hominum liceat super hoc Tullensem Ecclesiam de caetero inquietare, nec [Col. 0124D] aliquam molestiam vel imminutionem inferre. Si quis autem huic nostrae redditioni sive confirmationi, sciens temerario ausu contraire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, et extremo examine districtae ultioni subjaceat. Conservantes autem, intervenientibus beatorum apostolorum Petri et Pauli meritis, gratiam Domini nostri Jesu Christi et beatitudinis praemia consequantur.

Data Cluniaci, per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, III Idus Februarii, Incarnat. Dominicae anno 1132; [Col. 0125A] ponctificatus vero domini Innocenti papae II anno secundo, indictione decima.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HERBERTO abbati ecclesiae Sancti Stephani [Col. 0125B] Divionensis, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quemadmodum ea quae a nobis statuuntur firma volumus et illibata persistere, ita ea quae a fratribus nostris rationabili providentia, sive per contriciam [ f. controversiam], seu per concordiam stabilita sunt, illibata volumus permanere. Controversia siquidem inter vos et Herbertum abbatem Sancti Sequani, de duabus ecclesiis. Stabulis scilicet et Dalreis, est olim diu agitata. Tandem in praesentia venerabilis Guilenci episcopi vestri, sicut ex ejus scriptis accepimus, indicantibus Gauterio Cabilonensi episcopo, et Gerardo Besuensi abbate, et Ayrardo Lingonensi decano, et duobus archidiaconis, Jocelino, et Garnerio, earumdem ecclesiarum [Col. 0125C] vobis est cum decimis adjudicata possessio. Sed quoniam animus abbatis Sancti Sequani de repetendis ecclesiis non pausabat, nos utriusque ecclesiae paci et quieti providere curantes, causam ipsam dilecto filio nostro Stephano Cisterciensi abbati, ita commisimus terminandam, ut quod ab eo per justitiam vel concordiam statueretur, ratum auctoritate apostolica permaneret. Ipse vero tanquam vir religiosus, et pacis amator, auditis tam tuis quam alterius partis rationibus, et diligenter inspectis, consilio charissimi filii nostri Bernardi Clarae-Vallensis abbatis, et aliorum religiosorum virorum, praenominatam de duobus ecclesiis controversiam hoc modo per concordiam terminavit, ut videlicet ipsarum [Col. 0125D] ecclesiarum, tam tu quam fratres tui dimidiam portionem et ecclesia Sancti Stephani reliquam medietatem obtineat. Quia igitur quae ad pacem sunt in Ecclesia Dei debemus statuere, et praefato filio nostro Stephano abbate, concordiam stabilitam auctoritate apostolica roboramus, et ut nulli super hoc vestram ecclesiam liceat infestare, praesenti decreto sancimus. Si quis igitur huic nostrae constitutioni scienter contraire tentaverit, anathematis sententia percellatur.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Data Cluniaci per manus Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Idus Februarii, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno II.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERNARDO Clarevallensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum . . . .

Caeterum quam firma perseverantique constantia causam beati Patri et sanctae matris tuae Romanae Ecclesiae, dilecte fili in Domino, Bernarde abbas, incandescente Petri Leonis schismate fervor tuae religionis et discretionis susceperit defensandam, et se murum inexpugnabilem pro domo Dei opponens, [Col. 0126B] animos regum ac principum, et aliarum, tam ecclesiasticarum quam saecularium, personarum ad Catholicae Ecclesiae unitatem, et beati Petri ac nostram obedientiam frequentibus argumentis et ratione munitus inducere laboraverit, magna quae Ecclesiae Dei et nobis provenit utilitas manifestat. Quamobrem tuis justis desideriis accommodantes assensum, Beatae Mariae Dei Genitricis monasterium, cui Deo auctore praesides, cum omnibus ad ipsum pertinentibus apostolicae sedis patrocinio communivimus, statuentes ut quaecunque possessiones aut bona ad eumdem locum, etc., ut supra.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• Ego Romanus diaconus cardinalis S. Mariae in [Col. 0126C] Porticu.
• Ego Joannes tit. S. Chrysogonis presbyter card.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.

Datum Lugduni per manum Aimerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii XIII Kal. Martii. indict. X Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus domini Innocentii papae secundi anno tertio.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili [Col. 0126D] fratri ALGARO Constantiensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Tunc Ecclesia Dei suo ordine regitur, cum ejus regimen sapienti et religiosae personae committitur. Gaudemus admodum, charissime frater Algare episcope, quoniam te ad administrationem Constantiensis Ecclesiae divina dispensatio evocavit; ideoque tibi et Ecclesiae tuae in posterum providentes, bona et possessiones, libertates et immunitates quae usque ad haec tempora quiete et legitime Constantiensis Ecclesia noscitur possedisse, tibi et tuis successoribus privilegii nostri munimine roboramus. Praeterea Sancti Laudi quae in civitate Rothomagensi [Col. 0127A] sita est ecclesiam, et Sancti Laudi in Constantiensi episcopatu cum pertinentiis et libertatibus suis, vobis ut ad canonicum ordinem redigatis assensu principis, concedimus. Audivimus enim ibi saeculares irregulariter vivere, ita tamen ut decedentibus saecularibus praebendae et eleemosynae eorum in usum regularium cedant; obeunte vero praelato, nullus ibi qualibet violentia praeponatur, nisi quem canonici communi assensu secundum Dei timorem et statuta sedis apostolicae providerint eligendum. Si quis igitur hanc nostrae constitutionis paginam ausu temerario, etc. . . .

Datum Viennae sexto Nonas Martii, anno Domini 1132.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, discreto filio PETRO Cluniacensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Liberalitatis laudabile genus est ut qui se beato Petro, et sanctae Romanae Ecclesiae humili devotione exponunt, majorem familiaritatis praerogativam et digniora beneficia sortiantur. Quam gratum Deo Cluniacense monasterium famulatum impendat, et quantum apud homines nitore religionis fulgeat, [Col. 0127C] Ecclesia Dei novit, et vehementer exsultat. Aequitatis igitur postulat ratio ut idem locus apostolicae dilectionis privilegio gaudeat, et tam in capite quam in membris libertatem obtineat. Nos siquidem monasterium ipsum, quod specialiter ad jus beati Petri et sanctae Romanae spectat Ecclesiae, per nos ipsos visitavimus, et eodem die, quo revolutis multorum annorum spatiis praedecessor noster felicis memoriae papa Urbanus ibidem majus altare consecraverat, cum archiepiscopis et episcopis qui nobiscum convenerant, cooperante Spiritus sancti gratia idem monasterium solemniter dedicavimus. Devotioni quoque et humilitati fidelium, qui pro amore Dei, et ipsius loci reverentia in anniversario dedicationis [Col. 0127D] illuc conveniunt, prospicientes, ipsis quadraginta dies poenitentiae sibi injunctae, de gratia Dei confisi, beatorum apostolorum Petri et Pauli auctoritate remisimus. Statuimus etiam ut immunitas ejusdem coenobii inviolata et integra futuris temporibus conservetur. Et si quis infra terminos banni, qui ab eodem praedecessore nostro circa Cluniacum constituti sunt, scienter homines capere, vulnerare, vel res dicti coenobii violenter auferre praesumpserit, excommunicationis sententia sit innodatus, et tandiu excommunicatus maneat quousque ablata restituat, et Cluniacensibus monachis de illata injuria congrue satisfaciat. Ad hoc adjicientes decrevimus ut quicunque Cluniacenses monachos, vel eorum socios ceperint, aut ea quae portaverint, vel conduxerint, [Col. 0128A] excommunicationi etiam subjaceant. Si vero aliqui absque ipsorum monachorum praesentia, ea quae ad victum vel vestitum fratrum Cluniacensi coenobio Deo servientium pertinent, alicubi depraedati fuerint, nisi infra decem dies ablata restituerint, eos anathemati ipso facto subjacere praecipimus, et in terra eorum divina prohibemus officia celebrari. Loca quoque in quibus se receperint, quandiu praesentes fuerint, a divinis obsequiis, praeter infantium baptisma et morientium poenitentias, cessare jubemus, et nullus eorumdem praesumptorum nisi a solo Romano pontifice absolvatur. Porro quisquis praefatis fratribus ubicunque manentibus, quaelibet alia, praeter ea quae superius enumeravimus, violenter abstulerit, nisi infra decem dies [Col. 0128B] ablata restituerit, excommunicationi subjaceat, nec absolvatur donec capitale reddat et congrue satisfaciat. Sane archiepiscopis et episcopis, in quorum parochiis hoc perpetratum fuerit, auctoritate beati Petri et nostra praecipimus ut, postquam clamor ad aures eorum pervenerit, vel malefactum innotuerit, praescriptam excommunicationis sententiam, tepiditate seposita, faciant observari.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesia episcopus.

Datum Viennae per manum Aymerici S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, indict. XI, pontificatus nostri anno III, VI Nonas Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio PETRO Clun. abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Quae ad pacem spectant Ecclesiae, libenti animo statuere volumus, et ut futuris temporibus inviolabiliter observentur, attenta diligentia providere. Litem siquidem et controversiam, tu charissime in Domino fili Petre abbas, et Cluniacense monasterium, adversus dilectum filium nostrum Petrum abbatem S. Aegidii et monasterium suum diutius agitasti. Tu [Col. 0128D] enim de subjectione tibi et praedecessoribus tuis per apostolicam sedem concessa eos impetebas. Ille vero antiquam libertatem sui monasterii intendebat. Quae tandem in nostra et fratrum nostrorum et episcoporum cardinalium praesentia, apud Beljocum est hoc ordine terminata. Ut videlicet si, quod absit! religionis ordo in monasterio S. Aegidii imminutus fuerit, ibidem tuo et successorum tuorum praecepto et consilio reformetur. Si quando vero te vel successores tuos ad idem monasterium ire contigerit, reverenter suscipiamini, et quandiu ibi fueritis, cum vestris omnibus honeste procuremini. Residendi quoque in sede ejusdem abbatis, et capitulum regendi, praedicto abbate vel successoribus suis praesentibus, et quae ibidem corrigenda fuerint, corrigendi [Col. 0129A] habeatis liberam facultatem. Verumtamen eodem abbate decedente, vel ad locum alium ipso vel ejus successoribus transmigrantibus, fratres monasterii S. Aegidii eligendi de congregatione sua abbatem absque impedimento habeant libertatem. Ita tamen ut ipsis pro abbate, qui ad aliud transierit monasterium, de nullo alio, praeterquam de Cluniacensi monasterio pastorem assumere liceat. Quo nimirum defuncto, vel etiam remoto de congregatione sua, eligendi abbatem, cum praedicto tamen tenore, eamdem habeant facultatem. Pro recompensatione quoque fatigationum expensarumque quas nimirum tu vel praedecessores tui pro monasterio S. Aegidii pertulistis, idem abbas consensu fratrum suorum, obedientiam quae Limantium nuncupatur [Col. 0129B] cum pertinentiis suis, tibi et per te Cluniacensi monasterio donavit, et in jus ejus ac in proprietatem in perpetuum transtulit. Quod si quis vos super eadem obedientia molestaverit, praefatus Petrus abbas se ac successores suos secundum justitiam auctores et defensores constituit. Tu vero, dilecte fili Petre abbas, praeter ea quae dicta sunt querimoniae, quam adversus monasterium S. Aegidii habebas, habito fratrum tuorum consilio, in perpetuum renuntiasti. Statutum etiam est ut si Cluniacense monasterium super monasterio S. Aegidii haberet aliqua privilegia, vel coenobium S. Aegidii super Limantio, utrinque reddantur. Si qua vero exstant generalia, nullum in hoc vigorem obtineant. Auctoritate igitur Dei et nostra praecipimus ut praedicta conventio [Col. 0129C] absque illius contradictione irrefragabiliter perperim observetur. Si quis vero praedictae concordiae in hunc nostrae confirmationis [jussum] contraire praesumpserit, indignationem beatorum Petri et Pauli ac nostram incurrat, et ab incoepto frustretur.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episc. subsc.
• Ego Matthaeus Albanensis episc. subscripsi.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu Noles subscripsi.
• Ego Joannes tit. S. Chrysogoni presb. card. subscripsi.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi, subscripsi.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli, [Col. 0129D] subscripsi.
• Ego Otto. diac. card. S. Georgii, subscripsi.
• Ego Guido diaconus card. SS. Cosmae et Damiani, subscripsi.

Datum Valentiae per manum Aimerici S. R. E. diaconi card. et cancell., VIII Kal. [ leg. Idus] Martii, Incarnat. Dominicae anno 1132, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis, ad [Col. 0130A] quos litterae istae pervenerint, salutem et apostolicam benedictionem.

Liberalitatis laudabile genus est, ut qui se B. Petro et sanctae Romanae Ecclesiae humili devotione exponunt, majorem familiaritatis praerogativam et digniora beneficia sortiantur. Quam gratum Deo Cluniacense monasterium famulatum impendat, et quantum apud homines nitore religionis fulgeat, Ecclesia Dei novit, et vehementer exsultat. Aequitatis igitur postulat ratio ut idem locus apostolicae dilectionis privilegio gaudeat, et tam in capite quam in membris libertatem obtineat. Nos siquidem monasterium ipsum, quod specialiter ad jus B. Petri et S. Romanae spectat Ecclesiae, per nos ipsos visitavimus. Et eodem die quo revolutis multorum annorum [Col. 0130B] spatiis praedecessor noster felicis memoriae papa Urbanus ibidem majus altare consecraverat, cum archiepiscopis et episcopis qui nobiscum convenerant, cooperante Spiritus sancti gratia, idem monasterium solemniter dedicavimus. Devotioni quoque et humilitati fidelium, qui pro amore Dei, et ipsius loci reverentia in anniversario dedicationis illuc convenerint, prospicientes, ipsis quadraginta dies poenitentiae sibi injunctae, de gratia Dei confisi, B. apostolorum Petri et Pauli auctoritate remisimus. Statuimus etiam ut immunitas ejusdem coenobii inviolata et integra futuris temporibus conservetur, ut, si quis infra terminos banni qui ab eodem praedecessore nostro circa Cluniacum constituti sunt, scienter hominem capere, vulnerare, vel res ejus [Col. 0130C] auferre praesumpserit, excommunicationis sententia percellatur, quousque ablata restituat, et abbati ac monachis de illata injuria congrue satisfaciat. Ad haec adjicientes decrevimus ut quicunque Cluniacenses monachos vel eorum socios ceperint, aut ea quae portaverint vel conduxerint, excommunicationi subjaceant. Si vero aliqui absque ipsorum monachorum praesentia, ea quae ad victum vel vestitum fratrum in Cluniacensi coenobio Domino servientium pertinent, alicubi depraedati fuerint, nisi infra quadraginta dies commoniti ablata restituerint, eos anathemati subjacere praecipimus, et in terra eorum divina prohibemus officia celebrari. Loca quoque in quibus se receperint, donec praesentes fuerint, a divinis [Col. 0130D] obsequiis, praeter infantium baptisma et morientium poenitentias, cessare praecipimus: et nullus eorumdem praesumptorum, praeter timorem mortis, nisi a Romano pontifice absolvatur. Porro quisquis praefatis fratribus ubicunque manentibus, quaelibet alia, praeter ea quae superius enumeravimus, abstulerit, nisi infra quadraginta dies post nostram commonitionem ablata restituerit, excommunicationi subjaceat, nec absolvatur donec capitale reddat, et congrue satisfaciat. Quod si haec perpetrata esse noveritis, aut clamor super hoc ad aures vestras pervenerit, vobis praecipientes mandamus quatenus praefatam animadversionis sententiam per vestras faciatis parochias firmiter observari.

Datum Valentiae VIII Idus Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio PETRO Trenorciensis monasterii abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis, [Col. 0131B] in perpetuum.

Quostiescunque illud a nobis petitur, quod rationi cognoscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Proinde, dilecte in Domino fili Petre abbas, tuis rationabilibus postulationibus assensum praebentes, Trenorciense monasterium, cui Deo auctore praesides, ad exemplar praedecessorum nostrorum Romanorum pontificum, apostolicae sedis patrocinio communimus. Per praesentis igitur privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus, ut quaecunque bona, quascunque possessiones Catholicorum imperatorum, seu caeterorum principum largitione, episcoporum concessione, seu caeterorum fidelium oblatione ad idem coenobium legitime inpraesentiarum [Col. 0131C] pertinent, sive in futurum juste poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Sane definitionem quam inter vestrum et beati Florentii monasterium de ecclesiis Sanctae Crucis, et Sancti Nicolai, a dominis praedecessoribus nostris, sanctae memoriae Urbano, atque Calixto ex eorum scriptis factam cognovimus, auctoritate sedis apostolicae confirmamus. Ad haec adjicientes ut idem locus in quo beati Valeriani martyris, et sancti Philiberti confessoris corpora requiescunt, ab omni jugo saecularis potestatis liber in perpetuum conservetur. Nec episcopo liceat cujuscunque dioecesis, eumdem excommunicationis, absolutionis perturbare, aut cruces, seu quaslibet exactiones novas [Col. 0131D] burgo et caeteris monasterii possessionibus irrogare. Missas quoque in eodem monasterio publicas celebrari, vel stationes ab episcopo praeter abbatis vel fratrum voluntatem fieri prohibemus. Praeterea pro reverentia beatae Mariae matris Domini, cujus nomine locus vester insignitus est, in Annuntiatione Dominica hymnum angelicum inter missarum solemnia abbati vel fratribus pronuntiare concedimus. Obeunte autem ejusdem loci abbate, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel pars consilii sanioris, secundum Deum et B. Benedicti Regulam providerint eligendum; ab apostolicae sedis episcopo, vel ejus legato, consecrandum. Nulli ergo omnino hominum fas sit, praenominatum coenobium temere [Col. 0132A] perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus [Col. 0132B] sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Lucas, presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Otto diaconus cardinalis Sancti Georgii subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani subscripsi.

[Col. 0132C] Datum Valentiae, per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XVII Kalend Aprilis, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUILLELMO Tyronensi abbati ejusque successoribus regulariter instituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas ecclesiarum omnium curam gerere, et earum quieti et utilitati, auxiliante Domino, providere. Quam ob rem, dilecte [Col. 0132D] in Domino fili Guillelme abbas, charissimi fratris nostri Gaufridi Carnotensis episcopi precibus inclinati, tuis rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et Tyronense S. Trinitatis monasterium, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis patrocinio duximus muniendum. Statuimus enim ut quaecunque possessiones aut bona in praesentiarum ad idem monasterium juste et canonice pertinere noscuntur, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, eidem loco offerri contigerit, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant; in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus. In regno Angliae in episcopatu S. David, [Col. 0133A] ecclesia S. Mariae de Cathmeis cum appendiciis suis. In episcopatu S. Andreae de Scotia, abbatia Sanctae Mariae Rochaburgensis cum appenditiis suis; ecclesiam SS. martyrum Joannis et Pauli de Ogra cum appenditiis suis; ecclesiam S. Aegidii de Castenariis; ecclesiam S. Leonardi de Ferreriis; ecclesiam S. Mariae de Asneriis; ecclesiam S. Mariae de Telio; ecclesiam S. Laurentii de Brigia; ecclesiam S. Petri de Audita; ecclesiam S. Martini de Hildrevilla; ecclesiam S. Mariae Magdalenae de Jarzia; ecclesiam S. Mariae de Aguille; ecclesiam S. Joannis Baptistae de Murgeriis; ecclesiam S. Andreae de Anglia cum appenditiis suis. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat vestrum monasterium perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, [Col. 0133B] minuere, seu aliquibus molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum dioecesanorum episcoporum reverentia. Decimas sane laborum quos propriis manibus aut sumptibus colitis seu etiam vestrorum animalium absque alicujus contradictione vobis concedimus possidendas. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non factum digna satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat. Conservantes autem eidem loco quae [Col. 0133C] justa sunt, omnipotentis Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli gratiam consequantur. Amen, amen, Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Lucas presbyter cardinalis Sanctorum Joannis et Pauli.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi.
• Ego Otto diaconus cardinalis S. Georgii.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani.

Datum Valentiae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancelarii, decimo septimo Kal. Aprilis, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus autem domini [Col. 0133D] Innocentii papae II anno tertio.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio GUILLELMO, domino Montispessulani, salutem et apostolicam benedictionem.

Aequitatis et justitiae ratio persuadet ut quos erga B. Petrum et nos ipsos devotiores esse cognoscimus, [Col. 0134A] eos arctioris charitatis brachiis amplectamur, et sub ipso sanctae Romanae Ecclesiae gremio familiarius fovere curemus. Dignum etenim est ut pia mater erga humiles filios ampliorem exhibeat benignitatem, et eos a pravorum hominum incursione defendat. Quocirca, dilecte in Domino fili Guillelme, te sicut hominem et fidelem nostrum, ac specialem B. Petri militem, et haereditatem tuam, montem scilicet Pessulanum cum palude, et bona tua quae in praesentiarum legitime possides, sub B. Petri tutelam protectionemque suscipimus, et per praesentis scripti paginam communimus, statuentes ut nulli omnino hominum liceat personam tuam, seu praefatam haereditatem, aut bona deinceps perturbare, auferre, minuere, vel aliquibus molestiis [Col. 0134B] fatigare. Si quis hoc attentare praesumpserit, indignationem beatorum apostolorum Petri et Pauli ac nostram se incursurum non ambigat.

Datum Avenioni, IX Kal. Aprilis, pontificatus nostri anno I [III].

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio PETRO Cluniacensi abbati ejusque successoribus regulariter substituendis in [Col. 0134C] perpetuum.

Dispensatrix et provida sancta mater apostolica Romana Ecclesia, suscepta ab ipso Salvatore nostro Domino Jesu Christo auctoritate et privilegio, singulis Ecclesiis suas dignitates moderante ratione distribuit. Cum enim beato Petro a Domino dictum sit: Tu aliquando conversus confirma fratres tuos, et: Tibi dabo claves regni caelorum; et: Quodcunque ligaveris super terram erit ligatum et in coelis; et post resurrectionem dictum sit ei tertio gregem Dominicam pascere. Secundum antiquorum consuetudinem in civitatibus, in quibus a prudentibus jura dabantur populis, beatus Petrus et ejus successores episcopos, archiepiscopos, et primates, qui de lege divina populum instruerent, statuerunt. In [Col. 0134D] novis vero et religiosis quibusdam locis abbates, qui fratrum congregationi scirent praeesse et prodesse, sunt a sede apostolica constituti. De aliis autem ad verae humilitatis custodiam, quae omnium virtutum condimentum est; et superbiam atque invidiam, quae semper eam comitantur, propellit, ut essent semper obedientiae et prioratus, est nihilominus institutum. Praedecessorum ergo nostrorum vestigiiis inhaerentes decernimus, ut ecclesiae Sanctae Mariae de charitate quae a bonae memoriae Gaufrido Antissiodorensi episcopo, Guillelmo Nivernensium comite, et Bernardo de Cailan, et aliis fidelibus, ad quorum jus, locus ipse, tam in temporalibus, quam in spiritualibus pertinebat, Cluniacensi [Col. 0135A] monasterio a prima fundatione oblata est, semper obedientia et prioratus vester futuris temporibus maneat. Interdicimus igitur ex parte beati Petri et nostra, ut nulli omnino hominum liceat abbatem in eodem loco statuere, sed fratres ibidem Domino famulantes, Cluniacensis abbatis, et proprii prioris contenti regimine, quod professi sunt expleant, et grata Deo vota persolvant. Si quis autem hujus nostrae constitutionis transgressor exstiterit, iram Dei et indignationes beatorum apostolorum Petri et Pauli noverit incursurum. Amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Signum manus meae: ADJUVA NOS, DEUS SALUTARIS NOSTER.

[Col. 0135B] Datum apud Vapingum per manum Aymerici sanctae Ecclesiae Romanae diaconi cardinalis et cancellarii, III Kal. Aprilis, indict. X, Incarnationis Dominicae anno 1132.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio PETRO Cluniacensi abbati, salutem et apostolicam benedictionem.

Canonum praecepta nos instruunt, ut in exsequendis negotiis nihil praepropere, nihil extraordinarie [Col. 0135C] committamus. Tua siquidem dilectio nuper Remis in praesentia fratrum nostrorum archiepiscoporum, episcoporum et aliorum religiosorum virorum, qui nobiscum eo convenerant, ut abbatiam Sancti Bertini a praedecessoribus nostris Romanis pontificibus monasterio Cluniacensi commissam, et eorum privilegiis roboratam, tibi restitueremus, instantius postulavit. Caeterum nos ex deliberato eorumdem fratrum nostrorum consilio, ipsius loci monachis praeteritam Epiphaniae solemnitatem inducias concessimus, ut videlicet tunc ad nostram venirent praesentiam tibi de tuis querimoniis respondere parati. Ipsi vero elapso eo termino, nec venerunt, nec miserunt responsales: sed duos monachos ex parte fratrum nostrorum R. archiepiscopo, et N. Morinensi [Col. 0135D] episcopo, ac dilecti filii nostri T. illustris Flandrensium comitis, longiores pacis postulantes inducias direxerunt. Nos autem omnem eis occasionem auferre volentes, ipsos usque ad praeteritam mediam quadragesimam sustinuimus, qui nimirum nec etiam tunc venerunt, nec aliquos qui causam suam agerent destinarunt. Quia igitur, neque nos jus strictum urget, neque postulat aequitas, ut eis in sua contumacia perdurantibus prolixiorem terminum concedamus, te de praefata Beati Bertini abbatia ad reformationem religionis praedecessorum nostrorum inhaerentes vestigiis investivimus, monachisque [Col. 0136A] ejusdem coenobii, ut tibi, dilecte in Domino fili Petre abbas, humiliter pareant, et ut abbatem juxta dispositionem tuam et consilium eligant, per apostolica scripta mandamus.

Datum apud Vapingum, III Kalendas Aprilis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo illustri viro GUILLELMO de Montepessulano, salutem et apostolicam benedictionem.

Amorem et servitium, quod B. Petro et nobis [Col. 0136B] exhibere non cessas, frequenter recolimus, et super his devotioni tuae corde et ore multimodas gratias exhibemus; et quoniam gratum famulantis obsequium verae dilectionis praemium promeretur, nos personam tuam, sicut multoties tibi significavimus, sincerae charitatis brachiis amplexamur; ut omnipotentis Dei clementia eam conservare dignetur incolumem, supplici prece deposcimus. Tua igitur interest, fili in Christo charissime, in bono quod coepisti proposito firmiter perdurare, et quae ad honorem et utilitatem sanctae matris tuae Romanae Ecclesiae et nostram spectare cognoveris, diligenti vigilantia operari.

Datum apud Ast, Idibus Aprilis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis PETRO praeposito, et fratribus in ecclesia B. Alexandri Pergamensis Domino servientibus tam praesentibus quam futuris, in perpetuam memoriam.

Officii nostri nos hortatur auctoritas ecclesiarum omnium curam gerere et earum quieti et utilitati, auxiliante Domino, salubriter providere. Quamobrem, dilecti in Domino filii, vestras postulationes benignius admittentes, Beati Alexandri ecclesiam [Col. 0137A] in qua divino vacatis servitio ad exemplum praedecessoris nostri fidelis memoriae papae Paschalis apostolicae sedis privilegio duximus muniendam, statuentes ut quaecunque possessiones seu bona ad eamdem inpraesentiarum juste et canonice pertinent, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium seu vestra justa acquisitione, vel aliis modis rationabiliter praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata serventur; in quibus haec nominatim duximus exprimenda: Concessionem videlicet decimarum a bonae memoriae Adeberto Pergamensi episcopo, ecclesiae vestrae praeposito, factam, quemadmodum in scriptis ejusdem episcopi et canonicorum beatorum martyrum Alexandri et Vincentii [Col. 0137B] continetur, ut eaedem decimae perpetuis fratrum usibus cedant; ecclesias quoque de Licina et de Lemene, et de villa, salva siquidem in eis dioecesani episcopi justitia et reverentia. Porro bonos usus et rationabiles consuetudines a praedecessore nostro piae recordationis papa Honorio vobis firmatas, nos quoque auctoritate apostolica roboramus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit vestram ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur vestris usibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, [Col. 0137C] si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Ubertus presbyter card. tit. Sancti Clementis [Col. 0137D] subscripsi.
• Ego Goselmus presb. card. tit. Sanctae Caeciliae subscripsi.
• Ego Lucas presbyt. card. tit. SS. Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius diac. card. S. Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Otto diaconus card. Sancti Georgii subscripsi.

Datum Placentiae per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diac. card. et cancell., II Kalend. Junii, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio JOANNI abbati venerabilis monasterii, quod dicitur D. Salvatoris, secus Papiam siti, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc nobis a Deo pastoralis officii cura commissa est, ut quieti et utilitati omnium Ecclesiarum particulari debeamus sollicitudine providere, [Col. 0138B] et ne pravorum hominum fatigentur molestiis, eas auctoritate sedis apostolicae communire. Quapropter, dilecte in Domino fili Joannes abbas, tuis rationabilibus postulationibus assensum praebentes, Domini Salvatoris monasterium cui Deo auctore praesides, cum omnibus ad ipsum pertinentibus, ad exemplar praedecessorum nostrorum felicis memoriae Joannis, Benedicti, Paschalis, Calixti, Romanorum pontificum, sub beati Petri tutela et apostolicae sedis protectione suscipimus. Quod nimirum coenobium ab Adelaide imperatrice augusta renovatum, et ejus liberalitate, et donationibus ditatum, suprascripti nostri privilegii pagina communimus, statuentes ut quaecunque bona, quaecunque praedia urbana, sive rustica, culta vel inculta, quascunque possessiones, [Col. 0138C] utensilia vel ornamenta a praefata Augusta, vel ab aliis fidelibus de suo jure eidem monasterio collata, inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis nominibus, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus, et illibata permaneant. Sane obeunte te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres, communi consensu, vel pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum; electus autem a Romano pontifice consecretur. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, seu basilicarum, [Col. 0138D] ordinationes monachorum, seu canonicorum vestrorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a quo malueritis, suscipiatis episcopo, siquidem Catholicus fuerit, et gratiam sedis apostolicae habuerit. Porro in ecclesiis ad ipsum monasterium pertinentibus baptismum celebrare permittimus, in quibus videlicet usque ad haec tempora constat esse celebratum. Missas quoque publicas in eodem monasterio celebrare, aut stationes, sive ordinationes aliquas, praeter abbatis voluntatem, ab episcopo quolibet fieri prohibemus. Decimas praeterea reddituum praefati coenobii, absque alicujus episcopi vel ministrorum ejus contradictione, vobis habendas concedimus. Nulli ergo omnino hominum liceat [Col. 0139A] praenominatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Ad haec praesenti capitulo adjungentes, statuimus ut supradictum coenobium sub nullius personae jurisdictione, seu potestate permaneat, sed ab omni jugo liberum, soli sanctae Romanae et apostolicae sedi subjectum esse. Sancientes, dalmaticae, sandaliorum, nec non chirotecarum usum tibi, tuisque successoribus juxta praedecessorum nostrorum statuta concedimus. Si qua ergo in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam [Col. 0139B] temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Ubertus presbyter cardinalis tituli Sancti Clementis subscripsi.
• [Col. 0139C] Ego Anselmus presbyter tit. S. Laurentii in Lucina ss.
• Ego Cosmas presbyter cardinal. titul. S. Caeciliae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinal. titul. SS. Joannis et Pauli ss.
• Ego Dominicus diacon. card. tit. S. Mariae in Porticu ss.
• Ego Gregorius diacon. card. Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Otto diaconus cardin. S. Georgii ss.
• Ego Guido diacon. card. Sanctorum Cosmae et Damiani ss.

Datum Placentiae, per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, [Col. 0139D] tertio Nonas Junii, indictione XX, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri LITIFREDO Novariensi episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

In eminenti apostolicae sedis specula disponente [Col. 0140A] Domino constituti, ex injuncto nobis officio fratres nostros episcopos diligere, et Ecclesiis sibi a Deo commissis suam debemus justitiam conservare. Proinde, charissime in Christo frater Litifrede episcope Novariensis Ecclesiae, cujus a Deo tibi cura commissa est salubriter providentes, statuimus ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus exprimenda subjunximus: abbatiam videlicet S. Laurentii, abbatiam S. Bartholomaei in suburbio Novariensi, abbatiam S. Salvatoris de Casale, abbatiam S. Silani de Romagnano, capellam S. Nazarii, capellam Omnium Sanctorum et S. Salvatoris, capellam S. Matthaei, [Col. 0140B] capellam S. Andreae, capellam S. Stephani. Extra civitatem, plebem S. Albini de Mortario cum parochia sua, et septem capellis, videlicet S. Laurentii, S. Julii, S. Gaudentii, S. Victoris, S. Quirici, S. Michaelis, S. Petri, in quibus Novariensis episcopus episcopale jus habere dignoscitur. In campo Lato plebem S. Petri, ecclesiam S. Gaudentii, eccles. S. Majoli, eccles. Alexandri, ecclesiam de Berredo, et capellam S. Nazarii, plebem Vegevenensem cum capellis suis, plebem de Cassiolo, ecclesiam de Ceredano, et de Gravalona, ecclesiam Camari, ecclesiam Romentini et Galiati. Plebem Olegii cum capellis suis, plebem de Dulciagi, cum capellis suis, ecclesiam S. Julii novam et antiquam, plebem Varali cum capellis suis, plebem de Gattico cum capellis [Col. 0140C] suis, plebem Gaudiani cum capellis suis, plebem S. Julii cum capellis suis, plebem Vemeniae cum capellis suis, plebem Baveni cum capellis suis, capellam S. Angeli et S. Remigii, plebem de Intro cum capellis suis, plebem Mergotii cum capellis suis, plebem Oxulae cum suis pertinentiis. Ecclesias omnes, quae sunt in valle Sicidae. Plebem Grinasci, et capellas Romaniani, plebem Agamii cum suis pertinentiis, et Seciani cum suis pertinentiis, plebem Xuni cum capellis suis, plebem Quiregii, plebem Petrori, cum monasterio et suis capellis, plebem de Casali, et castro, et villam ejusdem Casalis, plebem Arcamariani cum capellis suis, ecclesiam Monticelli, plebem Vespolati cum capellis suis. Quascunque [Col. 0140D] praeterea ecclesias intra vel extra civitatem Novariensis Ecclesia possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis in perpetuum, et intemerata manere decernimus. Prohibemus etiam ut nullus absque tuo vel successorum tuorum assensu vel libera voluntate in Novariensi episcopatu, salva sedis apostolicae reverentia, ecclesiam fundare praesumat.

Nulli ergo omnino hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia cum integritate serventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione [Col. 0141A] concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica seu saecularis persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus sit pax Domini Nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant.

• [Col. 0141B] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subsc.
• Ego Ubertus presb. card. tit. S. Clementis subscripsi.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurentii in Lucina subsc.
• Ego Jomelsus presb. card. tit. S. Caeciliae subsc.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli subsc.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu subsc.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi subsc.
• [Col. 0141C] Ego Stephanus diac. card. S. Luciae in Orfeu subsc.
• Ego Otto diac. card. Sancti Georgii subsc.

Datum Placentiae per manum Alimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VII Kal. Julii, indict. XI, Incarnationis Dominicae 1133, pontificatus vero dom. Innocentii papae II anno III

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis Novariensis Ecclesiae canonicis, tam praesentibus [Col. 0141D] quam futuris in perpetuum.

In eminenti apostolicae sedis specula divina disponente clemenstia contituti, honestas personas paterna debemus charitate diligere, et ne ipsi, vel eorum bona pravorum bominum agitentur molestiis, sollicite volumus providere. Quamobrem, dilecti in Domino filii, venerabilis fratris nostri Litifredi episcopi vestri precibus inclinati vestris rationabilibus petitionibus duximus annuendum. Statuimus igitur ut quascunque possessiones, vel bona inpraesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et [Col. 0142A] illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus exprimenda subjunximus: In civitate Novariae ecclesiam S. Ambrosii: in Tercado ecclesias S. Cassiani, et S. Michaelis, et S. Ambrosii, in Veura ecclesiam S. Gaudentii cum omnibus decimis suis et manso uno, in Matheo ecclesiam S. Martini cum omnibus decimis suis et manso uno, in Insarno ecclesiam S. Damiani cum omnibus decimis suis et manso uno, in Matheo ecclesiam S. Martini cum omnibus decimis suis et mansis octo, et districto totius villae, in curte nova ecclesiam Sancti Michaelis cum omnibus decimis suis, et sex mansis et totius villae districto, in Quartaria ecclesiam S. Majoli, cum omnibus decimis suis, et sex mansis et totius villae districto, in Quartaria ecclesiam S. Majoli [Col. 0142B] cum omnibus decimis suis, et terris et districto villae totius, in Baceno ecclesiam S. Gaudentii cum possessionibus domus Tertianae, decimam Tredaci cum decem mansis, decimam Romentini, decimam Galiati, decimam Cameri, decimam Pernati, decimam Berzini, decimam Camiliani et Aguniati, decimam Oblati, decimam Novasse cum omnibus terris ad eamdem curtem pertinentibus, decimam Gondianae cum possessionibus quas tenet in eadem villa, decimam Granotii, decimam Monticelli et viginti modios ficti, decimam Guilengi, cum possessionibus quas ibidem tenetis, decimam Sociaci et mansos quos ibi habetis. Castrum Nomenonii cum omni districto totius villae, et decimis et viginti mansis, decimam Paliati cum duodecim mansis, duos mansos [Col. 0142C] in Terdobiato, unum mansum in Vespolato, in Nibiliola mansum unum, in Garbagna mansos duos, in Stodegarda duos mansos, in Casulino mansum unum, et ficti soldos quindecim veteris monetae Mediolanensis, et quindecim modios annonae, duas partes castri Mositii cum capella S Stephani, et districto, et teloneo, et honore, et duodecim mansis, in Gargarengo mansum unum, in Landiola mansum unum, in Silavengo mansum unum et molendinum, in Carpiniano mansum unum cum districto ejusdem mansi, in Agaimo mansum unum, in Siciano mansum unum cum servis, et ancillis et ficto sex soldorum, in Fara mansum unum quarta parte districti Cisti cum tribus mansis et dimidio, [Col. 0142D] in Caltiniaca tres mansos et molendinum unum, in Dulciago tres mansos cum districto eorum mansorum, in Mommo sex mansos et molendinum, in Albo mansum unum cum districto, in Pramoxello piscariam unam, aliam piscariam juxta castrum Domini, in Maxeria fictum quadraginta denariorum veteris monetae Mediolanensis, Canatum, et Oglon cum piscariis, olivetis suis, et ancillis suis. Ad haec adjicientes decimas et alias possessiones, quas in Novariensi civitate habetis, et diffinitionem controversiae, quae de obedientia, et reverentia clericorum S. Gaudentii, et obsequiis mortuorum inter eos et clericos ejusdem Ecclesiae agitabatur a bonae memoriae Ricardo Novariensi episcopo recte factam, et a praedicto fratre nostro Litifredo episcopo vestro [Col. 0143A] firmatam, atque a praedecessore nostro sanctae recordationis papa Hon. roboratam vobis nihilominus confirmamus. Decernimus ergo ut nulli hominum liceat vos super his, quae universitati vestrae praesentis scripti pagina roboravimus, infestare, aut aliquam vobis temerariam imminutionem inferre, sed omnia cum integritate serventur vestris usibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit et secundo tertiove commonita satisfactione congrua non emendaverit, a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem vobis justa [Col. 0143B] servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae retributionis inveniant.

Signata, et subscripta hoc modo, videlicet:

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subsc.
• Ego Ubertus presb. card. tit. S. Clementis subsc.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurentii in Lucina subsc.
• Ego . . . . . . . presb. card. S. Caeciliae subscripsi.
• Ego . . . . . . . . . . . .
• Ego Romnus diac. card. S. Mariae in Porticu [Col. 0143C] subsc.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Stephanus diac. card. S. Luciae in Orfea subsc.
• Ego Otho diac. card. Sancti Georgii subsc.
• Ego Guido diac. card. SS. Cosmae et Damiani subsc.

Datum Placentiae per manum Aymerici diaconi card. et cancellarii S. R. E., VII Kalend. Julii, indict. XI, Incarn. Dom. anno 1133, pontificatus autem D. Innocentii papae II anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in filio P[ETRO] praeposito et canonicis ecclesiae Beati Alexandri Pergamensis, salutem et apostolicam benedictionem.

Qui fideliores et devotiores B. Petri filiis esse probantur, debent a sede apostolica diligi et in suis opportunitatibus propensius, adjuvari. Eapropter, dilecti in Domino filii, devotionis vestrae studium attendentes, ecclesias Sanctae Trinitatis, Sancti Salvatoris, Sancti Michaelis quae sunt in Virgis, et ecclesiam S. Eusebii, quae ad jus beati Petri specialiter pertinere noscuntur, charitati vestrae commisimus. [Col. 0144A] Vestra igitur interest sic in obedientia sedis apostolicae et ejus amore persistere quatenus ejus gratiam mereamini fideliter retinere, ut eaedem ecclesiae nequaquam sub vestra custodia deteriorentur, sed in meliorem statum, auxiliante Domino, reducantur.

Dat. Placentiae, IV Kalendas Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri PEREGRINO Aquileiensi patriarchae, [Col. 0144B] ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Domus Domini decora, circumamicta varietate, columnas habet, alias in summo splendore positas, alias in medio, alias in ultimo collocatas. Sancta namque Romana Ecclesia, quae ab ipso Salvatore per beatum Petrum principatum obtinuit, opifices suos alios episcopos instituit, qui clero praeessent, et populorum curam animarum gererent, alios archiepiscopos, qui episcopis manum consecrationis imponerent, et jura dantes potestate metropolitica concilia celebrarent, alios primates, qui soli Romano subessent pontifici, et super archiepiscopos et provincias primatum haberent. Eapropter, dilecte frater in Christo, Peregrine Aquileiensis patriarcha, [Col. 0144C] tibi, et per te sanctae Aquileiensi Ecclesiae, cui auctore Deo praeesse dignosceris, potestatem super sexdecim episcopatus, videlicet Polensem, Tergestinum, Parentinum, Petenensem, Emonensem, Concordiensem, Tarvisiensem, Cenetensem, Belonensem, Feltrensem, Paduanum, Vicentinum, Tridentinum, Mantuanum, Veronensem, Cumanum, metropolitico jure concedimus, abbatias quoque scilicet Osciacensem, Mosicensem, Rosaciensem, Beliniensem, Sextensem, Pirensem, Sanctam Mariam ad Organum tibi et tuis successoribus duximus roborandas. Pallii vero usum, rationalis, atque nacci, qui praedecessoribus tuis pro ipsius Ecclesiae dignitate a nostris antecessoribus est concessus, nos [Col. 0144D] tam tibi quam tuis successoribus confirmamus, his videlicet diebus qui in Ecclesiae tuae privilegiis continentur. Sane quocunque perrexeris crucem te et tuos successores deferendi licentiam auctoritate beati Petri et nostra largimur. Porro comitatus, marchiam et ducatum regalibus, seu imperialibus privilegiis Ecclesiae tuae concessa, nos quoque praesentis decreti sanctione nihilominus roboramus. Statuimus etiam ut quascunque possessiones, quaecunque bona Aquileiensis Ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis et illibata permaneant, salvo nimirum in omnibus sanctae Romanae Ecclesiae jure ac reverentia. Decernimus ergo ut nulli hominum liceat praefatam Ecclesiam [Col. 0145A] temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare. Sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus [Col. 0145B] six pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Ubertus presbyter cardinalis tit. S. Clementis subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tit. S. Laurentii in Lucina subscripsi.
• Ego Sozilinus presbyter cardinalis tit. S. Caeciliae subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae [Col. 0145C] in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Stephanus diaconus cardinalis S. Luciae in Orphea subscripsi.
• Ego Otto diaconus cardinalis S. Georgii ad Velum Aureum subscripsi.

Datum Placentiae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, III Kal. Julii, ind. X, Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus vero D. Innocentii papae II, anno III.

S. N. Ego Petrus not. ut vidi in privilegio ita scripsi, nec dictionem, vel syllabam addidi, nec praetermisi.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio A. priori S. Fridiani, salutem et apostolicam benedictionem.

Imis superna, terrenis coelestia, temporalibus aeterna, et mortalibus sunt immortalia praeponenda. Discreta siquidem omnipotentis Domini providentia non nos pecudum pastores constituit, sed animarum custodes elegit. Ne igitur animae fidelium omnino depereant, si qui publice criminosi vel incestuosi in parochia tua fuerint, Lucanum episcopum [Col. 0146A] vel archipesbyterum adeas, ut secundum censuram ecclesiasticam poenitentiam eis injungat. Quod si a tua dilectione super hoc tertio invitati adimplere contempserint, tibi poenitentiam eis tribuendi licentiam apostolica auctoritate concedimus.

Dat. Placentiae II Kal. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei. ODDONI abbati venerabilis monasterii S. Xisti quod Placentiae situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

[Col. 0146B] Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi, ex charitatis radice procedens, a puritate religionis fuerit conservatus. Hoc nimirum charitatis intuitu praedecessores nostri felicis memoriae Paschalis et Calixtus Romani pontifices, in monasterio Sancti Xisti, quod Placentiae situm est, religionem, quae ibi ex tempore jam longo defecerat, reformare volentes, sapientium ac religiosorum virorum, et praecipue egregiae memoriae comitissae Mathildis, precibus et consilio, pro feminis ibidem irreligiose viventibus, monastici ordinis [Col. 0146C] viros constituerunt, et te, dilecte in Christo fili Oddo, ad restaurandum in eodem loco secundum B. Benedicti Regulam disciplinae monasticae ordinem, in abbatem illis auctoritate apostolica praeposuerunt.

Nos itaque eorumdem antecessorum nostrorum inhaerendo vestigiis, provisionem seu dispositionem ab eis factam, et privilegio munitam, praesentis scripti robore confirmamus, et inviolabiliter futuris temporibus observari decernimus; et scriptum illud quod a praedecessore nostro felicis memoriae papa Calixto, dum in Galliarum partibus esset, ab illius loci monialibus subreptum esse dignoscitur, in irritum revocamus. Ipsum vero locum et universa [Col. 0146D] ad eum pertinentia sub apostolicae sedis tutela et protectione servanda censemus, a quorumlibet infestantium molestiis libera, sicut ab antecessoribus nostris Romanis pontificibus noscitur institutum. Statuimus etiam ut universa praedia, vel possessiones quas Angelberga imperatrix, ejusdem monasterii fundatrix, illuc contulisse cognoscitur, seu quaecunque alia bona, quascunque villas, familias, cellas, ecclesias idem coenobium inpraesentiarum juste et legitime, sive in posterum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus ad notanda subjunximus: In Placentia in [Col. 0147A] xenodochio ecclesiam Sancti Petri, ecclesiam S. Martini in Burte, ecclesiam Sanctae Brigidae, ecclesiam Sancti Andreae, extra portam Mediolanensem, ecclesiam S. Mariae in capite Trebiae, ecclesiam Sancti Petri, in Centoria ecclesiam S. Bartholomaei, in Scopora duas capellas; in Castronovo ecclesiam S. Michaelis, et ecclesiam Sancti Bartholomaei, in Wardastalla ecclesiam Sancti Petri, ecclesiam S. Georgii, ecclesiam S. Martini, et ecclesiam S. Bartholomaei; in Luciaria ecclesiam S. Georgii cum capellis suis; in curte Nova ecclesiam S. Laurentii: in campo Miliario ecclesiam S. Petri.

Nulli ergo hominum fas sit praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones [Col. 0147B] auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris de suo, si potuerit idoneus inveniri, collegio secundum Dei timorem, et B. Benedicti Regulam, praeviderint eligendum. Quod si persona in eodem monasterio ad abbatiae administrationem talis non fuerit, de Casae Dei coenobio eligatur, quandiu videlicet illic monastici ordinis disciplina, Domino praestante, viguerit: Electus autem a Romano [Col. 0147C] benedicatur pontifice. Quidquid praeterea libertatis, seu dignitatis praedecessores nostri praenominato monasterio, per authentica privilegiorum scripta concesserunt, nos quoque praesentis privilegii auctoritate concedimus, et ratum haberi per tempora futura censemus. Sane cum ad bene regendum idem tibi commissum sit coenobium, possessiones et bona ipsius integre in tua maneant potestate; capellani ipsius ecclesiae tibi nihilominus sint subjecti. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque [Col. 0147D] sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine strictae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.

Datum Cremonae per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Idus Julli, indictione X [ leg. XII], Incarnationis [Col. 0148A] Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii papae secundi anno III [ leg. IV].

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio AZONI praeposito ecclesiae Sancti Antonini martyris, quae in civitate Placentina posita est, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro ecclesiarum statu satagere, et earum quieti et utilitati [Col. 0148B] salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur, ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas pravorum hominum nequitia defensare curemus. Proinde, dilecte in Domino fili Azo praeposite, tuis justis postulationibus assensum praebentes, ecclesiam Beati Antonini martyris, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis privilegio communimus. Statuimus enim ut quaecunque praedia, quaecunque possessiones aut bona tam in ecclesiis quam in aliis rebus, ab episcopis Placentinae ecclesiae, seu aliis Dei fidelibus eidem ecclesiae sunt concessa, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: ecclesiam scilicet B. Mariae in [Col. 0148C] Curtina, quae prope ecclesiam Sanctorum Antonini et Victoris martyrum sita est, cum usibus et consuetudinibus, quas in eadem ecclesia inpraesentiarum justas habere videmini, ut videlicet in omnibus Mariae festivitatibus tertiam partem candelarum habeatis, atque secundum Deum ibidem sacerdotes et clericos ordinetis: vos autem in ecclesia vestra canonici ob reverentiam B. Antonini martyris, cujus sacratissimo corpore ipse locus prius exstitit decoratus, in B. Mariae purificatione ipsam capellam annis singulis visitabitis. In territorio Plectula ecclesiam S. Antonini martyris cum sorte integra, et dote, et cum oblationibus totius anni, quemadmodum a bonae recordationis Dionysio episcopo Placentino [Col. 0148D] pro ecclesia Sancti Syri vobis in contracambium concessa esse dignoscitur: in qua nimirum secundum Deum ordinandi ministros libera sit vobis facultas. In Gragnano capellam Sancti Michaelis cum omni sua dote, et totius anni oblationibus a venerabili fratre nostro Arduino Placentino episcopo Ecclesiae vestrae hoc modo concessam, ut in eadem capella ponendi clericos, et removendi, sit libera vobis potestas, et ad sacros ordines promovendos suo tempore Placentino episcopo praesentandi; a plebe vero Tunensi ipsius loci presbyter chrisma et oleum sanctum suscipiat; et vocatus ad litanias, et ad baptismum illuc, absque contradictione aliqua vadat, salva ecclesiae vestrae in omnibus aliis justitia et reverentia.

[Col. 0149A] Praeterea omnes alias libertates, seu rationabiles consuetudines, a Placentinis episcopis ecclesiae vestrae concessas, quietas vobis et integras futuris temporibus manere decernimus. Porro si te, vel clericos tuos gravari praesenseris, sedem apostolicam quae subvenire solet oppressis, vobis libere liceat appellare. Bona igitur et possessiones quas in posterum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, auxiliante Deo, poteritis adipisci, firma vobis et integra manere sancimus: salva minirum dioecesani episcopi justitia et reverentia. Nulli ergo omnino hominum fas sit praenominatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus [Col. 0149B] fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognosccat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis [Col. 0149C] percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Lucina subscripsi.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus subscripsi.
• Ego Petrus Papiensis episcopus subscripsi.
• Ego Joselmus presbyter cardinalis tituli Sanctae Caeciliae subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli subscripsi.
• [Col. 0149D] Ego Romanus diaconus cardinalis tituli Sanctae Mariae in Porticu, subscripsi.
• Ego Otto diaconus cardinalis Sancti Georgii subscripsi
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani subscripsi.

Datum Cremonae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et similiter cancellarii, Idibus Julii, indictione decima [ leg. undecima], Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero Innocentii papae II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio HENRICO illustri et glorioso regi Anglorum, salutem et apostolicam benedictionem

Quemadmodum personam tuam sincera charitate diligimus, ita iis quae ad honorem tuum spectare cognoscimus et secundum Deum possumus, dare operam parati sumus. Venerabili siquidem fratri nostro [Col. 0150B] Hugoni Rothomagensi archiepiscopo per scripta nostra mandavimus, et consilium dedimus, quatenus de abbatibus illis de quibus tua nobis significavit serenitas, assensum tuae praebeat voluntati. Verumtamen quanto altius divinae pietatis providentia, personam tuam honore, sapientia et divitiis decoravit, tanto amplius eam obnoxiam sibi constituit, et ad suum obsequium arctius alligavit. Expedit igitur ut regno, sive ducatu, a divina dispositione tibi commisso, tuo tempore pravae consuetudines amputentur, et vitiorum radicibus resecatis, bona quaeque per tuae nobilitatis studium, Domino cooperante, plantentur. Aliter enim abbates et reliqui clerici nec gratum Deo famulatum impendere, nec animarum suarum saluti poterunt providere; imo acephali, id [Col. 0150C] est sine capite, reputabuntur, nisi episcopis suis et praelatis debita fuerint humilitate subjecti . . . . . Unde providendum est a tua prudentia ne ipsi omnino libere et sine jugo vivendo, in superbiam elati, animarum suarum detrimentum incurrant, et tibi, quod absit! ante conspectum superni judicis imputetur. Ad excellentiam vero tuam et prudentiam pertinet, ut praedictum fratrem nostrum Hugonem archiepiscopum, tantum siquidem virum, tam discretum, de cujus religione et sapientia sancta Dei Ecclesia laetatur, diligas et honores, et nullis molestiis inquietari permittas.

Datum Cremonae Id. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo fratri HUGONI Rothomagensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Quemadmodum sit concedendum regibus et terrarum principibus, quorum potestate ac justitia Dei Ecclesia, et Christianus populus proteguntur, prout credimus, tua fraternitas non ignorat. Caeterum charissimus filius noster rex Anglorum Henricus, prout accepimus, est adversum te graviter indignatus quod contra consuetudinem suam, et aliorum ducum Northmanniae, a quibusdam abbatibus [Col. 0151A] professionem et obedientiam suscepisti. Quod profecto quamvis justum fuerit, et nobis in concilio Remensi mandatum, pro ejus charitate a rigore justitiae aliquando condescendere debemus, et pro tempore ipsius voluntati assensum praebere. Credimus enim, sicut nostris auribus intimatum est, et nos ei praescripta nostra mandavimus, quoniam si ei detuleris quod ad honorem et jus Rothomagensis ecclesiae pertinet, cum plenitudine gratiae suae inposterum obtinebis. Unde fraternitatem tuam rogamus atque mandamus quatenus de abbatibus illis ejus voluntati consentias, et si quem de abbatibus ligasti, absolvas.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio OPIZZONI abbati monasterii B. Mariae virginis, et S. Crucis de Civitacula, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas et placente Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratior aliquis famulatus impenditur, nisi ex radice charitatis procedens a pravitate religionis fuerit conservatus. Hoc nimirum charitatis intuitu, dilecte in Domino fili Opizzo abbas, venerabilis fratris [Col. 0151C] nostri Azonis Aquensis episcopi, et fratris ejus illustris viri Ansermi marchionis precibus inclinati, ejus justis postulationibus clementer annuimus, et monasterium B. Mariae matris Domini, et S. Crucis, quod nimirum ab eodem marchione, et matre sua, nec non fratribus, filiis et uxoribus suis in Aquensi episcopatu constat esse fundatum, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis patrocinio communimus; in primis siquidem statuentes ut ordo monasticus secundum B. Benedicti Regulam et formam religionis fratrum Cisterciensis monasterii futuris temporibus, ibidem inviolabiliter perseveret. Bona igitur et possessiones, quae ad eumdem locum inpraesentiarum juste et canonice pertinere noscuntur, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, [Col. 0151D] vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis procurante Domino poterit adipisci, firma sibi, suisque successoribus, et illibata permaneant, quidquid videlicet in loco qui Boschus dicitur, vel ubicunque a praefato marchione, seu ab aliis Dei fidelibus eidem monasterio constat esse collatum. Sancimus etiam ut nec marchiones, nec aliquis eidem loco adjacentium regionum occasione pacis aut guerrae, seu regalis fodri monachos, vel conversos in eodem loco commorantes in personis, vel eorum substantiis, opprimere, inquietare, vel ab eis aliquid exigere, aut violentiam aliquam inferre praesumat. De vineis quoque, quae apud castrum Varagii sunt, id ipsum auctoritate apostolica constituimus. Decimas [Col. 0152A] sane laborum, quos propriis manibus, aut sumptibus colitis, et de animalibus vestris nullus a vobis expetere, vel recipere audeat. Interdicimus autem ne monachos, vel conversos vestros post factam in vestro monasterio professionem, aliquis episcoporum, abbatum ipsorum, vel aliqua persona absque libera vestra licentia recipere, vel retinere pertentet. Sed tanquam suae professionis praevaricatores redire ad locum ipsum compellantur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, [Col. 0152B] salva nimirum Aquensis episcopi justitia ac debita reverentia. Si quis igitur ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpretata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• [Col. 0152C] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus
• Ego Ubertus presbyter cardinalis titali S. Laurentii in Lucina.
• Ego Lucas presbyter card. tituli SS. Joannis et Pauli.
• Ego Romanus diaconus card. S. Mariae in Porticu.
• Ego Gregorius diaconus card. SS. Sergii et Bacchi.
• Ego W. diac. card. S. Mariae in Via Lata.
• Ego Otto diacon. card. S. Georgii ad Velum Aureum.
• Ego Guido diaconus card. SS. Cosmae et Damiani.

[Col. 0152D] Datum Brixiae per manum Aymerici, diacon. card. sanctae Romanae Ecclesiae et cancellarii, VII Kal. Augusti, indictione X, Incarnationis Domini anno 1132, pontificatus vero domini Innocentii II papae anno tertio.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiis JOANNI praeposito, et canonicis Beatae Mariae Placentinae matricis Ecclesiae, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas, pro Ecclesiarum statu satagere, et earum quieti et utilitati salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur, ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et beati [Col. 0153B] Petri, atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Quocirca, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et B. Mariae Placentinam Ecclesiam, in qua divino servitio vacatis, praesentis privilegii pagina roboramus; statuentes, ut quascunque possessiones, et quaecunque bona inpraesentiarum eadem ecclesia juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: plebem videlicet Carmiani cum capellis suis, plebem Septimae cum capellis suis, plebem Pomariae cum capellis suis, [Col. 0153C] plebem Verdeti cum capellis suis, plebem Montisalti cum capellis suis, plebem Cassiani cum capellis suis, plebem Viculi cum capellis suis, plebem Sancti Georgii cum quinque capellis, duabus in Paderna, et una in Judaea, alia in Castroziano, atque alia in Glariola; capellas sane. in civitate, scilicet Sanctae Euphemiae, Sancti Gervasii, Sancti Protasii, Sancti Petri de Foro, Sancti Juliani, Sancti Martini de Foro, Sancti Domini, Sancti Alexandri, Sancti Martini de Burgo, Sancti Vincentii, Sancti Stephani, Sanctorum Joannis et Pauli, Sancti Zenonis, Sancti Faustini, Sancti Michaelis, Sanctae Agathae, Sanctae Mariae de Sperone, quarum ubique presbyteri, in Sabbato sancto baptizare et catechizare in vestra [Col. 0153D] majori ecclesia de consuetudine debent; vobis nihilominus confirmamus decimas totius civitatis, et praedictorum plebium, exceptis decimationibus plebis de Verdeto; castrum praeterea montis Regii, castrum Cassini, medietatem castri Gosolenghi, medietatem castri Viculi, castrum Carmiani.

Ad haec praesenti decreto sancimus ut nulli episcoporum liceat in ecclesia vestra, personis, vel bonis, contra antiquam consuetudinem et libertatem, aliquam exactionem imponere. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praenominatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integritate conserventur eorum, pro quorum gubernatione [Col. 0154A] et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. [Col. 0154B] Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subcripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Ubertus presbyter cardinalis tituli Sancti Clementis subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tit. Sancti Laurentii in Lucina subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum Joannis et Pauli subcripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis tit. Sanctae Mariae in Porticu, subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• [Col. 0154C] Ego Guido diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata subscripsi.
• Ego Otto diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum, subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani subscripsi.

Datum Brixiae per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Kalend. Augusti, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1133; pontificatus vero domni Innocentii II papae anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ALBERTO abbati monasterii Sanctorum Faustini et Jovitae, quod in Brixiensi suburbio situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas, et earum quieti et utilitati salubriter auxiliante Domino providentes, Ecclesias in quibus famulantur apostolicae sedis munimine faveamus. Monasterium igitur beatorum martyrum Faustini et Jovitae, a fratre nostro bonae memoriae Ramberto, quondam Brixiensi episcopo fundatum, [Col. 0155A] et ipsius bonis et possessionibus ditatum esse cognoscitur, ob eorumdem martyrum praesentiam corporalem, tam apud ecclesiasticas quam saeculares personas, maximo honore ac reverentia dignum habetur. Unde praedecessores nostri felicis memoriae, Stephanus et Calixtus, Romani pontifices, locum ipsum specialius dilexerunt, et suis scriptis apostolicis roborarunt. Proinde, dilecte in Domino fili alberte abbas, tuis rationabilibus postulationibus praebentes assensum, praefatum Sanctorum martyrum Faustini et Jovitae monasterium, cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum, juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, [Col. 0155B] largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus, et illibata permaneant.

In quibus haec propriis nominibus exprimenda subjungimus: Ecclesiam Omnium Sanctorum, in castro praedictae civitatis constructam, ecclesiam Sanctae Mariae in Vergnano cum pertinentiis suis; in curticella ecclesiam Sancti Michaelis, Sancti Zenonis, cum omnibus, quae in Flumicello vestro coenobio pertinent, ecclesiam Sanctae Mariae in Mezzane, Ecclesiam Sancti Stephani cum omnibus quae apud Sale rationabiliter possidetis, hospitalem domum de Denno cum rebus ad ipsam pertinentibus, quidquid etiam idem monasterium in circuitu suo [Col. 0155C] cum hospitali domo et iis quae ad ipsam pertinent, juste possidet; braidam, quae Sancti Faustini dicitur, cum molendinis et aliis in ea aedificiis constitutis, et capella Sancti Domini, braidam quae Campus-Malxus vocatur, castrum Turbolae cum ecclesia Sancti Andreae, quae est infra castrum, et extra cum duobus aliis ecclesiis, videlicet Sancti Martini et Sancti Cassiani, curtem Buenni cum castro et capella Sancti Faustini, medietatem castri Vulpini cum ecclesia Sancti Stephani infra castrum, et extra ecclesiam Sancti Gervasii; in Cimmo ecclesiam Sancti Faustini, et quaecunque alia quiete ibidem tenere videmini, redditus vel fictum quod habitatores Asulae omnes et singuli persolvendum vestro coenobio concesserunt, quaecunque praeterea in Calcinado, Curticelle, [Col. 0155D] Yse, Pisonge, Batisino, loco Sancti Vigilii, Monticello, Provenze, Gussago, Rivatica, Carpenedo, Remedello, et Ponte Carolo, in praesenti indictione decima vestro monasterio pertinere noscuntur. Illud etiam quod a praenominato fratre nostro Ramberto episcopo usibus fratrum ejusdem monasterii concessum est, et scripto roboratum, ut videlicet potestatem et licentiam habeatis, quantum vestris sufficiat necessitatibus, de monte Denno ligna accipere, nos quoque vobis auctoritate apostolica confirmamus. Decimas sane possessionum vestrarum quas usque ad haec tempora juste et pacifice videmini possedisse, vobis habendas possidendasque.

Nulli ergo omnino hominum fas sit, saepedictum [Col. 0156A] coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salvo unius librae argenti censu, annis singulis Brixiensi Ecclesiae persolvendo. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove [Col. 0156B] commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine, districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Rodulphus Ortanus episcopus ss.
• Ego Ubertus presbyter cardinalis tituli S. Clementis ss.
• [Col. 0156C] Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Lucina ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Gregorius diaconus card. Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Guido diaconus card. Sanctorum Cosmae et Damiani ss.

Datum Brixiae per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinal. et cancellarii, IV Idus Augusti, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus autem domni Innocentii II papae anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae in Christo filiae CONSTANTIAE abbatissae monasterii Domini Salvatoris nostri, et sanctae Juliae virginis et martyris quod Novum dicitur, et in civitate Brixiae fundatum est, ejusque sororibus tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Ex apostolicae sedis auctoritate, in qua, disponente Domino, constituti sumus, omnibus Ecclesiis, et praecipue illis quae ad jus et dominium beati Petri pertinere noscuntur, debitores existimus, ut eas et a pravorum hominum incursibus defensemus, et sub [Col. 0157A] pio sanctae Romanae Ecclesiae gremio confovere curemus. Ideoque, charissima in Christo filia Constantia abbatissa, tuis rationabilibus postulationibus benignitate debita praebentes assensum, Beatae Juliae virginis ac martyris monasterium, cujus utique cura tibi, largiente Domino, commissa est, quod videlicet infra civitatem Brixianam a nobilis memoriae Ansa regina constat esse constructum, apostolicae sedis privilegio communimus. Statuimus enim ut quaecunque praedia, quascunque possessiones, quaecunque bona ex munificentia praefatae reginae, seu etiam ex largitione illustris memoriae imperatorum, qui post eam regni gubernacula susceperunt, vel ab aliis fidelibus collata, idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum [Col. 0157B] concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque sororibus, et his quae vobis in eadem religione successerint, et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus : Sermionem scilicet, cum duabus ecclesiis, Domini videlicet nostri Salvatoris et Sancti Viti martyris, Cervanicam cum ecclesia Sanctae Juliae martyris, Nubelariam cum ecclesia Sancti Laurentii, Berciagum cum duabus ecclesiis, Sancti Zenonis et Sancti Stephani, Maghonem vicum cum ecclesia Sancti Alexandri, Timolinam cum ecclesia Sanctae Juliae, Barbadam cum ecclesia Sanctae Mariae, Alfianum cum ecclesia Sanctae Juliae, Monticellum cum ecclesia [Col. 0157C] Sanctae Mariae, Vocem cum ecclesiis Sancti Petri et Sancti Laurentii, Calvatonem cum ecclesiis Sanctae Mariae et Sanctae Juliae, Scandoloriam cum ecclesia Sancti Michaelis, Ciconiariam cum ecclesia Sanctae Mariae, Gosenagum cum ecclesia Sancti Martini confessoris, Miliarinam, cum ecclesia Sanctae Juliae et Sermidam.

Praeterea quascunque alias curtes, villas, castella, ecclesias et omnia ad idem monasterium pertinentia, vobis nihilominus confirmamus. Praesenti quoque decreto sancimus ut praedictum monasterium, apostolicae sedis protectione et regia defensione munitum, sub nullius unquam alterius potestate, vel jurisdictionibus redigatur, adeo ut quisquam sacerdotum, [Col. 0157D] nisi ab ipsius loci abbatissa fuerit invitatus, nec missarum solemnia ibi celebrare praesumat. Nulli ergo omnino hominum fas sit, praenominatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur earum, pro quarum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Obeunte vero te ipsius loci abbatissa, vel aliqua illarum, quae tibi in eodem regimine successerint, nulla ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quam sorores communi consensu, vel sororum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam, praeviderit eligendam. Sane ipsius loci abbatissae licentiam [Col. 0158A] indulgemus, ecclesias ad honorem Dei construere, mercatum et castella in terris praefati monasterii, ubicunque voluerit, pro utilitate ejusdem monasterii construere. Nullus etiam episcopus, dux, marchio, comes, vicecomes, seu aliqua magna, parvaque persona ullum districtum in aliquibus locis ipsius monasterii tenere, vel judicare, aut aliquod placitum absque licentia abbatissae habere praesumat, aut res ipsius spirituales, saecularesve, quovis modo alienare, vel molestiam ei inferre, aut fodrum vel mansionaticum, seu ripaticum, aut paratas, sive aliquas audeant functiones exigere. Decimas praeterea fructuum laborum vestrorum, quos propriis excolitis sumptibus, et districtum servorum et liberorum, ad vestrum coenobium pertinentium, vobis habenda [Col. 0158B] firmamus. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium sive basilicarum, ordinationes abbatissae vel monacharum, seu clericorum vestrorum, qui ad sacros fuerint ordines promovendi, seu quidquid ad sacrum mysterium pertinent, a quibuscunque malueritis Catholicis suscipiatis episcopis, qui nimirum absque pravitate et reprehensione aliqua, ea vobis concedant, quemadmodum a praedecessoribus nostris felicis memoriae Paulo et Calixto Romanis pontificibus, vestro monasterio, pro fragilitate feminei sexus, constat esse concessum. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis [Col. 0158C] honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Ulbertus presbyter cardin. tituli S. Clementis ss.
• [Col. 0158D] Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Romanus diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu ss.
• Ego Gregorius diaconus card. Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Guido diaconus card. Sanctorum Cosmae et Damiani ss.
• Ego Guido diaconus card. S. Mariae in Via Lata ss.
• Ego Oddo diaconus card. Sancti Georgii ad Velum Aureum ss.

Datum Brixiae per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, III Kalendas Septembris, indictione XI, Incarnationis [Col. 0159A] Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis JOANNI archipresbytero et fratribus Ecclesiae D. Petri quae in Guastallensi pago sita est, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Justitiae et rationis aequitas persuadet ut qui a successoribus suis sua desiderat mandata servari, praedecessoris sui voluntate statuta custodiat. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris justis desideriis accommodantes assensum, Ecclesiam vestram a [Col. 0159B] praedecessore nostro felicis memoriae papa Gregorio quinto in plebem de Capella promotam et a successore ejus sanctae recordationis papa Paschali privilegii sui munimiae roboratam, sub apostolicae sedis tutelam protectionemque nostram suscipiamus, et D. Petri patrocinio commendemus, statuentes ut quascunque possessiones seu decimas, quaecunque etiam bona eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis, praestante Domino poterit adipisci, firma vobis et illibata permaneant. De chrismate et oleo sancto atque ordinatione clericorum, sive consecrationibus ecclesiarum, a quocunque velitis episcopo Catholico accipiendi licentiam [Col. 0159C] vobis liberam indulgemus. Ad haec adjicientes decernimus ut nullus ecclesiam infra terminos vestrae parochiae, nisi quae vobis debeat esse subjecta, absque vestra licentia aedificare praesumat, salva tamen in omnibus apostolicae sedis auctoritate et reverenda dignitate suprascriptae plebis. Capellas quoque Sancti Bartholomaei, Sancti Georgii et Sancti Martini ad jus vestrae ecclesiae pertinentes, et a praefatis decessoribus nostris vobis firmatas in vestra subjectione perpetuo manere sancimus. Nulli ergo archiepiscopo, episcopo vel abbati, duci aut marchioni, comiti seu capitano, judici aut gastaldioni, nec omnino alicui hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, [Col. 0159D] vel ablatas retinere, imminuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa fuerunt, usibus omnimodis profutura. Si quae igitur ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum [Col. 0160A] bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Wilhelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Romanus card. S. Mariae in Porticu ss.
• Ego Ubertus presbyter Card. tit. S. Clementis ss.
• Ego Oddo diaconus card. Sancti Georgii ad Velum Aureum ss.

Dat. apud S. Benedictum per manum Aimerici Sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinal. et cancellarii, VII Idus Septembris, indictione X, pontificatus vero Innocentii papae II anno III, Incarnationis Dominicae anno 1133.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio TRIBUNO abbati monasterii S. Georgii, quod in Venetae partibus situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri hortatur auctoritas pro nos Ecclesiarum [Col. 0160C] statu satagere et earum quieti et utilitati salubriter auxiliante Domino providere. Dignum namque et honestum et conveniens esse dignoscitur, ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et apostolicae sedis patrocinio tueamur vel muniamus. Ideoque, dilecte in Domino fili Tribune abba, tuis rationabilibus postulationibus benignitate debita duximus annuendum, et beati Georgii monasterium, cui Deo auctore praeesse dignosceris, sanctae Romanae Ecclesiae privilegio roboramus. Per praesentis enim scripti paginam apostolica auctoritate statuimus, ut locus ille sub beati Petri tutela et protectione liber in perpetuum conservetur : nec patriarcha, nec episcopus, neque persona ecclesiastica saecularisve praesumat [Col. 0160D] te vel successores tuos invitos ad concilium cogere, aut in vos vel in monachos vestros excommunicatos, seu ejectos aut fugitivos absolvere vel suscipere, aut sine tuo tuorumque successorum consensu ad ordines promovere. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona ubilibet idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum largiente Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, seu basilicarum, ordinationes monachorum qui ad sacros fuerint ordines promovendi, a dioecesano accipietis episcopo, siquidem gratiam et communionem apostolicae sedis habuerit, et si ea [Col. 0161A] gratis ac sine pravitate voluerit exhibere. Alioquin pro eorumdem sacramentorum susceptione Catholicum, quem volueritis episcopum adeatis, qui apostolicae sedis fultus auctoritate, quod postulatur, indulgeat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris secundum Dei timorem, et beati Benedicti regulam elegerint. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praenominatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione [Col. 0161B] concessa sunt usibus omnimodis profutura. Ad judicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis aureos duos quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si quis igitur patriarcha, archiepiscopus, episcopus, aut ecclesiastica saecularisve persona, in futurum hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sanctissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu [Col. 0161C] Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Gualterius S. Ravennatis archiepiscopus ss.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu ss.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi ss.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Vellum Aureum ss.

Datum Nonantulae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diac. card. et cancell., Nonas Octobris, indictione decima, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo trigesimo tertio, pontificatus [Col. 0161D] vero domni Innocentii II papae anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio ILDEPRANDO Nonantulani monasterii abbati, ejusque successoribus regulariter ibi viventibus in perpetuum, salutem et apostolicam benedictionem.

Cum omnibus Ecclesiis et ecclesiasticis personis debitores ex apostolicae sedis auctoritate ac benevolentia existamus, illis tamen ardentius providere nos convenit, ut eas a pravorum hominum incursibus [Col. 0162A] defendendo arctiori debeamus charitate diligere, quas beato Petro et sanctae Romanae Ecclesiae non est dubium specialius adhaerere. Dignum namque et honeste conveniens esse cognoscitur ut qui, ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, earum quieti et utilitati salubriter, auxiliante Domino, providere curemus. Proinde, dilecte in Domino fili Ildeprande abba, tuis rationabilibus postulationibus benignitate debita duximus annuendum et Nonantulanum beati Silvestri monasterium, cui Domino auctore praeesse dignosceris, quod utique ab Astulfo Longobardorum rege, ejusdem loci fundatore, beato Petro oblatum est, ad exemplar praedecessorum nostrorum felicis memoriae Leonis, Alexandri, Paschalis et Calixti, Romanorum pontificum, apostolicae sedis privilegio [Col. 0162B] communimus. Statuimus enim ut quaecunque praedia, quascunque possessiones seu bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, firma tibi, tuisque successoribus et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjungimus: ipsum videlicet castellum Nonantulanum, castellum Vetus, Galianum, Cathinianum, Fananum, Lixanum, Sclopinum, Samonum, Campilium, Maranum, Pratum Albinum, monasterium Sanctae Luciae cum ecclesiis et pertinentiis suis, ecclesiam Sanctissimae Trinitatis de Savino, Manzolinum, Ravalium, Rastellinum, Sanctam Mariam de Grumolo, Spinalberti, Solariam, Roncalia, Camoranam, Curtile Siccum, castellum Pollacci, Trecentula, Bondenum, Nogariam, castellum Cellam, et Marzaliam cum [Col. 0162C] pertinentiis eorum. Praeterea castellum Cellulae, curtem Ragusae, castellum Theodaldi cum omnibus alodiis, quae in ipso comitatu Ferrariensi Bonifacius marchio acquisita possedit, vestro in perpetuum monasterio confirmamus, quae comitissa Mathildis de oblatione, quam Sancto Petro et Romanae Ecclesiae dederat, vobis nuper dedisse cognoscitur, sub censu scilicet unius aurei annuo, in civitate Papiensi ecclesiam Sancti Quirici, in Placentina ecclesiam Sancti Silvestri, in Monticello ecclesiam Sancti Georgii, in Cremona ecclesiam Sancti Silvestri, ecclesiam Sanctae Crucis, et ecclesiam Sancti Benedicti, in Parmensi ecclesiam Sancti Silvestri, in suburbio Vicentiae ecclesiam Sancti Silvestri, in Libertino ecclesiam Sancti Silvestri, in Montesilicae [Col. 0162D] ecclesiam Sancti Danielis cum omnibus ad ipsam pertinentibus, in Tarvisina civitate ecclesiam Sanctae Mariae, et Sanctae Fuschae cum libertate, capellis, et omnibus ad eam pertinentibus. Sanc nec Mutinensi omnino, nec alicui cuiquam episcoporum, vel principum, aut alicui ecclesiasticae, saecularive personae liceat supradicto monasterio, aut ejus cellis vel ecclesiis, aliisque possessionibus gravamen inferre, exactiones imponere, placitum, sive colloquium, praeter abbatis ac fratrum voluntatem, indicere vel tenere. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia proponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum [Col. 0163A] pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam, praeviderint eligendum, qui nimirum ad apostolicae sedis praesulem consecrandus accedat. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, seu basilicarum, ordinationes monachorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, sive clericorum eidem monasterio, cellis vel ecclesiis pertinentium, a quo malueritis, Catholico accipietis episcopo, si quidem gratiam et communionem apostolicae sedis habuerit, et si ea gratis et sine pravitate voluerit exhibere. Non enim episcoporum cuiquam permittimus invito abbate in monasterio vel monasterii cellis seu ecclesiis, ordinationes facere, missas publicas celebrare, vel earum decimas vindicare, nec de ipso monasterio, vel ejus [Col. 0163B] rebus rescriptum subripere, aut quolibet modo impetrare cuique personae facultas sit. Quod si ferte praesumptum fuerit, irritum penitus habeatur. Nec episcopis facultas sit, monasterii vestri clericos sine tui consensus deliberatione, interdictionis aut excommunicationis sententia coercere; quaecunque praeterea in posterum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praenominatum monasterium auxiliante Domino poterit adipisci, vobis praesenti scripto firmamus. Porro illa dignitatis insignia, quibus antecessores tui inter missarum solemnia uti noscitur, nos personae tuae ex apostolicae sedis benignitate concedimus, ut scilicet in diebus solemnibus ad missarum officia celebranda dalmatica, mitra, chirothecis [Col. 0163C] et sandalis induaris. Ad haec adjicientes decernimus ut nulli omnino hominum fas sit praefatum coenobium temere perturbare, etc., ut in omnibus semper apostolicae sedis, cujus est proprium, munimine ac protectione congaudeat. Si quis igitur in futurum archiepiscopus, vel episcopus, imperator sive rex, princeps, aut dux, comes, vicecomes, judex, castaldio, aut ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se divino judicio existere, etc.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus [Col. 0163D] subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli subscripsi.
• [Col. 0164A] Ego Georgius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Oddo diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.

Datum Nonantulae per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quarto Idus Octobris, indictione X, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero Innocentii papae II anno tertio.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERTHOLDO abbati monasterii S. Blasii ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quemadmodum ea quae a nobis statuuntur, firma volumus et illibata consistere, ita quae a fratribus nostris rationabili studio gesta sunt, intemerata custodiri sancimus. Proinde, dilecte in Domino fili Bertholde abbas, quod de Burgala ⁜ (27) cella et capella S. Joannis, quae in loco qui Ekkeneim ⁜ (28) dicitur sita est, a venerabilibus fratribus nostris bonae memoriae Odelrico ⁜ (29) Constantiensi episcopo, [Col. 0164C] et successore ejus itidem Odelrico, consensu archipresbyteri, ac caeterorum presbyterorum illius parochiae statutum est, auctoritate sedis apostolicae confirmamus, ut videlicet praedicta Burgala cella et Ecclesia B. Joannis, quae nimirum praefatis episcopis consentientibus in allodio constructae sunt, quod Quarnerius et Aguipertus ⁜ (30) ad conversionem venientes monasterio B. Blasii, cui Deo auctore praesides, obtulerunt, cum suis pertinentiis perpetuo jam dicti coenobii juris existant, ita tamen, ut in praenominata Burgala cella fratres monasterii Sancti Blasii libere et absque alicujus contradictione Domino famulentur, et in ecclesia B. Joannis in pede montis aedificata plebs divina percipiat sacramenta; et unaquaeque suis contenta sit terminis, quemadmodum [Col. 0164D] a supradictis episcopis noscitur institutum. Nulli ergo hominum fas sit hanc paginam nostrae confirmationis infringere vel mutare, sed omnia, sicut superius est expositum, perpetuis futuris temporibus [Col. 0165A] in sua stabilitate serventur. Si quis autem hujus nostrae constitutionis temerator exstiterit, indignationem beatorum apostolorum Petri et Pauli se noverit incursurum.

Ego Innocentius catholicae Ecclesiae episcopus.

Data Placentiae II Nonas Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus GAUFRIDO Carnotensi, apostolicae sedis legato, et STEPHANO Parisiensi, episcopis, [Col. 0165B] salutem et apostolicam benedictionem.

Prout novit vestra fraternitas, damna et injurias dilectis filiis nostris Archembaldo Aurelianensi subdecano, magistro G. et eorum sociis irrogatas, et honores sibi ablatos, restituendos, in vestro arbitrio et aestimatione posuimus. Quod quia minime impletum esse accepimus, dilectioni vestrae mandamus atque praecipimus, ut quemadmodum bene inchoastis, in nomine Domini procedatis, et eamdem causam effectui mancipetis.

Datum Placentiae Nonis Novembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HERBERTO Augustensi episcopo ejusque successoribus canonice substituendis, in perpetuum.

Apostolicae sedis moderamini congruit religiosorum virorum desideriis clementer annuere, et ut gratum Deo suscipiant incrementum suum eis suffragium impertiri. Tuis igitur, frater venerabilis Herberte episcope, postulationibus annuentes, ecclesiam Sancti Ursi quae in Augustensis civitatis suburbio sita est, scripti nostri pagina communimus. Statuimus enim ut, juxta votum tuum et collandationem et assensum fratrum tuorum, videlicet Bosonis [Col. 0165D] praepositi, Stephani archidiaconi, ac totius capituli, ordo canonicus in eadem Ecclesia futuris temporibus inviolabiliter conservetur, atque decedentibus canonicis, qui ibidem inpraesentiarum manere noscuntur, nullus eis nisi vitam professus canonicam surbregetur. Quaecunque praeterea bona, seu possessiones praenominata Ecclesia in praesenti indictione decima juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci firma fratribus in ea regulariter viventibus, et illibata permaneant. Nulli ergo omnino hominum liceat praefatam Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, [Col. 0166A] aut temerariis vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur regularium canonicorum usibus in perpetuum profutura. Si quis autem huic nostrae constitutioni temerario ausu contraire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, atque sententiae excommunicationis subjaceat. Conservantes autem omnipotentis Dei gratiam et aeternae vitae praemia consequantur.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.

Datum Placentiae XIII Kalendas Decembris, indictione X, Incarnationis dominicae anno 1133, pontificatus Domni Innocentii papae II anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto PETRO Cluniacensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Ignem venit Dominus mittere in terram, et vult ut ardeat. Quia ergo gratuita Dei beneficia sacrum Cluniacense collegium suae visitationis gratia illustravit, ignem in eo charitatis accendit, et discreta religionis humilitate perfudit: aequissimi juris est, ut quod gratis accipit, fratribus indigentibus devote [Col. 0166C] impendat, lapsos relevet, tepidos excitet, et piae religionis radios, et bene Deo placentis conversationis odorem, diversas mundi illustrando provincias, longe lateque transfundat: et sic amor et gloria divini cultus, quae copiose, Deo gratias, vigent in vite, per vestram administrationem Deo grata et fecunda ubertate multiplicentur in propagine Monasterium ergo SS. martyrum Facundi et Primitivi, quod in Hispaniarum partibus situm est, et ad jus B. Petri constat specialiter pertinere, qui a religionis nitore, et temporalium rerum opulentia, quibus pristinis temporibus effloruerat, unde valde dolemus, peccatis exigentibus excidit: nos, quorum praecipue interest in antiquum revocare, illustris filii nostri Aldefonsi [Col. 0166D] Hispaniarum regis vota clementius admittentes, vetris postulationibus impertimur assensum. Igitur locum ipsum cum suis omnibus pertinentiis tibi, dilecte in Domino fili Petre abbas, tuisque successoribus, salvo nimirum B. Petri censu annuo, et S. R. E. in omnibus debita justitia et reverentia, ad reformationem religionis, et rerum temporalium incrementum, ex apostolicae sedis benignitate committimus. Vestra itaque, charissimi filii, interest ut ope, et consilio, vestraque instantia, religio in eodem monasterio reformetur, et tam in interioribus quam in exterioribus locus ipse ad statum et dignitatem pristinam auxiliante Domino reducatur.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, subcripsi.
• [Col. 0167A] Ego Guillelmus Praenestinus episc. subscripsi.
• Ego Urbanus presb. card. tit. S. Clementis subscripsi.
• Ego Anselmus presb. card. subscripsi.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli, subscripsi.
• Ego Guido diac. card. S. Mariae in Via Lata subscripsi.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum, subscripsi.

Datum Bononiae per manum Aymerici S. R. E. diac. card. et cancellarii, Id. Decemb., indict. X, Incarnationis Dominicae anno 1132, pontificatus domini Innocentii papae II anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri NORBERTO Magdeburgensi episcopo ejusque successoribus canonice substituendis, in perpetuum.

Tunc apostolicae sedi et Romanis pontificibus honor integre conservatur, si unicuique Ecclesiae suae dignitas custoditur, fratrum etenim nostrorum gloriam nostram propriam indicamus. Romanae siquidem Ecclesiae consueta benignitas et discreta humilitas quos devotos et mansuetos filios reperit, alios [Col. 0167C] dignitatibus et honoribus sibi amplius facit obnoxios, alios familiaritatis et dilectionis praerogativa sublimat. Equidem et rationabile est, ut, quorum beneficia et obsequia nos suscepisse recolimus, corum devotioni in mensura pari, nec quantitate aequali, sed ex abundantiore benevolentia libenti animo, respondere curemus. Caeterum quam firma perseverantique constantia causam juris tuae sanctae Romanae Ecclesiae, venerabilis frater Norberte Magdeburgensis archiepiscope, incandescente Petri Leonis schismate, fervor tuae religionis et discretio prudentiae suscepit defensandam et se invicem inexprimabilem, pro domo Dei opponens, animos regis et principum et aliarum tam ecclesiasticarum, quam saecularium personarum, ad catholicae Ecclesiae [Col. 0167D] unitatem et beati Petri ac nostram obedientiam, frequentibus argumentis et ratione munitis inducere laboraverit, magnaque inde Ecclesiae Dei et nobis pervenerit utilitas, manifestum est. Ideoque, charissime frater, quem plena in Domino charitate diligimus et familiari sedis apostolicae gremio detinemus, charissimi filii nostri, illustris et gloriosi regis Lotharii et tuis rationabilibus postulationibus assensum praebentes, possessiones et bona quae juste et legitime possides, tibi et successoribus tuis; et per eos Magdeburgensi Ecclesiae, auctoritate apostolica confirmamus et praesenti privilegii pagina communimus, in quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda. In Magdeburgensi dioecesi, abbatiam [Col. 0168A] Beati Joannis Baptistae; ecclesiam Beatae Mariae; ecclesiam Beati Joannis evangelistae; ecclesiam Sancti Nicolai; ecclesiam quae dicitur Gratia Dei; abbatiam Haldesleve; praeposituram Sanctae Mariae Gallae in episcopatu Ossenburgensi; ecclesiam Eugerii in Monasteriensi episcopatu; abbatiam de Borchorst in Moguntinensi dioecesi, etc. Ad hoc praedecessorum nostrorum sanctorum virorum, Joannis, Benedicti et Leonis, Romanorum pontificum, vestigiis inhaerentes, crucis et pallii praerogativam et dignitatem metropolitanam, quemadmodum in eorum continetur privilegiis, vobis concedimus et super civitates et cum episcopali dignitate vobis nihilominus roboramus. Quaeque praeterea in futurum liberalitate regis, largitione principum, oblatione fidelium [Col. 0168B] seu aliis justis modis, praefata ecclesia, largiente Domino, poterit adipisci, firma vobis de caetero et illibata permaneant. Decernimus ut nulli omnino hominum liceat praefatam Magdeburgensem Ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel aliquibus exactionibus conturbare, sed omnia integra conserventur, tibi tuisque successoribus in perpetuum profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore [Col. 0168C] ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Praelecta et diligenter subauscultata est praesens copia per me Ottonem Coepes, notarium publicum, et non discedit principalibus suis litteris verbo aliquo, quod protestor manu propria.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GERARDO abbati monasterii Sanctae Mariae de Morrona, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Religiosi viri quanto familiarius omnipotenti Deo adhaerere noscuntur, tanto studiosius paternae sunt affectionis intuitu confovendi. Eapropter, dilecte in Domino fili, Gerarde abbas tuis, rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et Beatae Mariae monasterium cui Deo auctore praeesse dignosceris cum suis omnibus pertinentiis sub apostolicae sedis tutelam et protectionem suscipimus, et beati Petri ad quem specialiter pertinet, patrocinio duximus [Col. 0169A] muniendum. Statuimus enim ut quaecunque praedia, quaecunque possessiones seu bona a nobilis memoriae Uvicione comite et filiis ejus Uvolino, Rainerio, Lotherio, et Bolgarino, aut aliis Catholicis viris vestro monasterio sunt juste concessa, tibi tuisque successoribus in perpetuum firma et illibata manere sancimus. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: castellum videlicet de Vivario cum paritario et aliis pertinentiis ejus; possessiones de Morrona, possessiones de Castello de Sojana, de Negoriana, de Rivoalto, de Massa, de Montegemule. Quaecunque praeterea bona praefatum coenobium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, [Col. 0169B] praestante, Domino poterit adipisci, vobis praesentis scripti pagina confirmamus. Decernimus ergo ut nulli episcopo, nulli omnino hominum liceat praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra serventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine [Col. 0169C] Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus SS.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus SS.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli S. Laurentii in Lucina SS.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli SS.
• [Col. 0169D] Ego Martinus presbyter cardinalis tituli Sancti Stephani in Caelio monte SS.
• Ego Oddo diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani SS.
• Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, X Kalend. Februarii, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1134, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno IV.
• Ego Marchesius sacri Lateranensis palatii, . . . . . . publicus judex authenticum vidi et legi et SS.
• Ego Albertus notarius apostolicae sedis authenticum illud vidi et legi et SS.
• Ego Albertus notarius apostolicae sedis authenticum illud vidi et legi et SS.
• [Col. 0170A] Ego Hugo notarius apostolicae sedis authenticum illud vidi et legi et ss.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae in Christo filiae mulieri priorissae monasterii B. Mariae de Fontanis, ejusque sororibus tam praesentibus quam futuris inibi regulariter substituendis in perpetuum, etc.

. . . . Statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et legitime possidet . . . . firma vobis in perpetuum et illibata permaneant; in quibus haec adnotanda subjunximus: [Col. 0170B] possessiones de prope Fontanis cum appendiciis earum, prata, colonantias, cum omnibus ad eas pertinentiis, etc. . . . . Apud Jambri domos et terras ab illustri viro Teobaldo Blesensium comite monasterio vestro donationis titulo concessas, etc. . . . .

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quinto Idus Februarii, indictione XI, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto [Col. 0170C] filio JOANNI Cellensis ecclesiae praeposito, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Apostolicae sedis moderamini congruit religiosos viros debita benignitate diligere, et eorum loca protectionis suae patrocinio communire. Quapropter, dilecte in Domino fili Joannes praeposite, tuis rationabilibus postulationibus accommodantes assensum, Cellensem Beati archangeli Michaelis ecclesiam, quae juxta Wirtzeburgensem civitatem a te et Henrico fratre tuo, devotionis intuitu, fundata esse dignoscitur, praesenti privilegio duximus roborandam. In primis siquidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum B. Augustini Regulam, venerabilis fratris nostri Norberti Magdeburgensis archiepiscopi, [Col. 0170D] religiosi utique et prudentis viri, annitente studio, est inibi institutus, perpetuis temporibus in eadem ecclesia inviolabiliter conservetur. Fratres quoque qui, divina inspirante clementia, ibidem ad conversionem venerint, post factam in eodem loco professionem, ad alia loca convolandi non habeant facultatem; nullus archiepiscopus, episcopus, abbas, vel quilibet alius sine praepositi sui licentia, eos suscipere aut susceptos retinere praesumat; hoc enim et sacris regulis inhibetur, et ab ecclesiasticis personis convenit esse alienum. Porro permutationem illam, quae inter te et venerabilem fratrem nostrum Embricum Wirtzburgensem episcopum, consensu canonicorum suorum, super eodem loco rationabiliter facta est et per scripti sui paginam [Col. 0171A] confirmata, nos autem auctoritate apostolica roboramus. Quaecunque praeterea per vos ab eodem episcopo vel redempta, vel aliorum fidelium oblatione eidem ecclesiae canonice collata sunt, aut deinceps justis modis, auxiliante Domino, conferri contigerit, tibi tuisque successoribus firma in perpetuum et illibata permaneant, salva nimirum dioecesani episcopi justitia et reverentia. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem ecclesiam temere infestare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra serventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus profutura. Si qua ergo in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis [Col. 0171B] paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, atque a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat. Cunctis autem eidem ecclesiae, quae sunt justa servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Datum Pisis per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, X Kalend. Martii, indict. XI, Incarnat. Dominicae anno 1133, pontificatus D. Innocentii II papae anno III.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus DIDACO Compostellano archiepiscopo, ARIAE Legionensi, et P. Lucensi episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Inspectis fraternitatis vestrae litteris vesaniam atque inobedientiam illius Ovetensis manifeste cognovimus, qui nimirum quoniam peccatum peccato adjicere minime formidavit, et contra interdicti sententiam primum per legatos nostros in eum datam, et postmodum nostra auctoritate firmatam, [Col. 0171D] episcopale officium celebrare tentavit, nos eum auctoritate Spiritus sancti excommunicationi subjicimus, et ut ab eo tanquam ab excommunicato abstineatis, sollicitudini vestrae mandando praecipimus. De caetero super amore et reverentia quam erga S. R. E. et nos ipsos geritis, multimodas vobis gratias referentes vestram experientiam praesentibus litteris commonemus, quatenus ad ea quae B. Petro expedire noveritis, propensius intendatis, et pro ipsius servitio tanquam boni et devoti filii efficaciter laboretis.

Dat. Pisis Kal. Martii ⁜ (31) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis, episcopis et abbatibus per Toletanam, Bracarensem, Compostellanam provincias constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectionem vestram nolumus ignorare quoniam in A. Ovetensis Ecclesiae occupatorem pro eo quod contra prohibitionem legati nostri consecrationem [Col. 0172B] suscepit, et post suspensionem per nuntium sedis apostolicae in eum factam, et a nobis postmodum confirmatam, celebrare officium episcopale tentavit, communicato fratrum nostrorum consilio excommunicationis sententiam promulgavimus: ideoque vestram praesentibus litteris duximus commonendam fraternitatem, quatenus vos ab ipso tanquam ab excommunicato sollicite custodiatis, et subjectos vestros, ut ab eodem pariter se observent, nihilominus moneatis.

Dat. Pisis Kal. Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri LANDULPHO episcopo, consulibus et populo Ferrariensi in perpetuum.

Ad hoc in apostolicae sedis cathedra, disponente Domino, constituti esse conspicimur, ut justis postulationibus liberiori animo praebeamus assensum, et quos devotiores ad nostrum obsequium, et sanctae Romanae Ecclesiae specialius adhaerere cognoscimus, scilicet ejusdem piae matris gremio familiarius confovere curemus. Quia igitur vos, dilecti in Domino filii, beato Petro et nobis qui, licet indigni, ipsius vice fungimur, nostrisque successoribus omnem obedientiam et gratum obsequium exhibituros promisistis, praedecessorum nostrorum sanctae recordationis [Col. 0172D] Adriani, Benedicti et Paschalis Romanorum pontificum, inhaerentes vestigiis, Ferrariensem Ecclesiam tanquam specialem apostolicae sedis filiam, sanctae Romanae Ecclesiae patrocinio communimus, et ei fundos suos praesentis privilegii pagina roboramus. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: massam videlicet Babylonicam, quae vocatur Ferraria, cum duodecim fundis suis, cui duodecim alias massas nostras minores cum omni obedientia ac servitute subjugamus, id est massam et ripam Palatiolus cum duodecim fundis suis, simulque massam Quartisianam cum duodecim fundis [Col. 0173A] suis, et similiter massam Popularem cum duodecim fundis suis, nec non massam Curulum, et massam Saletum cum viginti quatuor fundis suis, et massam Sencticam, et Tastilionem, cum fundis suis, massam quoque quae vocatur Firmignana cum omnibus fundis suis; quas massas cum omnibus suis pertinentiis, de dominio et jure atque potestate sanctae sedis apostolicae, a praefatis praedecessoribus nostris Ecclesiae Ferrariae concessas, nos quoque eidem praesentis decreti auctoritate firmas statuentes, ut tam tibi, frater Landulphe episcope, quam tuis etiam successoribus in singulis massis ecclesias cum clericis diaconibus, et presbyteris ordinandi et consecrandi licentia permittatur. Termini autem Ferrariensis comitatus his finibus distinguuntur: ab oriente ab [Col. 0173B] una parte fluminis Padi, ab altera nostra massa Phiscalia, et Veteraria; transeunt flumen Sandali usque Bucciletum, per Bucciletum transeunt flumen Gabianam per Ludurium, circumdant villam magnam Madrariam, pervenientes usque Malletum, a Malleto pergunt juxta arginem Anxianum, per paludes piscarias usque Vitricam, et transeuntes Vitricam perveniunt usque fossam Buranam, et inde exeunt in Padum, et descendunt usque ad occidentem usque Ulmum formosam quae certa finis inter Romaniam et Longobardiam. Ab altera autem fluminis parte fines sunt similiter: ab oriente callis de fine, qui terminus est inter nostrum comitatum Comaclensem, et extendunt se per paludes et piscarias usque ad fossatum Silvulae, et circumdant massam [Col. 0173C] Corneti et Lacinanus, quae de nostro comitatu Ferrariae sunt. Descendentes inde ad occidentem per paludes et piscarias usque flumen Tartari, exeunt usque in flumen Padi. Porro habitatoribus ipsius massae majoris Ferrariae pravas et malas consuetudines amovemus, nisi tamen, sicuti soliti sunt, ad suffragium sanctae Romanae Ecclesiae per eorum nuntium unaquaeque libera persona de moneta Venetiarum denarios singulos, juxta antiquam consuetudinem, dabit. Census vero, et tributi, atque telonei ripa et flumine, unam medietatem pro benedictione ad communem utilitatem et meliorationem, seu restaurationem jam dictae majoris massae concedimus; alteram vero medietatem ad nostras manus [Col. 0173D] reservamus. Similiter telonei de mercato unam medietatem nobis retinemus, alteram vero praefato nostro Ferrariae episcopo condonamus. Placitum sane generale similiter in dominio ac potestate sanctae Romanae Ecclesiae reservamus, ut videlicet coram nostro nuntio, semel in anno faciente justitiam, ab omnibus per tres dies custodiatur. Collectam vero vel fodrum, aut pravam vel injustam functionem, aut dationem, seu consuetudinem nequaquam exigimus, scilicet omnia pro Dei timore atque amore praefatae nostrae sanctae ecclesiae Beati Georgii, omnibus habitatoribus ipsius majoris massae pepercimus, aliasque minores massas ei, sicut supra dictum est, cum omnibus suis servitutibus subjugamus. Praeterea vestrae devotionis desiderio annuentes, [Col. 0174A] praefatos comitatus Ferrariae, et generale civitatis placitum, ac Comacli riparum cum omni jure, quod infra civitatem et comitatum ad dominium sanctae Romanae Ecclesiae pertinet, alicui minime tribuemus, nisi aut communi civitatis vestrae, aut Ferrariensi episcopatui, ita tamen, ut quantum exinde ab illis habere poterimus, vos beato Petro justa compensatione bonorum ac sapientum consilio, persolvatis. Ad haec de vestra fidelitate atque servitio plurimum confidentes, offensas illas, quas nobis et praedecessoribus nostris intulistis, vobis ex benignitate sedis apostolicae condonamus. Pro tantis itaque perceptis a sede apostolica beneficiis, vestra universitas nobis nostrisque successoribus per proprium nuntium in commune . . . juvabitque in civitate, [Col. 0174B] et toto comitatu Ferrariae justitiam beati Petri et sanctae Romanae Ecclesiae nos et successores nostros recuperare, retinere ac defendere bona fide juvabitis. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, aut Ferrariensem Ecclesiam super his quae dicta sunt, minuere, aut sanctae sedi apostolicae sua in ei jura, quae superius significata sunt, auferre praesumpserit, poenae et compositionis nomine reddat eidem sanctae sedi apostolicae auri optimi libras centum; et nisi quae male praesumpta sunt, satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore [Col. 0174C] et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem praefatis ecclesiis justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum in territorio Vulterrano per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Idus Martii, indictione XII, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus domini Innocentii papae II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri SYRO Januensi archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Justus Dominus, et justitiam dilexit, aequitatem vidit vultus ejus. Si pro homine perdito humanatus est Dei Filius, et pro ejus redemptione atque salute mortem ignominiosam pertulit, Catholica igitur et sancta Dei mater Ecclesia, ne filii sui damnentur, perpetuo bona sua hilari vultu et mente jucunda, [Col. 0175A] quoniam id ipsum aequitatis et justitiae ratio postulat, debet impendere. Quocirca sacrosancta sedes apostolica, animarum saluti providens, quoniam pro discordia, et guerra, quae inter dictam Januensem civitatem et Pisas olim argutissimo id favente inimico humani generis orta est, incomparabiles hominum clades, Christianorum captivitates, et ecclesiarum destructiones innumerae provenerunt, ut de caetero tam detestabilis lis et dissensio conquiescat, personam tuam, et per te Januensem Ecclesiam a praefata civitate, quae beato Petro ac sanctae Romanae Ecclesiae fidelis, et ad serviendum prompta exstitit, et de caetero se id facturam propensius pollicetur, decorem et exaltationem praerogativa gloriosa sublimat. Te igitur, frater charissime Syre archiepiscope, [Col. 0175B] pallii genio decorantes, et gratia ampliori donantes, in archiepiscopum promovemus, et tres episcopatus in Corsica, Maranen. videlicet, Nebolensem, et tertium, cujus sedem constituimus Ecclesiam Sancti Petri de Acci, qui habeat unam plebem de Marana, et aliam de Meria, atque Vobzensem, et illum de Brunate, quem modo novum statuimus tibi, tuisque successoribus metropolitico jure subjicimus. Verumtamen episcopatum Januensem, et te videlicet, ac posteros tuos ab omni emancipatos subjectione in manu propria libere retinemus, statuentes ut Januensis archiepiscopus eo ordine, quo et Pisanus a solo Romano pontifice consecretur. Quod si forte Pisanus archiepiscopus a suis suffraganeis fuerit consecratus, Januensis quoque a suis nihilominus [Col. 0175C] similiter consecretur. Deinde vero infra Ecclesiam praeferens, videlicet diebus Coena Domini, et Pascha, Ascensione Domini, Pentecoste, in festivitate apostolorum Petri et Pauli, S. Laurentii, tribus festivitatibus S. Mariae, Natali Domini, Epiphania, et in die anniversarii consecrationis tuae, in consecrationibus quoque episcoporum, basilicarum, et ordinationibus clericorum. Abbatiam quoque de Tyro ad meliorationem, salva sanctae Romanae Ecclesiae proprietate ac consensu, tibi, venerabilis frater archiepiscope Syre, committimus. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, [Col. 0175D] potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem haec nostra statuta servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episc.
• Ego Joannes Ostiensis episcopus.
• [Col. 0176A] Ego Rudolphus Ortanus episc.
• Ego Joannes tit. S. Chrysogoni presbyter card.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurentii in Lucin.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli.
• Ego Martinus presb. card. tit. S. Stephani in Caelio Monte.
• Ego Rainerius Senensis episc.
• Ego Rolandus Rossellanus episc.
• Ego Ildizo Saonensis episc.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Guido diac. cardin. S. Mariae in Via Lata.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum.
• [Col. 0176B] Ego Guido diac. card. SS. Cosmae et Damiani.

Datum Grosseti per manum Aymerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, XIV Kal. Aprilis, indict. X, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontif. vero D. Innocentii PP. II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio HUGONI illustri Burgundiae duci, salutem et apostolicam benedictionem.

Controversia quae inter filios nostros Herbertum [Col. 0176C] Divionensem abbatem et monachos S. Sequani jam dudum agitata est, dilecti fratris nostri Stephani Cisterciensis abbatis, sapientis siquidem viri, cui eam per justitiam vel concordiam terminandam commisimus, exstat provida discretione decisa. Verum praefati monachi spiritu superbiae inebriati, non solum concordiam ab eodem fratre nostro statutam minime servarunt, quin potius quamdam villam ecclesiae S. Stephani pervadentes, vina fratrum ipsius loci fuderunt, vasa vinaria confregerunt, et eamdem villam tam animalibus quam rebus aliis spoliarunt; quod nimirum tante gravius ferimus, quanto haec ipsa tuo favore perpetrata esse accepimus. Nos igitur, quorum praecipue interest malefactores debita sententia coercere, in eosdem monachos [Col. 0176D] jamdudum prolatam excommunicationem innovamus, et omnes qui opem et consilium in eodem maleficio praebuerunt, donec supradicta damna restituantur, pari sententiae subjacere praecipimus. Nobilitati ergo tuae mandamus ut jam dictam concordiam quae per tam sapientem virum et industrium facta est, facias observari, et ne praedictus abbas propter hoc ulterius molestetur, studeas providere; alioquin timendum est ne tibi imputetur, si, cum possis malum prohibere, non prohibes. Dilectam filiam nostram ducissam uxorem tuam, in Domino salutamus ac benedicimus.

Data Laterani, XIV Kal. Junii ⁜ (32) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ILDEPRANDO praeposito ecclesiae S. Stephani de Prato, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Justitiae et rationis ordo nos admonet ut qui ad Ecclesiarum regimen divina sumus providentia assumpti, eas et a pravorum hominum incursibus tueamur, et sub pio S. Rom. Ecclesiae gremio confovere curemus. Hoc nimirum charitatis intuitu, dilecte in Domino fili Ildeprande praeposite, tuis precibus [Col. 0177B] duximus annuendum, et B. Stephani protomartyris ecclesiam, cui Deo auctore praesides, sub tutela B. Petri protectioneque suscipimus. Statuimus itaque ut in parochia ejusdem ecclesiae te invito, tuisque successoribus aut fratribus contradicentibus, nulli omnino hominum liceat ecclesiam construere, aut aliquam super hoc injuriam irrogare, salva sedis apostolicae reverentia. Decimas quoque eorum qui ad vestram ecclesiam jure parochiali pertinent, absque alicujus contradictione vobis habendas concedimus. Sepulturam ejusdem loci ad opus eorum qui parochiam vestri censentur, vobis et ecclesiae vestrae nihilominus confirmamus. Decernimus etiam ut nullus interdicti seu excommunicationis sententiam absque justa et rationabili causa in vos audeat promulgare. [Col. 0177C] Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes clericorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a dioecesano suscipietis episcopo, siquidem Catholicus fuerit, et gratiam sedis apostolicae habuerit, et si ea gratis et absque pravitate aliqua vobis voluerit exhibere. Alioquin Catholicum, quem malueritis, adeatis antistitem, qui nimirum nostra fultus auctoritate quod postulatur indulgeat. Quaecunque praeterea bona eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Nulli ergo omnino hominum fas [Col. 0177D] sit eamdem ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, et omnia integra serventur tuis et successorum tuorum usibus profutura, salva dioecesani episcopi reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, atque a sanctissimo corpore ac sanguine Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, et in extremo examine districtae ultioni [Col. 0178A] subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

C. Ego Innocentis Catholicae Ecclesiae episcopus.

Dat. Laterani per man. Almerici S. Rom. Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii XII Kal. Junii, indict. XII, Incarn. Dominicae anno 1133, pontificatus vero Innocentii PP. II anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, Petro abbati, et fratribus Cluniacensibus, salutem et apostolicam benedictionem.

Protexit nos Deus a conventu malignantium, et a multitudine operantium iniquitatem (Psal. LXIII) . Olim namque debacchante Judaica rabie, divinae virtutis dextera de profunditate sui consilii nos et fratres nostros ad sua reservatos obsequia, de Urbe sub protectione suae miserationis eduxit. Modo vero in faciem suae respexit ecclesiae, atque nos sanos et incolumes ad sedem propriam revocavit. Dignum est igitur, quatenus pro tantis nobis collatis a supereo numine beneficiis, nobiscum pariter gratulemini, et divinae majestati grates debitas referatis: illud [Col. 0178C] omnimodis exorantes, ut causam ecclesiae, nunc usque in suo patrocinio sustentatam, magis ac magis attollat, et bonis principiis exitus meliores adhibeat. Credimus enim quod preces vestrae majorem efficaciam apud Deum obtineant, quam saecularis potentia quorumlibet amatorum. Nos autem in urbe cum charissimo filio nostro Romanorum rege Lothario constituti, super sollicitudine ac studio quod super sanctam Romanam Ecclesiam geritis, devotioni vestrae multimodas gratias exhibemus, et quae ad liberationem Ecclesiae pertinent, Deo gratias, salubriter operamur.

Data Laterani X. Kal. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio IIDEPRANDO Brugnatensi electo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Quemadmodum sedes apostolica universis per orbem Ecclesiis praelata consistit, dicente Domino ad Petrum: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam et tibi dabo claves regni coelorum (Matth. XVI) ; ita nimirum semper ei licuit duos episcopatus in unum redigere, opportunitate temporis in duo dividere, novos creare, et abbatias, [Col. 0179A] et alia venerabilia loca episcopans praerogativae culmine decorare. Hoc nimirum dispensationis intuitu pro bono pacis, et Ecclesiae Catholicae salute, atque suffragio Brugniatense monasterium, quod in honorem beati Petri apostoli, sanctorumque Laurentii et Columbani constructum esse cognoscitur, praesenti scripti pagina communimus, ipsumque episcopalem sedem de caetero fore decernimus, statuentes ut ecclesiae, quae citra ipsum sunt, castella quoque, et villae, quae sui juris existunt, eidem coenobio parochiali jure subjaceant, et pontifex qui ibidem pro tempore fuerit, decimas, oblationes et alia, tam in temporalibus quam spiritualibus, tanquam proprius episcopus habeat et disponat, atque Januensi Ecclesiae tanquam metropolitanae suae obediens, et subjectus [Col. 0179B] existat. Illud etiam huic nostrae constitutioni addendum esse censuimus, ut universa quae vel concessione pontificum, oblatione fidelium eidem Ecclesiae collata sunt, vel deinceps auxiliante Domino juste et canonice conferentur, sibi suisque successoribus firma semper et illibata permaneant, salva nimirum in omnibus sanctae Romanae Ecclesiae justitia et reverentia. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel oblatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt usibus omnino profutura. Si qua igitur in futurum [Col. 0179C] ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem haec nostra statuta servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus SS.
• [Col. 0179D] Ego Churrardus Sabinensis episcopus SS.
• Ego Rodulphus Hortanus episcopus SS.
• Ego Joannes tit. S. Chrisogoni presb. card. SS.
• Ego Gerardus tit. S. Crucis presb. card. SS.
• Ego Anselmus presb. card. SS.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Jo. et Pauli SS.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu SS.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi SS.
• Ego G. diac. S. Mariae in Via Lata SS.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii SS.

Datum Laterani per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diac. card, et cancellarii, VI Kalend. Junii, indictione XI, ann. 1133, pontificatus vero D. papae Innocentii secundi anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili ADALBERONI Hammenburgensi archiepiscopo, ejusque successoribus, salutem et apostolicam benedictionem.

Ad hoc in B. Petri cathedra, disponente Domino, constituti esse conspicimur, quatenus singulis Ecclesiis et ecclesiasticis personis suam conservemus justitiam; et qualiter, tam temporaliter quam spiritualiter ejus status integer perseveret, salubriter providere [Col. 0180B] curemus. Dignum enim et rationabile est ut sicut sacrosancta Dei Ecclesia unitatis ac fidei perpetua mater existit, ita ejus privilegia custodiantur illaesa, et nullis molestiis, nullis oppressionibus parvorum hominum fatigetur. Saepe utique venerabilis frater noster Adalbero Hamenburgensis archiepiscopus, in praesentia praedecessorum nostrorum felicis memoriae Calixti et Honorii, ac nostra, questus est, Ascetum Lundensem et episcopos alios Daciae, tibi debitam, sicut metropolitano suo, quemadmodum in antiquis privilegiis Gregorii, Sergii, Leonis, Benedicti, Nicolai et Adriani, Romanorum pontificum continetur, obedientiam denegare. Frequenter autem et a praedictis praedecessoribus nostris Calixte et Honorio, atque a nobis, eis mandatum est ut aut ad [Col. 0180C] tuam et Hammenburgensis Ecclesiae redirent obedientiam, aut si quam super hoc justam se confiderent rationem habere, ad sedem apostolicam venirent ostendere praeparati. Ipsi vero apostolicis contemnentes obedire mandatis, nec venerunt, nec responsales miserunt. Quia igitur lucrum nemo de sua contumacia debet obtinere, ex deliberato fratrum nostrorum episcoporum et cardinalium consilio, tam Lundensem quam alios episcopos Daciae tibi restituimus. Ad formam itaque privilegiorum Gregorii, Sergii, Leonis, Nicolai, Benedicti et Adriani, episcopatus Daciae, Suediae, Norweigiae, Farriae, Cronlondiae, Halsingaldiae, Islandiae, Scridevingiae, et Sclavorum, charissimi filii nostri Lotharii regis precibus inclinati, tibi et perte Hammenburgensi Ecclesiae, suae [Col. 0180D] scilicet metropoli, praesentis scripti pagina confirmamus. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem haec statuta servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

[Col. 0181A] Datum Romae apud montem Aventinum, per manum Almerici S. R. E. diac. card. et cancellarii, VI Kal. Junii, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno IV

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio NICOLAO illustri Danorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.

Praedecessores nostri felicis memoriae, Gregorius, [Col. 0181B] Sergius, Nicolaus, Benedictus et Adrianus, Romani pontifices, Hammenburgensem Ecclesiam metropolim statuerunt, et ei tam Lundensem quam alios episcopatus Daciae subdiderunt. Caeterum frater noster Adalbero Hamenburgensis archiepiscopus, tam praedecessorum nostrorum tempore, quam nostro, questus est quod earumdem Ecclesiarum episcopi debitam sibi reverentiam exhibere contemnant. Pro quo nimirum cum a praedictis praedecessoribus nostris Calixto et Honorio, atque a nobis, sit eis per scripta mandatum, ut ad sedem apostolicam venirent responsuri super hac causa, nec venerunt, nec responsales miserunt. Nos itaque unicuique suam justitiam volentes conservare, communicato fratrum nostrorum consilio, praefato fratri nostro Adalberoni archiepiscopo, [Col. 0181C] quemadmodum in antiquis privilegiis praenominatorum Sergii, Gregorii, Leonis, Benedicti, Nicolai et Adriani Romanorum pontificum continetur, tam Lundensem quam alios episcopatus Daciae restituimus. Tuae itaque prudentiae per apostolica scripta rogando mandamus, quatenus eidem fratri nostro Adalberoni archiepiscopo, tanquam metropolitano tuo, humiliter pareas, et, ut episcopi tui regni ad obedientiam redeant, diligenter satagas adimplere.

Datum apud montem Aventinum, VI Kal. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio . . . . . . Suedorum regi, salutem et apostolicam benedictionem.

Venerabilis frater noster Hammenburgensis archiepiscopus ad apostolicam sedem veniens, in nostra praesentia questus est, quod cum episcopis regni tui, sicut antiqua praedecessorum nostrorum Gregorii, Sergii, Leonis, Benedicti, Nicolai et Adriani, Romanorum pontificum, privilegia indicare noscuntur, metropolitano jure praesideat, debitam ei obedientiam denegare praesumant. Quia igitur nostri officii est male gesta corrigere et ad viam rectitudinis revocare, nobilitati tuae rogando mandamus, quatenus praefato [Col. 0182A] fratri nostro Adalberoni Hammenburgensi archiepiscopo, tanquam metropolitano tuo, humiliter pareas; et ut episcopi terrae tuae ad ipsius obedientiam redeant, pro facultate tibi a Deo collata diligenter efficias.

Datum apud montem Aventinum VI Kal. Juniii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, ASCERO, episcopo Lundinensi, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0182B] Quemadmodum juris naturalis est alterum non laedere, ita nimirum nostri officii laesum adjuvare. Caeterum venerabilis frater noster A. Hammenburgensis archiepiscopus conquestus est coram beatae memoriae Calixto et Honorio, et jam etiam nobis, quod ei debitam obedientiam et reverentiam tanquam metropolitano tuo negligas exhibere. Qua de re cum et ab ipsis et a nobis saepe per litteras et nuntios evocatus sis, nec per te, nec per tuos tamen sedem apostolicam visitasti. Quia igitur nostri officii est singulis sua conservare, fraternitati tuae per praesentia scripta serio mandamus, ut ad ejus subjectionem et reverentiam redeas et ei tanquam metropolitano tuo in omnibus pareas.

Datum apud montem Aventinum VI Kalendas [Col. 0182C] Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus, universis episcopis Suediae, salutem et apostolicam benedictionem.

Aequum est ut qui aliis praeesse desiderat, suis praelatis revereri humiliter non erubescat. Caeterum venerabilis frater noster A. Hamminbergensis ( sic ) archiepiscopus, ad sedem apostolicam veniens, graviter questus est quod cum vobis, sicut est [etiam] [Col. 0182D] in antiquis privilegiis Gregorii, Sergii, Leonis, Benedicti, Nicolai et Adriani, Romanorum pontificum, continetur, metropolitico jure praesideat, debitam ei obedientiam subtrahatis. Quod profecto a vobis est tanto studiosius corrigendum, quanto subjecto populo etiam in hoc bonae conversationis exempla debitores estis impendere. Per praesentia itaque scripta fraternitati vestrae mandamus quatenus praefato fratri nostro A. Hamminburgensi archiepiscopo, tanquam metropolitano vestro, obedientiam et reverentiam deferatis et nullam ei super hoc molestiam de caetero irrogetis.

Datum apud montem Aventinum VI Kalendas Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri NORBERTO episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Sacrosancta Romana et apostolica Ecclesia, ex quo te in filium specialem assumpsit, tuae devotionis fervorem atque industriam in suis opportunitatibus certis indiciis comprobavit. Caeterum novissime diebus istis, cum divinae dispositionis providentia nos, licet indignos et minus idoneos, ad apostolatus administrationem placuit evocare, id ipsum in persona [Col. 0183B] tua magis ac magis enituit, tuaeque fidei ac religionis constantia non tantum vicinis, sed etiam remotis nationibus evidenter innotuit; siquidem nec labor aliquis temporalis, nec alicujus minae seu blanditiae efficere potuerunt, quin adversus Petri Leonis tyrannidem murum inexpugnabilem te opponens, et ad ipsius regis et aliorum principum corda, in B. Petri obedientiam inducenda, efficaciter laborans [Col. 0184A] [praeclare remegeris]. Dignum est igitur ut sedes apostolica, quae de te tam devote filio plenis visceribus gratulatur, tuis obsequiis atque laboribus debita benignitate respondeat; et te ad suum servitium exsequendum, amplius obnoxium faciat.

Proinde, venerabilis frater archiepiscope, querimoniam illam quam adversus episcopos Poloniae, in nostra praesentia deposuisti, scripturae et atramento duximus committendam. Afferabas enim praefatae regionis episcopos ex antiqua institutione, Magdeburgensi Ecclesiae jure metropolitico subjacere, et ad confirmationem tuae partis, auctoritatem praedecessorum nostrorum, Joannis ⁜ (33) , Benedicti ⁜ (34) et Leonis ⁜ (35) beatae memoriae praetendebas. Quos nimirum episcopatus, qui ultra Salam, Albiam et [Col. 0184B] Oderam, esse tunc temporis videbantur, seu qui ibidem in antea, divina essent cooperante clementia disponendi, interventu Ottonis piissimi augusti supposuisse Magdeburgensi Ecclesiae astruebas ⁜ (36) quorum videlicet episcopatuum nomina haec sunt: Albiam et Oderam, Stetin ⁜ (37) et Lubus ⁜ (38) ; ultra Oderam vero Pomezamia ⁜ (39) , Potatuan ⁜ (40) , Gnesen ⁜ (41) Cracow ⁜ (42) Wratislavia ⁜ (43) Cruci-Witz ⁜ (44) , Masania [Col. 0185A] ⁜ (45) et Lodi lacum ⁜ (46) . Unde legitimis datis induciis, earumdem ecclesiarum episcopos, ut tibi de tua querimonia responderent, tam per litteras, quam per nuntios, semel atque secundo ad nostram praesentiam invitavimus; ipsi vero non venerunt, nec ad nos responsales aliquos transmiserunt.

3. Visum est igitur nobis et fratribus nostris, quod nec ipsi de contumacia sua lucrari deberent, nec Magdeburgensis Ecclesia diutius propria justitia privaretur. Ideoque, charissime frater Norberte archiepiscope, ex apostolicae sedis benignitate atque justitia, de praedictis episcopatibus et terminis, quos jam dicti praedecessores nostri antecessoribus tuis concessisse, et Ecclesiae tuae pertinere noscuntur; te in possessionem emisimus et investivimus; [Col. 0185B] et ut de caetero idem episcopi fraternitati tuae obediant, per scripta nostra praecipimus; nihilominus tibi tuisque successoribus et per vos Magdeburgensi Ecclesiae, quemadmodum praenominatos episcopatus, sic etiam in posterum mihi ( melius inibi), auxiliante Domino fuerint ordinandi, irretractabiliter possidendos, jure perpetuo confirmamus ⁜ (47) .

4. Tua igitur, frater dilectissime, interest in amore et obedientia sanctae Ecclesiae Romanae persistere, et pro his, quae ad honorem et utilitatem ejus spectare cognoveris attenta diligentia vigilare. Ut autem hoc, quod a nobis canonice institutum est, stabile maneat, apostolica censura sub divini judicii attestatione, jubemus, ut nulla persona parva vel [Col. 0185C] magna, aut quilibet successorum nostrorum haec, quae statuimus, infringere praesumat. Hujus privilegii violator, cum Juda proditore aeternis suppliciis deputandus damnetur.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Wilhelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Joannes, Ostiensis episcopus.
• Ego Conradus Sabinensis episcopus.
• Ego Joannes, tit. S. Chrisogoni presbyt. cardin.
• Ego Gerhardus, presbyter cardin. tit. Sanctae Crucis.
• Ego Anselmus presbyter cardin. tit. S. Laurentii in Lucina.
• Ego Lucas presbyter cardin. tit. Sanctorum Joannis [Col. 0185D] et Pauli.
• Ego Martinus presbyter cardin. tit. S. Stephani in Caelio monte.
• Ego Romanus diaconus cardin. Sanctae Mariae in Porticu.
• Ego Gregorius diaconus cardin. Sanctorum Sergii et Bacchi.
• [Col. 0186A] Ego Otto diacon. cardin. Sanctorum Cosmae et Damiani.

Datum Laterani per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Nonas Junii, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BERNARDO Padelburgensi episcopo [Col. 0186B] ejusque successoribus canonice promovendis.

Sicut omne datum optimum et omne donum perfectum desursum est, et a Patre luminum descendere Scripturae sacrae auctoritas protestatur; ita procul dubio nostram gloriam atque laetitiam fore credimus, si fratres nostri digni honore inveniuntur, et pro sua probitate atque scientia de magnis honoribus ecclesiasticis ac dignitatibus ad altiora provehi promerentur. Hoc profecto intuitu, quoniam multa de tuae devotionis erga beatum Petrum studio, venerabilis frater Bernarde episcope, nostris sunt auribus nuntiata et hoc ipsum certis indiciis comprobavimus, aequum est ut pro impenso obsequio a sede apostolica amplius honoreris, et ut de caetero [Col. 0186C] fraternitatem tuam nobis magis obnoxiam statuimus, tam temporaliter quam spiritualiter gratum emolumentum, Domino cooperante, recipias. Et quoniam tanquam Aaron ad pontificalis dignitatis fastigium divina providentia credimus evocatum, et loco Moysi ad regimen es, et principatum Christiani populi constitutus, eorumque quoque dignitatis te principem constituimus, et usum rationalis tibi tuisque successoribus ex apostolicae sedis benignitate concedimus. Hoc videlicet sancientes ut eodem his diebus per parochiam tuam infra ecclesiam duntaxat utamini, qui in praesentis scripti pagina perscribuntur. Id est: Coena Domini, Pascha, Ascensione, Pentecoste, Natali beati Joannis Baptistae, festivitatibus beatorum apostolorum Petri et Pauli, solemnitatibus [Col. 0186D] beatae Mariae et Omnium Sanctorum, Natali Domini et Epiphania. In consecrationibus quoque ecclesiarum infra tuam parochiam, nec non etiam ordinationibus clericorum, in anniversario dedicationis Padelburgensis Ecclesiae, et in festivitate sancti Liborii. Tua itaque, frater dilectissime, interest, ut quod in facie geris Ecclesiae operum tuorum commendet [Col. 0187A] effectus, et tua dilectio hac semper gratia valeat dignior inveniri.

Ego Innocentius catholicae Ecclesiae episcopus.

Signum manus meae, ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER.

Datum Laterani per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. et cancellarii, Non. Julii, indictione XI, anno Dominicae Incarnat. 1135, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno IV.

[Col. 0187B] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERTOO abbati monasterii Salvatoris Domini nostri Jesu Christi Sancti Bonifacii, quod situm est juxta ripam fluminis quod Fulda vocatur, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiis Dei, tam prope quam longe positis, attentam sollicitudinem gerere, et earum quieti et utilitati salubriter auxiliante Domino providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et apostolicae sedis munimine roboremus. Eapropter, dilecte in Domino fili Berthoe abbas, tuis rationabilibus postulationibus [Col. 0187C] clementer annuimus, et Salvatoris Domini nostri Jesu Christi monasterium, cui Deo auctore praeesse dignosceris, sanctae Romanae Ecclesiae privilegio communimus. Statuimus enim ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium ⁜ (48) praedecessori tuo Hecberto religioso abbati respectu dilectionis donatum, etc. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . pertinere noscuntur. Prohibemus autem omnem . . . in cujus dioecesi constat esse constructum contrarietate eidem monasterio perpetuo firma esse sancimus. Interdicimus . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [Col. 0187D] nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, aut fratrum pars consilii sanioris secundum beati Benedicti Regulam elegerint. Statuimus autem ut congruis temporibus nostrae sollicitudini ecclesiasticae intimetur, qualiter religio monastica inter fratres tuo regimini commissos regulari habitu dirigatur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . in missarum solemniis, ex apostolicae sedis benignitate, secundum quod in antecessorum nostrorum privilegiis continetur dilectioni tuae concedimus. Et ob majorem familiaritatis praerogativam, quam in sancta Romana Ecclesia nostro tempore consequi [Col. 0188A] mernisti, licentiam utendi mitra et annulo tibi tuisque successoribus nihilominus impertimur. Abbas vero . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . sit etiam nostra auctoritate apostolica per ejus scripti paginam confirmatum. Nulli ergo omnium hominum liceat praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura . . . . . . . . . . . . . . . . emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei . . . . . . . . . . . . . . . . . . . [Col. 0188B] praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

(S. p.) Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus (B. V.)

Datum Laterani per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, Nonis Junii, indictione XI, Incarnationis Dominicae anno 1133, pontificatus vero domni Innocentii anno IV.

INNOCENTIUS papa II, LOTHARIO imperatori Augusto et RIGET imperatrici.

[Col. 0188C] Si auctoritas sacra pontificum et potestas imperialis vere glutino charitatis adinvicem complentur, omnipotenti debitus famulatus libere poterit exhiberi, et Christianus populus grata pace et tranquillitate gaudebit. Nihil enim in praesenti saeculo est pontifice clarius, nihil rege sublimius: nihil est quod lumine clariore praefulgeat quam recta fides in principe, nihil est quod ita nequeat occasui subjacere quam vera religio. Quae nimirum omnia tanto manifestius, Deo gratias, in persona tua clarescunt, quanto ab ineunte aetate amator religionis et cultor justitiae exstitisse cognosceris, et novissime diebus istis, nec personae tuae, nec propriae parcendo pecuniae, pro B. Petri servitio multos labores et immensa [Col. 0188D] pericula pertulisti. Cum ergo, testante sacro eloquio, etiam mali patres bona data filiis suis debeant impartire, dignum profecto est ut nos, qui, disponente Domino, universis Catholicae Ecclesiae filiis debemus sollicitudine paterna consulere, personam tuam arctius diligamus, et tanquam specialissimo Ecclesiae defensori, in his quae ad statum imperii in suo robore conservandum, et utilitatem ac liberationem catholicae Ecclesiae spectare noscuntur, tam secundum ecclesiasticum officium quam temporaliter, imperatoriam potentiam augeamus. Hoc nimirum intuitu allodium bonae memoriae comitissae Mathildae, quod utique ab ea B. Petro [Col. 0189A] constat esse collatum, vobis committimus, et ex apostolicae sedis dispensatione concedimus, atque in praesentia fratrum nostrorum archiepiscoporum, episcoporum, abbatum, necnon principum et baronum, per annulum investimus: ita videlicet ut centum libras argenti singulis annis nobis et successoribus nostris exsolvas, et post tuum obitum proprietas ad jus et dominium sanctae Romanae Ecclesiae cum integritate absque diminutione et molestia revertatur. Quod si nos vel successores nostros in eamdem terram venire, manere, transire oportuerit, tam in susceptione quam in procuratione, atque securo conductu, prout apostolica sedes decreverit [ al. apostolicam sedem decuerit], honoremur. Qui vero arces tenuerit [ al. tenuerint], vel rector terrae [Col. 0189B] fuerit, B. Petro et nobis nostrisque successoribus fidelitatem faciant. Caeterum pro charitate vestra, nobili viro Henrico Bavariae duci genero vestro et filiae vestrae uxori ejus, eamdem terram cum praefato censu et supradictis conditionibus apostolica benignitate concedimus, ita tamen ut idem dux hominium faciat et fidelitatem B. Petro ac nobis nostrisque successoribus juret. Post quorum obitum, praedictum comitissae Mathildae allodium et jus et dominium sanctae Romanae Ecclesiae, sicut supradictum est, integrum et absque diminutione atque difficultate aliqua reducatur: salvo tamen semper in omnibus ejusdem sanctae Romanae Ecclesiae jure ac proprietate.

Datum Laterani sexto Idus Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, diecto filio ADALBERONI, abbati monasterii Prumiensis, quod in honore Salvatoris Domini nostri Jesu Christi in Treverensi parochia situm est, ejusque successoribus regulariter constituendis in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi noscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Aequum enim et rationabile est ut, qui ad [Col. 0189D] Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eos et a perversorum hominum nequitia tueamur, et apostolicae sedis munimine roboremus. Eapropter, dilecte in Domino fili Adalbero abbas, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et Prumiense Salvatoris Domini nostri Jesu Christi monasterium, cui auctore Domino praesides, sanctae Romanae Ecclesiae privilegio communimus. Statuimus enim ut quidquid auctoritate praedecessorum nostrorum, vel imperatorum, Pippini scilicet et Caroli, et aliorum principum, ei Prumiensi monasterio constat esse concessum, atque suis praeceptis munimentisque firmatum, tibi tuisque successoribus stabile firmumque consistat. Praeterea quascunque possessiones, seu bona [Col. 0190A] idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in posterum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis rationabilibus modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis et illibata permaneant. Sane ex ampliori sedis apostolicae benevolentia statuimus ut, si qui possessiones et bona ejusdem coenobii invadere vel retinere praesumpserit, si a suis episcopis commoniti non satisfecerint, dilectioni tuae eos interdicendi seu excommunicandi sit attributa potestas. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliis quibuslibet modis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione [Col. 0190B] ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

[Col. 0190C] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

Datum Laterani per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi card. et cancellarii, VI Idus Junii, indict. XI, anno Domini 1133, pontificatus vero domni Innocentii papae II, anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ATTONI Vallumbrosano abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis ab auctore rerum, omnium bonorum, Deo commissa est, ut [Col. 0190D] religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi ex charitate radice procedens, a puritate religionis fuerit conservatus. Ut ergo, divina suffragante clementia, in ecclesia Beati Vigilii, quae in Cremonensi episcopatu, loco qui Turris Trintina dicitur, quam utique dilectus filius noster Obertus Brixiensis Ecclesiae canonicus, cum consensu patris sui Ricchelini, et fratrum suorum Octonis, Lanfranchi, Beltranni et Willelmi, per manus nostras beato Petro, sub annua pensione sex denariorum Mediolanensis monetae, Lateranensi palatio annis singulis obtulit persolvenda, secundum beati Benedicti [Col. 0191A] et Vallumbrosani monasterii Regulam religio statuatur, eam cum suis pertinentiis omnibus tibi, tuisque successoribus, et per nos vestro monasterio, sub praedicto censu concedimus, et praesentis scripti pagina roboramus. Tua vero, in Domino fili charissime, interest ut, juxta desiderium venerabilis fratris nostri Bernardi Veronensis episcopi, cujus nimirum voluntate et precibus hoc ipsum factum est, et praefati Oberti, ac suorum parentum devotione in praenominata ecclesia religionem instituas, et ut grata inibi Domino servitia impendantur totis viribus elaborare quascunque possessiones, praeterea quaecunque bona Vallumbrosanum monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, [Col. 0191B] oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant. Decernimus ergo, etc., usque usibus omnimodis profutura. Si qua igitur, etc., usque aeternae pacis inveniant. Salva nimirum dioecesani episcopi reverentia. Cunctis, etc. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guilelmus Praenestinus episcopus subsc.
• Ego Ubertus presb. card. tit. S. Clementis SS.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli subsc.
• Ego Romanus diac. card. S. Mariae in Porticu SS.
• Ego Guido diac. card. S. Mariae in Via Lata SS.

Datum Senis per manus Almerici S. R. E. diac. [Col. 0191C] card. et cancellarii, IV Non. Septembris, indictione XI, Dom. Incarn. anno 1133, pontificatus vero dom. Innocentii papae II anno III [IV.]

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus R. Remensi, B. Senonensi archiepiscopis, et eorum episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0191D] Horrenda caedes dilecti filii nostri bonae memoriae Thomae prioris S. Victoris, audientium corda turbavit, et nos fratres nostros gravi moerore perfudit: quid autem prodest Galliam monstrorum horribilitate non foedari, nec haeretica pravitate non pollui, si in ea sacra dignitas effusione sanguinis sacerdotalis foedatur? Unde mirandum valde est quoniam, regnante filio nostro charissimo illustri et glorioso Ludovico Francorum rege, cujus regalis vigore justitiae homicidae, sacrilegi et flagitiosi gravissima sunt animadversione coercendi, tam atrox, tam detestabile facinus aliquorum temerariorum nefandis ausibus, temporibus suis fuerit attentatum. Exsurgant igitur leges, quoniam in tanti atrocitate facinoris silere non debent, et tam ecclesiastica quam [Col. 0192A] mundana censura propriis mucronibus accingatur. Quae namque bellica clades, et immanis hostilitas, vel aeris inclementia tantam stragem populo Dei inferre valebit, quam si sacerdotes, quibus animarum cura et divina sacramenta commissa sunt, quibus non obedire periculosum est, et clericos in sorte Dei assumptos, et monachos contingat occidi? Quia igitur perpetrata flagitia si sequatur impunitas, audaciam caeteris conferunt delinquendi, ne tanti sceleris immanitas, et profana temeritas posteris vestigia foeda relinquat, et sui contagii imitatores efficiat, ejusdem flagitii complices sacrae rigore disciplinae prosternite, ut justus de promulgata justitia gaudeat, et hoc audiens impius conquiescat: si enim zelus vestrae ultionis in consimili crimine exarsisset, [Col. 0192B] nefas geminatum hodie non fuisset admissum. Evigilate igitur, fratres, quibus legis divinae dispensatione commissa est potestas, et omni dissimulatione remota adversus parricidas illos, et hujus criminis conscios, graviter plectendo juste animadvertite. Si quid enim a vobis dissimulatum et omissum fuerit, cognoscetis id ad animarum vestrarum et officii periculum pertinere: sane quidquid super his prudentia vestra decreverit, B. Petri et nostra erit firmitate subnixum. Sanctorum siquidem Patrum decreta, et novissima et antiqua conciliorum statuta, vos instruunt quid oporteat in hujusmodi casu decerni. Ad haec mandamus ut corpus praefati boni viri, qui coram judice superno modo de sua justitia et innocentia testimonium perhibet, et sub obedientia [Col. 0192C] vivens in obsequio proprii est interfectus episcopii, in sua ecclesia honorifice tumuletur.

Data Pisis 21 Decembris [leg. XVI Kal. Dec.] .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ATTONI Pistoriensi episcopo, ejusque successoribus canonice promovendis, in perpetuum.

Pistoriensis Ecclesia, largiente auctore omnium bonorum Domino, Tusciae partibus a longe retro [Col. 0192D] temporibus hujus specialis praerogativae munus obtinuit, ut sapientum et discretorum pastorum regimine praefulgeret, et tam in spiritualibus quam in temporalibus per eorum industriam gratum Deo susciperet incrementum. Gaudemus equidem, et debita jucunditate laetamur, quoniam supernae dispositionis providentia te, venerabilis frater Atto episcope, sapientem utique virum et in religione probatum, ejusdem loci pastorem constituit, et ad gubernandum et instruendum doctrinae et vitae exemplo populum suum miseratione divina vocavit. Quanto igitur vita tua religiosior est, et praefata Pistoriensis Ecclesia, cui auctore Deo praesides, existit B. Petro devotior, tanto ex injuncto apostolatus officio magis grata nobis incumbit necessitas [Col. 0193A] ut praenominatam Ecclesiam tibi a Deo commissam, auctoritate apostolica privilegiis muniamus, et ei jus suum illibate et integre observemus. Ad exemplar igitur praedecessorum nostrorum felicis memoriae Urbani et Paschalis Romanorum pontificum, praesenti decreto statuimus ut universa quae inpraesentiarum eadem Ecclesia juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma sint tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Statuimus etiam ut dioecesis Pistoriensis episcopatus, sicut ejus termini praedictorum nostrorum privilegiis distincti sunt, sic in jure et conditione, Pistoriensi episcopo sine alicujus molestia vel inquietudine [Col. 0193B] perseverent: per quos nimirum terminos subscriptae capellae et ecclesiae constitutae esse noscuntur, etc.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, subscripsi.
• Ego Willelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus subscripsi.
• Ego Joannes tituli S. Chrysogoni presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Gottifredus cardinalis presbyter tituli S. Justinae, subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Petri Joannis et Pauli, subscripsi.
• Ego Martinus presbyter cardinalis tituli S. Stephani [Col. 0193C] in Caelio monte, subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis tituli Sanctorum Sergii et Bacchi, subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata, subscripsi.
• Ego Odo diaconus cardinalis S. Georgii, subscripsi.
• Ego Joannes diaconus cardinalis S. Nicolai in Carcere Tulliano, subscripsi.

Datum Pisis per manum Haimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XII Kal. Januar., indict. XII, Incarnat. Dominicae 1133, pontificatus vero domini Innoc. papae II anno quarto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus GAUFREDO Carnotensi apostolicae sedis legato, et STEPHANO Parisiensi episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Noverit vestra dilectio quoniam Goffredus de Viconovo nuper ad nos veniens, in praesentia Fratrum nostrorum jure jurando firmavit, quod salva fidelitate charissimi filii nostri Lodovici Francorum regis [Col. 0194A] ligium hominium faciet dilectis filiis nostris Stephano subdecano, Si. praeposito, et aliis cognatis et nepotibus Archembaldi bonae memoriae Aurelianensis subdecani, qui hoc recipere voluerint, et tam ipsis quam omnibus aliis qui cum eodem defuncto fuerant exsultati, vitam et membra et bona jurabit; et cum eo meliores de cognatione ipsius eamdem securitatem jurabunt. Hoc etiam addito quod fideliter laborabit, quatenus Henricus similiter juret idem et faciat, et uterque Aurelianensi Ecclesiae quam graviter laeserunt, satisfaciet. Praeterea Herveus de Viconovo, Hugo nepos ejus, et Thebaldus Hervei, et cum eo tot milites ut centesimum numerum compleant, et centum quadraginta de melioribus burgensibus urbis Aurelianensis, quos ad hoc poterunt invenire, praedictis [Col. 0194B] Archembaldi subdecani parentibus hominia facient. Quod si Henricus hoc jurare noluerit, praedictus Goffredus hoc per se nihilominus faciet adimpleri.

Deinde vero proxima Omnium Sanctorum festivitate nostro se conspectui praesentabunt, poenitentiam quam eis injungere voluerimus fideliter suscepturi, tunc per nos ab excommunicationis vinculo absolvendi. Denique praefatus Si. subdecanus, et Si. praepositus mortem jam dicti Archembaldi recolendae memoriae eidem Goffredo in conspectu fratrum nostrorum pro Dei amore misericorditer indulserunt, et hoc ipsum facient aliis militibus ejusdem subdecani interfectoribus, qui Aurelianensi Ecclesiae, et parentibus interfecti satisfaciant. Verumtamen ipsi [Col. 0194C] omnes interim extra Ecclesiam et in poenitentia erunt, et si quem eorum ad extremum vitae venire contigerit, et absolutio ab excommunicatione et viaticum non negabitur. Volumus autem ut pro his qui Ecclesiae satisfecerint, Aurelianensis Ecclesia ulterius a divinis non cesset officiis. Si qui autem de eisdem interfectoribus se ab ipsa satisfactione subtraxerint, donec in terra de speciali dominio gloriosi filii nostri Lodovici Francorum regis in ipso Aurelianensi episcopatu manserint, tota civitas et archidiaconatus Stephani de Garlanda usque ad eorum satisfactionem a divinis vacet officiis. Ideoque sollicitudini vestrae mandamus, ut quia status terrae notior vobis existit, de modo satisfactionis et absolutione Ecclesiae, quae sub interdicto tenetur, vice [Col. 0194D] nostra providere curetis.

Datum Pisis sexto Idus Januarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo NATALI Resbacensi abbati, ejusque successoribus regulariter promovendis in perpetuum.

Quemadmodum ex gestorum veterum scriptis agnovimus, vir quidam venerabilis, Dado nomine, natione Francigena, in loco qui Resbacus dicitur super rivum ejusdem nominis in pago Meldensi, devotionis [Col. 0195A] intuitu monasterium aedificavit, quod videlicet Jerusalem voluit appellari, ipsumque in honorem apostolorum Petri et Pauli solemniter consecratum, consilio et assensu S. Faronis Meldensis episcopi, et aliorum plurimorum episcoporum nec non etiam regum Franciae, B. Petro et sanctae Romanae Ecclesiae obtulit, quod nimirum cum egregio abbate Agillo, et abbatibus sibi substituendis, et commonachis, seu clericis ibidem Domino famulantibus sibi ad regendum commissis, et cum omnibus rebus atque hominibus eidem monasterio subjectis aut subjiciendis, in potestatione, dominatione ac defensione apostolicae sedis, praedecessores nostri bonae memoriae Joannes et Martinus Romani pontifices susceperunt, et scriptis apostolicis roboraverunt. [Col. 0195B] Nos itaque eorum inhaerentes vestigiis, te dilecte in Domino fili Natalis abba, cum eodem monasterio, cui, Deo gratias, praeesse dignosceris in tutela et patrocinio sanctae Romanae Ecclesiae ac nostro suscipimus, et praesentis privilegii pagina communimus: statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum seu principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant: in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: Burgum videlicet ipsius quod Resbacus dicitur cum omnibus suis appendiciis cum ecclesiis et decimis, cum servis et ancillis, cum [Col. 0195C] pratis aut pascuis, cum aqua quae dicitur Mucra, seu omnium piscatione, insulis quoque et molendinis, nec non et piscatoriis, cum pontibus etiam cunctisque ipsius aquae transitoriis, et cum omnibus sibi adjacentibus, cultis et incultis: villam Orleii et villam Montboitron cum earumdem villarum ecclesiis, decimis, servis et ancillis, pratis et pascuis, et cum omnibus eisdem adjacentibus, cultis et incultis; villam quae Ulciacus dicitur et villam quae Septemsortes dicitur cum earumdem villarum ecclesiis, decimis, servis et ancillis, pratis et pascuis, et earum appendiciis, cultis et incultis: portum de Fay; dimidiam villam quae Brigenium dicitur, cum matre ecclesia, et decimis ad eam pertinentibus, cum servis et ancillis, cum pratis et pascuis, et aliis [Col. 0195D] circum adjacentibus tam cultis quam incultis: villam quae dicitur Montigniacus, cum ecclesia et decimis, et sibi circum adjacentibus pratis pascuis, terris cultis et incultis; villam quae dicitur Capella super Mucram, et villam quae dicitur Cormaiot super eamdem ripam; et villam quae dicitur Melleraie super eamdem ripam, cum earumdem villarum ecclesiis, decimis, servis et ancillis, molendinis, piscationibus, pratis, pascuis, et omnibus appendiciis; cultis et incultis: villam quae dicitur campus Coellus cum ecclesia, decima, servis, ancillis, prati pascuis et omnibus appendiciis, cultis et incultis insulam quae dicitur Bellus-Locus, cum ecclesia, decima, servis, ancillis, pratis, pascuis, piscationibus, [Col. 0196A] et omnibus suis appendiciis cultis et incultis; villam quae dicitur Herbicia, cum ecclesia, decima, servis, ancillis, pratis, pascuis, et suis appendiciis cultis et incultis; villam quae dicitur Agillimansio, cum ecclesia, decima, servis, ancillis, pascuis, pratis et sibi adjacentibus, cultis et incultis; decimam villae quae dicitur Senionia, cum terra appendente, cum servis et ancillis; terram et decimam villae quae dicitur S. Lupi, cum servis et ancillis; villam quae dicitur Laqueius super ripam Matronae fluminis, cum servis, ancillis, pratis, pascuis et suis appendiciis, cultis et incultis; supra eamdem ripam, possessionem quae dicitur Porteion, et alteram, quae dicitur Vernolium; et ecclesiam quae Capella vocatur, cum servis et ancillis, pratis, pascuis, et aliis appendiciis [Col. 0196B] cultis et incultis; castrum quod appellatur Brecus, in villa quae dicitur minor Brociacus, terram cum servis et ancillis, pratis et pascuis, et aliis appendiciis, cultis et incultis, etc. . . Porro libertatem in qua idem Resbacense monasterium cum parochianis ecclesiis sibi adjacentibus, videlicet Sancti Joannis, S. Nicolai, S. Dionysii, S. Leodegarii et S. Christophori hactenus mansisse cognoscitur, vobis praesenti decreto firmavimus, ut videlicet abbas ipsius loci nullius nisi tantum Romani pontificis judicio et ditioni, vel admonitioni subjaceat: presbyteri quoque supradictarum ecclesiarum neque ad synodum dioecesani episcopi, vel ad aliam ejus admonitionem ire cogantur; sed potius tuae ac successorum tuorum potestati et ordinationi cum suis omnibus [Col. 0196C] parochianis subjecti existant; nec in eisdem parochianis dioecesanus episcopus aut aliquis ejus officialis quacunque occasione justitiam vel admonitionem habeat; quinimo de omni re, tuo et successorum tuorum judicio relinquuntur. Ut autem libertas ejusdem monasterii nequaquam futuris temporibus minuatur, sed potius illibata servetur, simili modo censemus ut pro extorta professione quam te, dilecte fili Natalis abba, fratri nostro bonae memoriae Bulcardo Meldensi episcopo pacis intuitu fecisse accepimus, nullum impedimentum tibi vel tuis successoribus generetur. Ad haec adjicientes statuimus ne quisquam omnino absque missione vel auctoritate sanctae Romanae Ecclesiae eumdem locum, [Col. 0196D] seu ecclesias in quibus parochorum conventus fit, a sacris officiis prohibere praesumat, aut propter hoc divinum intermittatur altaris officium nisi forte, quod absit, talis offensa vel culpa vobis a pravis hominibus injuste fuerit irrogata, pro qua nostra auctoritate atque licentia communiti in eosdem malefactores anathematis sententiae secundum canones proferatis, quos etiam, prout oportuerit, ligandi aut solvendi facultatem . . . fecisse videmus apostolica vobis benignitate concedimus. Praeterea presbyteros in omnibus ecclesiis quas habetis, praeter illas quinque supradictas, constituendos juxta consuetudinem eligatis eosque in eisdem locis Domino servituros dioecesanis episcopis praesentetis. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium [Col. 0197A] vel ecclesiarum, ordinationes monachorum vel clericorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a dioecesano suscipietis episcopo si quidem gratiam apostolicae sedis habuerit, et ea vobis absque pravitate et exactione exhibere voluerit: a quo etiam benedictionem abbatis libere et absque exactione professionis percipiatis; alioquin quemlibet Catholicum adeatis antistitem, qui nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Ad indicium autem hujus a Romana Ecclesia libertatis duos bisantios nobis nostrisque successoribus annualiter persolvetis. Nulli ergo hominum fas sit vestrum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, imminuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra [Col. 0197B] conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostram constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae [Col. 0197C] pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus episcopus Praenestinus subscripsi.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus subscripsi.
• Ego Girardus presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Lictifridus presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis ecclesiae Sancti Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Guido indignus sacerdos subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Albertus diaconus tituli S. Theodori subscripsi.
• [Col. 0197D] Ego Guido diaconus cardinal. S. Adriani subscripsi.

Data Pisis per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinal. et cancellarii, secundo Idus Januarii, indict. XII, Incarnationis Dominicae anno 1134, pontificatus vero domni Innocentii secundi papae anno quarto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, [Col. 0198A] dilectis filiis GUILBERTO praeposito ecclesiae S. Mariae Magdalenae, quae sita est in loco qui Franckental, ejusque fratribus in perpetuum.

Religiosam vitam eligentibus congrua nos oportet consideratione prospicere; quamobrem, dilecti filii, vestras petitiones clementer admittimus, et B. Mariae Magdalenae ecclesiam in qua divino vacatis officio in B. Petri protectione suscipimus, inprimis quidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum B. Augustini Regulam ibidem noscitur institutus, in eadem ecclesia perpetuis temporibus inviolabiliter servetur, universa quoque bona, quae inpraesentiarum ad eumdem locum canonice pertinent, aut in futurum, auxiliante Domino, adipisci poteritis, vobis, vestrisque successoribus ejusdem scripti munimine roboramus, in quibus haec propriis nominibus [Col. 0198B] duximus adnotanda: ecclesiam videlicet, quae in loco Omerscheim dicitur in honore sanctorum omnium consecratam, in qua religiosae mulieres Domino deservire noscuntur, quam nimirum cum omnibus suis pertinentiis sanctae Romanae Ecclesiae suffragio pariter duximus protegendam. Omnia etiam, quae a nobili viro Erkemberto, vestrae ecclesiae fundatore, seu aliis Dei fidelibus, eidem loco, devotionis intuitu collata sunt, firma vobis in perpetuum manere decrevimus. Porro decimas omnium rerum, quas infra septa et immunitatem vestram habueritis, quemadmodum a venerabili fratre nostro Burchardo, qui et Buggo, Guormatiensi episcopo, vobis concessae aut remissae sunt, nos quoque vestrae [Col. 0198C] ecclesiae perpetuo habendas, apostolica auctoritate sancimus, atque juxta ejusdem fratris nostri constitutionem in auxilium Guormatiensium episcoporum poenitentes suscipiendi, et infirmos visitandi licentiam habeatis, et ut sitis ab omni saeculari exactione quieti, quidquid juris, seu privilegii alia claustra in Guormatiensi episcopatu rationabiliter habere videntur, vos quoque nihilominus obtinere decernimus.—Obeunte vero te nunc ejusdem loci praeposito, vel tuorum quorumlibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres ejusdem loci, omnium assensu, seu pars sanioris consilii, secundum Dei timorem, et beati Augustini regulam praeviderint eligendum. Nulli ergo hominum fas sit praedictum [Col. 0198D] locum temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, imminuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra et illibata conserventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine, [Col. 0199A] districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus.
• Ego Littifridus presbyter cardin. tit. Vestinae.
• Ego Lucas presbyt. card. tit. S. Joannis et Pauli.
• Ego Stephanus diacon. card. tit. S. Luciae.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Velum Aueum.

Data Pisis, per manum Americi sanctae Romanae Ecclesiae card. diaconi et cancellarii, X Kalend. Feb., indictione XI, Incarnat. Dom. anno 1134, pontificatus [Col. 0199B] domni Innocentii II papae anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio JOANNI abbati monasterii S. Florae, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur, quod rationi noscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Quamobrem, dilecte in Domino fili Joannes [Col. 0199C] abbas, petitiones tuas clementer admittimus, et monasterium Sanctae Florae cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, apostolicae sedis suffragio communimus. Per praesentis igitur privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus ut quaecunque bona, quascunque possessiones, inpraesentiarum idem monasterium juste et canonice possidet, aut etiam in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis modis, auxiliante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur: in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: Castrum Sanctae Florae cum capellis, quae in eodem sitae esse noscuntur, capellam videlicet Sancti Anastasii, capellam Sancti Angeli, capellam Sancti [Col. 0199D] Apollinaris, capellam Sancti Zenonis, et id quod habetis in capella Sanctae Mariae; monasterium Sancti Petri majoris in civitate Arretina cum hospitio et omnibus pertinentiis suis, adjicientes, ut tu juxta solitam consuetudinem possis illud ordinare; capellam Sancti Gregorii, et jus quod habetis in capella Sancti Laurentini, monasterium Sancti Michaelis de monte Pinculi cum capellis et pertinentiis suis, ecclesiam Sancti Petri et Sancti Tiburtii in Gargonsa cum pertinentiis suis, plebem Sancti Martini de Galoniano cum omnibus pertinentiis suis, duas partes de plebe Sanctae Mustiolae cum pertinentiis earum, et jus quod habetis in ecclesia Sancti Vincentii in Cortona, et castrum de [Col. 0200A] Quarata cum ecclesia Sancti Andreae et curte sua, castrum de Sarna cum ecclesia sanctae Florae, et curte sua, et quidquid habetis in Sancto Mamma, castrum de Muglano cum ecclesia Sancti Angeli et curte, et hoc quod habetis in ecclesia Sanctae Mariae, in villa-Alba; castrum de Fontia cum ecclesia Sancti Petri et pertinentiis suis, castrum de Rughitino cum ecclesiis, et curte sua: ecclesiam Sancti Leonis cum pertinentiis suis, ecclesiam Sanctae Florae minoris cum medietate suae curtis et curtis de Bulgari cum hoc quod habetis in ecclesia Sancti Laurentii et Sancti Sebastiani, et ecclesiam Sancti Petri in Majano cum hoc quod ibi habetis, et quidquid habetis in Politiano et in Pinli et in vico. Obeunte vero te, nunc ejusdem loci abbate, vel [Col. 0200B] tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars sanioris consilii, secundum timorem Dei et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum.

Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat, praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum Arretini episcopi et Ecclesiae canonica justitia et reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere [Col. 0200C] venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus SS.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus SS.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus SS.
• [Col. 0200D] Ego Rodulphus Ortanus episcopus SS.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis SS.
• Ego Lictifrodus presbyter cardinalis tituli Vestinae SS.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum Joannis et Pauli SS.
• Ego Guido indignus sacerdos SS.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi SS.

Data Pisis [per] manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diac. cardin. et cancellarii, X Kalend. Aprilis, indictione XII [leg. XIII] , Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus domni Innocentii papae II anno V [leg. VI] .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri BRICCIO Nannetensi episcopo ejusque successoribus canonice promovendis in perpetuum.

Jurgantium controversias celeri sententia terminare et aequitati procul dubio convenit et vigori. Proinde definitionem controversiae quae inter te et monachos Majoris Monasterii pro ecclesiis videlicet S. Crucis, S. Saturnini, S. Albini et S. Mariae infra Nannetensem civitatem sitis, est hactenus agitata, chartae et atramento duximus committendam. Illustris igitur [Col. 0201B] vir Conanus Britanniae comes, primo quidem per venerabiles fratres nostros Guilelmum Praenestinum episcopum, et Guidonem sanctae Romanae Ecclesiae tunc diaconum cardinalem, et postmodum per frequentes litteras suas nobis saepius indicaverat supradictas ecclesias, secundum consuetudinem principum illius terrae, ita proprias sui juris existere, quod nihil sibi prorsus in eis civitatis episcopus vindicaret, seque de earum institutione diutius cogitantem ad hoc divina inspiratione asserebat fuisse inductum quod eas beato Petro vellet offerre, ac postmodum monachis Majoris Monasterii nostra benignitate, et in quibus eatenus turpis vitae ac conversationis clerici fuerant commorati, per manus nostras religiosi viri ad serviendum Domino [Col. 0201C] ponerentur. Et nos quidem de ipsius comitis devotione gaudentes eumdem nostris litteris commonuimus, ut quandoquidem tam pium opus ei divina pietas inspiraverat, easdem proprio episcopo restitueret ejusque providentiae ipsas regendas disponendasque committeret. Cumque hoc multoties sibi fuisset per nostras litteras persuasum, nostris exhortationibus se devote velle favere asseruit; sed in hoc negligentiam ipsius episcopi arguebat, eo quod religiosas ibi personas ponere recusabat, unde etiam fraternitati tuae saepius scripsimus, et de suscipiendis praedictis ecclesiis et ponenda in eis religione pariter consuluimus. Interea jam fere unius anni spatio elapso, praefatus comes ad nos nuntios suos misit et devotionem suam per nos [Col. 0201D] effectui mancipari suppliciter postulavit; atque ut hoc ipsum nequaquam impetu aut levitate aliqua procedere putaretur, per eosdem nuntios venerabilium fratrum nostrorum Gaufridi Carnotensis apostolicae sedis legati et Ancelini Redonensis episcopi scripta suscepimus. Qui videlicet bonam voluntatem ejusdem comitis collaudantes, ut suis petitionibus praeberemus assensum, pariter rogaverunt. Cum igitur tantopere apud nos insisteret, et tantorum virorum testimonio juvaretur, nec infra hujus temporis spatium nostris exhortatoriis libris toties tibi missis aliquid rescripsisses, vix tandem praefati comitis petitioni annuimus, arbitrantes melius esse easdem ecclesias de manu laicali tam honesta occasione [Col. 0202A] abstrahere et religiosos viros inibi ponere, quam in potestate ipsius comitis taliter remanere. Praedictis igitur ecclesiis in B. Petri proprietate et defensione susceptis, rogatu supradictorum fratrum nostrorum eas abbati et fratribus Majoris Monasterii, salva tua justitia et reverentia, ex nostra benignitate concessimus et scripti nostri pagina roboravimus. Cum igitur praedictus abbas super eamdem concessionem, se a tua fraternitate diversas molestias et injurias sustinere nobis per suos nuntios saepius questus esset, per apostolica scripta praecipimus ut ab eorum fratrum infestatione desisteres, aut in octavis B. Martini nostro te conspectui repraesentares, tam nobis quam ipsis de contemptu et injuriis responsurus. Verum cum dies ipsius [Col. 0202B] termini immineret, quamvis confectus senio et infirmitate gravatus nostram adivisti praesentiam. Cumque abbatem et monachos aliquandiu exspectares, tandem quidam ab eis missi cum litteris advenerunt, asserentes nec venisse nec venturos esse; quippe sicut injuriae eis illatae redundare in Romanam Ecclesiam videbantur, ita negotium ipsum domno papae principaliter pertineret. Porro tua fraternitas calamitates atque oppressiones quas ab eis pertuleras nihilominus replicabas, asserens ecclesias supradictas, quas a potestate illustris viri Conani comitis esse, et ab eo sibi fuisse concessas monachi astruebant, pro quarum etiam confirmatione privilegium a sede apostolica impetraverant, priusquam ab eodem comite in capitulo B. Petri [Col. 0202C] Nannetensis, in festivitate B. Nicolai investituram acciperent, et ab eo essent in possessionem missi, fuisse in manu tua ad opus Nannetensis Ecclesiae refutatas. Cumque praefatus comes jam ad hoc esset inductus ut eisdem monachis supradictas ecclesias, te renitente et contradicente contraderet, tu Ecclesiam tibi commissam sentiens praegravari Romanae sedis audientiam multis astantibus appellasti, et contra eamdem appellationem ipsas suscepisse praedictos monachos proclamasti. Eclesiam quoque Sanctae Mariae, quae ad abbatiam Sanctae Crucis de Kemperelegio pertinere dicebatur, eos per subreptionem impetrasse, ut suo apponeretur privilegio, edixisti. Et quia monachi absentes erant, nec sufficientes responsales miserant, licet esses confectus [Col. 0202D] senio et adversa valetudine impeditus, personae tuae non parcens, donec monachi nostro se conspectui praesentarent, es in nostra curia commoratus. Qui ante nos mediante Quadragesima venientes, cum tuis objectionibus respondere deberent, licet a nobis submoniti quatenus ad idem negotium peragendum sufficientes personas mitterent, nequaquam se ad hoc venisse, vel missos esse asseruerunt, nec de his quae sibi ab eodem collata videbantur, se judicium subire tutum esse monstrabant; praecipue cum idem comes abesset, nec pro causa hujuscemodi vocatus fuisset. Tandem cum tua pars necessariis probationibus abundaret, et testes super his quae proposueras produxisses, nos eorum testimonia [Col. 0203A] pro causae diversitate suscepimus. Et primi quidem, videlicet Joannes et David sacerdotes, testimonium protulerunt tuo praecepto atque consensu, et sub tua obedientia se fuisse in Sanctae Crucis ecclesia constitutos, et ibidem divina celebrasse mysteria. Dein cum testes alios quaereremus, tres nobis presbyteros praesentastis, quorum duo de ecclesia Sancti Saturnini, videlicet Rainerium et Akariam, et unus de ecclesia Sancti Albini, scilicet Acharias; idipsum asseruerunt quod utique priores testes de S. Crucis ecclesia affirmaverant. De refutatione quoque earum quas per comitem factas asseruisti, Titio archidiaconus et Normannus subdiaconus et canonicus tuae ecclesiae testati sunt se interfuisse, vidisse et audisse cum praefatus comes juxta fluvium Vicenoniae calumniam [Col. 0203B] quam in eisdem ecclesiis eatenus habuerat, priusquam monachis in capitulo B. Petri Nannetensis, a Conano comite concessae fuissent, et in possessionem missi per cuffiam, tibi et Nannetensi Ecclesiae libere refutavit, nulla habita mentione quod Majori Monasterio conferri deberent. Praeterea Simon, abbas S. Gildae de Landa, et Guido, capellanus S. Mariae, testati sunt pro gravamine quod Nannetensi Ecclesiae praedictus comes in Nannetensi capitulo inferebat antequam abbas et monachi Majoris Monasterii de supradictis ecclesiis in capitulo Nannetensi investiti, et in earumdem possessionem a praedicto comite fuissent immissi, te nostram audientiam publice appellasse. Qui omnes tactis sacrosanctis Evangeliis juraverunt ita verum esse [Col. 0203C] quemadmodum fuerant protestati. Tot igitur et tantis rationibus instructi, communicato fratrum nostrorum consilio, ex judicio te, venerabilis frater Briccie, de ecclesiis videlicet Sanctae Crucis, S. Saturnini, S. Albini et Sanctae Mariae, in qua monachi de Camperelegio Domino famulantur, quas iidem monachi Majoris Monasterii in privilegio subrepticiae poni fecerant, possessorem constituimus et per te Nannetensem Ecclesiam plene earum pertinentiis per annulum investivimus. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat huic nostrae definitioni ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentaverit, nisi congrue satisfecerit, anathemati noverit se subjacere . . .

Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ( cum multis aliis cardinalibus qui subscripserunt ).

[Col. 0203D] Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. cancellarii, X Kal. Maii, indictione XII, Incarnat. Domin. anno 1135, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno V.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri D. Compostellano archiepiscopo salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0204A] De prudentia et honestate tua plurimum confidentes, fraternitati tuae statum nostrum breviter duximus intimandum. Post discessum itaque charissimi filii nostri Lotharii imperatoris Augusti nos, qui subjectis ovibus providere debemus, ne forte caedem lupis rapacibus viderentur exponi, de divinae protectionis tegmine magis quam humani auxilii robore confidentes, cum ipsis in Urbe mansimus. Unde factum est ut fideles nostri adversus hostes Ecclesiae fortiores effecti, in B. Petri et nostra fidelitate firmius perseverent. Denique postquam eos nostra corporali praesentia aliquandiu defensavimus, ut fratribus nostris ad nos tutior et facilior pateret accessus, et laborantes opportunis solatiis confovere possemus, Urbe egredientes Pisas pervenimus: [Col. 0204B] ibique cum fratribus nostris commorantes, quae ad honorem Ecclesiae pertinent propensius operamur. Miramur autem quoniam, elapso tanto tempore, de statu et incolumitate tua nullam nobis certitudinem reddidisti. Ut igitur tuae dilectionis affectus erga matrem tuam Ecclesiam Romanam magis appareat, per exhibitionem operis id ipsum studeas demonstrare. Ad haec filium nostrum latorem praesentium Astaldum, qui sanctae Dei Ecclesiae admodum fidelis existit, dilectioni tuae attentius commendamus, rogantes ut pro B. Petri reverentia et nostra charitate benigne recipias et ei in quibus oportuerit auxilia subministres.

Data Pisis V Nonas Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis in Christo filiis, HUGONI abbati Praemonstratensi et coabbatibus, praepositis, prioribus et universis fratribus Praemonstratensis ordinis tam praesentibus quam futuris regulariter substituendis in perpetuum.

Sacer ordo vester, in agro Dominico divina dispensatione plantatus, apostolicis gratiis digne meretur attolli cujus professores, mundanis a se relegatis illecebris, coelestium contemplationi vacantes, insistunt jugiter profectibus animarum. Nos autem ad dictum [Col. 0204D] ordinem quem in statu summo, solido et stabili decrevimus et volumus permanere, apostolicae considerationis intuitum dirigentes, ad ea libenter intendimus per quae professores jam dicti nullum verae pacis patiantur excidium, nullumque religionis status perferat detrimentum, sed eo devotius divine cultui ac salutis insistant operibus, quo quietior fuerit status eorumdem, ipsique fuerint ampliori libertate donati. Eapropter, dilecti in Domino filii, vestris precibus annuentes statuimus, et apostolicae sedis auctoritate sancimus ut ordo canonicus, qui secundum Deum et beati Augustini Regulam et Praemonstratensium fratrum observantiam in eadem ecclesia constitutus esse dignoscitur, in omnibus etiam ordinis vestri ecclesiis perpetuis temporibus [Col. 0205A] inviolabiliter observetur. Statuimus etiam ut juxta ordinationem bonae memoriae Norberti Magdeburgensis archiepiscopi, universi abbates et praepositi vestri Praemonstratensis ordinis ad commune capitulum annuatim Praemonstratum veniant, ibique communi fratrum consilio corrigenda corrigant, et quae statuenda fuerint, auctore Domino, statuant. Ad haec praesenti etiam decreto sancimus ut nulla persona ecclesiastica, pro benedictione abbatum, vel consecratione ecclesiarum vestrarum, palefridum aut aliud aliquid exigere praesumat, nullusque abbatum vestrorum, etiamsi exigatur, dare praesumat, quia et exigenti et danti nota Simoniacae pravitatis et periculum imminet. Personam autem de alio ordine nulla ecclesiarum vestrarum sibi eligat in [Col. 0205B] pastorem, nec vestri ordinis aliqua, in abbatem monasterii alterius ordinis, nisi de auctoritate Romanae Ecclesiae ordinetur. Nulli archiepiscopi, episcopi aut alii praelati ponant sub interdicto ecclesias vestras, aut personas vestras excommunicent, cum vestri excessus per commune capitulum Praemonstratense possint et debeant emendari. Sancimus etiam ut liceat vobis personas liberas et absolutas e saeculo fugientes ad conversionem recipere, et sine contradictione cum suis rebus et possessionibus retinere. Infirmos quoque, qui in extrema voluntate ad vos se transferri, aut apud vos sepeliri deliberaverint, nullus eos impedire, seu res eorum legitimas retinere praesumat, salva tamen haeredum legitima portione et canonica justitia ecclesiarum illarum a [Col. 0205C] quibus mortuorum corpora assumuntur. Simili quoque modo decernimus ut in curiis et grangiis vestris oratoria juxta possibilitatem vestram et utilitatem construere possitis, quatenus ibi congregationi vestrae et aliis fidelibus ad animarum salutem divina officia celebretis. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat ecclesias vestras temere perturbare, aut earum possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva sedis apostolicae auctoritate, et dioecesani episcopi canonica justitia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica [Col. 0205D] saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eisdem ecclesiis et locis vestris jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Ecclesiae Catholicae episcopus.
• [Col. 0206A] Ego Wilelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus
• Ego Anselmus presbyter cardinalis.
• Ego Lictifredus presbyter cardinalis tituli Vestinae.
• Ego Ubido indignus presbyter.
• Ego Joannes presbyter cardinalis sanctae Romanae Ecclesiae.
• Ego Oddo diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum.
• Ego Guido cardinalis diaconus Sancti Adriani.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quinto [Col. 0206B] Nonas Maii, indictione duodecima, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo quinto; pontificatus domni Innocentii II papae anno quinto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HENRICO abbati Sancti Benedicti supra Padum ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

[Col. 0206C] Et temporis necessitas nos urget, et imminutio exigit personarum, ut si quando religiosa quondam monasteria a suae religionis nitore defecerint, ei manus auxilii porrigamus, et ad eorum reparationem cooperante Domino totis viribus intendamus. Sextense siquidem monasterium, quod spiritaliter beati Petri juris existit, in vera religione et possessionum temporalium abundantia priscis temporibus floruisse cognoscitur; sed quia abundante iniquitate multorum charitas refriguit, et hominum malitia inolevit, locus ipse tam in temporalibus quam in spiritualibus, quod dicere sine dolore non possumus, plurimum est attritus. Unde nos, qui loco ejusdem apostolorum principis residentes, ecclesiarum omnium et earum praecipue quae adjus sanctae Romanae [Col. 0206D] Ecclesiae pertinent, attentam debemus sollicitudinem gerere, cum fratribus nostris sollicite pertractavimus, atque post diutinas discussiones tandem ecclesiasticae utilitatis seu dispensationis causa id nostro sedit arbitrio, ut videlicet tibi, dilecte in Domino fili Henrice abbas, tuisque successoribus idem monasterium committere debeamus. Per praesentis itaque privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus ut ejusdem Sextensis monasterii magisterium de caetero habeatis, et ad ejus reparationem sollicite intendatis. Quatenus ibidem religione vestro studio reformata, et ea quae in eodem loco corrigenda fuerint, vestra industria corrigantur, et abbas qui pro tempore inibi statuendus fuerit, vestra provisione [Col. 0207A] atque consilio eligatur. Sane de novitiis ejusdem monasterii hoc statuimus ut, si tibi vel tuis successoribus utile visum fuerit et religioni congruum, iidem novitii ab abbate Sextensi infra annum ad Beati Benedicti monasterium transmittantur, et vice ipsorum de eodem claustro alii assumantur. Nulli ergo hominum fas sit super hac concessione vos temere perturbare, aut praefatum coenobium a vestro magisterio et correctione subtrahere. Sed tam abbas quam fratres ejusdem loci futuris temporibus vestrae disciplinae subjecti et obedientes existant; salva nimirum beati Petri proprietate et apostolicae sedis debita reverentia. Ad indicium autem quod eadem ecclesia apostolicae sedis juris existat, tres bisantios nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. [Col. 0207B] Si quis autem adversus hanc nostram constitutionem temerario ausu venire tentaverit, indignationem beatorum apostolorum Petri et Pauli se noverit incursurum. Conservantes autem eorumdem apostolorum gratiam consequantur. Amen, amen, amen.

ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Gulielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus ss.
• Ego Hubertus Pisanae Ecclesiae archiepiscopus ss.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Lucina ss.
• Ego Lictifredus presbyter cardin. tit. Vestinae ss.
• [Col. 0207C] Ego Martinus presbyter cardinalis titul. Sancti Stephani in Caelio monte ss.
• Ego Guido indignus sacerdos ss.
• Ego Romanus diaconus cardin. Sanctae Mariae in Porticu ss.
• Ego Oddo diaconus cardinalis Sancti Georgii ad Velum Aureum ss.
• Ego Guido cardinal. diaconus Sancti Adriani ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli ss.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Idus Junii, indictione XII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus domni Innocentii II papae anno V.

• [Col. 0207D] Ego Vido Henrici Pepe imperialis aulae judex, et notarius authenticum illud unde hoc sumptum est exemplum, cum sigillo domni Innocentii papae II vidi, legi et fideliter exemplavi.
• Ego Bonotius sacri palatii notarius de Gunzaga authenticum illud bullatum sigillo domni Innocentii II papae, unde hoc sumptum est exemplum, vidi, legi et ideo hic subscripsi.
• Ego Agnellus sacri palatii notarius de loco Gunzagae, etc.
• Ego Arlothus sacri palatii notar. de Gunzaga, etc.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HENRICO abbati monasterii Sancti Benedicti super Padum, ejusdemque successoribus suis regulariter substituendis in perpetuum.

Cor nostrum pia divinitatis inspiratione compungitur loca quondam in ecclesiasticae religionis observantia instituta in melius reformare, et eorum destitutioni pro debito nostri officii subvenire. Hac siquidem intentione, hoc desiderio, fideles quoque [Col. 0208B] ad honorem Dei ecclesias construunt, eisque possessiones et praedia largiuntur, ut videlicet religiosae personae inibi statuantur, quae divinae majestati humiliter ac devote deserviant, quarum orationibus ad Deum fusis, tam fundatores quam praedecessores et posteri, a peccatorum vinculis absoluti, pro temporalibus beneficiis aeterna praemia consequi mereantur. Quo nimirum intuitu, recolendae memoriae Illustris comitissa Mathildis, ecclesiam Beati Caesarii in Mutinensi agro, beato Petro oblatam, suis bonis possessionibusque ditavit, libris, vasis et aliis ornamentis ecclesiasticis plurimum honestavit, et ut fratres, qui secundum beati Augustini Regulam omnipotentis Dei vacarent obsequiis, in eodem ponerentur effecit. Unde factum est ut mundo in maligno [Col. 0208C] posito et in deterius assidue declinante, illa, quae pro bono religionis et animae suae remedio Deo et beato Petro obtulerat, a pravis hominibus sint occupata atque distracta, et ubi prius religio et honestas cum rerum temporalium ubertate vigebat, nunc peccatis exigentibus, vix saltem vestigia bonorum spiritualium ob insolentiam pravorum hominum valeant apparere. Cujus rei gratia cum fratribus nostris saepius meditantes, ut tam pium praefatae mulieris propositum non frustraretur, sed potius optatum animae remedium consequatur, tibi, dilecte in Domino fili Henrice abbas, et successoribus tuis, eamdem ecclesiam cum suis pertinentiis duximus concedendam, ut videlicet per tuam tuorumque successorum industriam, secundum beati Benedicti [Col. 0208D] Regulam religiosorum fratrum conventus in eodem loco ponatur, et juxta facultatem illius ecclesiae eorum numerus statuatur. Decernimus ergo ut nulli hominum liceat super hac nostra constitutione vos temere perturbare, nec praefatam ecclesiam, quandiu religio ibidem Domino cooperante duraverit, a nostra dispositione seu correctione distrahere, sed tam ipsa quam bona ad eam pertinentia sub nostro magisterio et libera ordinatione consistant, salva nimirum beati Petri proprietate atque dominio et nostra nostrorumque successorum debita reverentia. Ad indicium autem quod eadem ecclesia apostolicae sedis juris existat, tres bysantios nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Si quis [Col. 0209A] autem adversus hanc nostram constitutionem temerario ausu venire tentaverit, indignationem beatorum apostolorum Petri et Pauli incurrat. Conservantibus autem sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Gulielmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Mattheus Albanensis episcopus subscripsi.
• Ego Humbertus Pisanae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli S. Stephani in Caelio monte subscripsi.
• Ego Guido indignus sacerdos subscripsi.
• [Col. 0209B] Ego Lucifredus presbyter cardinalis tituli Vestinae subscripsi.
• Ego Martinus presbyter cardinalis S. Laurentii in Lucina subscripsi.
• Ego Romanus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Oddo diaconus cardinalis S. Georgii ad Velum Aureum subscripsi.
• Ego Guido cardinalis diaconus Sancti Adriani subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli S. Joannis et Pauli subscripsi.

Datum Pisis per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Idus Junii, indictione XII, anno Incarnationis [Col. 0209C] 1135, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno V.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ALBERICO abbati de Quinceio ejusque successoribus regulariter substituendis.

Quanta cordi nostro laetitia de vestrae congregationis religione laudabili generetur, ille profecto cognoscit qui renum et cordium scrutator existit: vos enim de Pontiniacensi monasterio, utpote apum examina, exeuntes longe lateque alvearia innumera coelesti [Col. 0209D] manna repletis et multorum sitientium corda aquae salientis in vitam aeternam salutari doctrina imbuendo reficitis. Eapropter sacrum collegium vestrum verae charitatis affectione diligimus et monasterium beatae Dei Genitricis, in quo divino vacatis servitio, apostolicae sedis suffragio communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones in praesenti duodecima indictione juste et canonice possidetis, quaecunque etiam in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis rationabiliter poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant, in quibus haec nominatim duximus exprimenda: locum ipsum videlicet de Quinceio locum [Col. 0210A] de Fontanis, locum de Baterio. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae contitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem [Col. 0210B] loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae operationis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episc.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli SS. Joannis et Pauli.
• Ego Romanus diaconus cardinalis S. Mariae in Porticu.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Oddo diaconus cardinalis S. Georgii ad Velum Aureum.

[Col. 0210C] Data Pisis per manum Aimerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, IV Idus Octobris, indict. XII, Incarnat. Dom. an. 1135, pontif. dom. Innocentii papae II anno V.

Navis Ecclesiae, cui rector Christus praesidet, licet undarum propulsatione saepius agitetur, remigante tamen saepe in ea Domino, nunquam submergitur. De profunditate siquidem sui consilii coelestis nautae [Col. 0210D] providentia ventos concitat, mare turbat, navem agitat, ut ministros dormientes excitet, pigros animet et cautos industriores efficiat. Gloria igitur sit in altissimis Deo, quoniam fides vestra nunquam defecit, sed emergente in Ecclesia schismate probati inventi estis, et manifeste tanquam veri Christi discipuli domum Domini illustratis. Ut autem de statu Ecclesiae vobiscum tutius tractare possimus, et levior vobis ad nos pateret accessus, ordinato in Urbe vicario, et dispositis iis quae fidelibus nostris opportuna esse cognovimus, cum fratribus nostris sani, Deo gratias, et incolumes Pisis moramur, et ut novis morbis nova medicamenta possint commodius adhiberi, ordinante Domino, proxima Pentecosten solemnitate [Col. 0211A] generale ibidem concilium celebrare decrevimus. Quocirca universitati vestrae praesentium auctoritate praecipimus ut eodem termino, omni occasione summota, vestram nobis exhibeatis praesentiam, quatenus administrante Spiritus sancti gratia, vestri freti consilio et auxilio, ea constituere valeamus, unde modo et in posterum Ecclesia collaetetur. Dilectum autem filium Joannem monachum, capellanum nostrum, fraternitati vestrae attentius commendamus, rogantes ut pro B. Petri reverentia eum benigne suscipiatis et honeste tractetis.

Datum Pisis VI Id. Novemb.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri JOANNI Fesulano episcopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

In eminenti apostolicae sedis specula, disponente Domino, constituti, fratres nostros diligere episcopos et Ecclesiis sibi a Deo commissis suam debemus justitiam conservare. Proinde, charissime frater in Christo Joannes episcope, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et sanctam Fesulanam Ecclesiam, cui auctore Domino praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus. Statuimus enim ut quascunque possessiones, seu bona eadem [Col. 0211C] Ecclesia in praesenti anno juste et legitime possidet, aut in futurum rationabiliter poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: Curtem, et civitatem Fesulanam cum ecclesiis, curtis et terris adjacentibus, similiter castrum montis Lauri, et mons Regis, Bajanam, et curtem Salam, Festilianum, et pratum Regis, ecclesiam S. Mariae in Urbana, cum curte et Libiano, et Biviliano, castrum quod aedificatum esse tuis laboribus constat juxta fluvium Fontana cum curte rivi Ferioli et Palranti, castrum Ciselo, curtem in monte Acuto, et in Ampinana montana Sancti Gaudentii, cum alpibus, et pertinentiis eorum, sicut ex regis concessione Ecclesiae tuae collata sunt, castrum Agnae, [Col. 0211D] curtem Turricolae, et Castillionem, castrum montis Bonelli, castrum Rofiani, monasterium Sancti Salvatoris, situm in episcopatu Pistoriensi, cum ecclesiis Sancti Potiti, S. Martini constructis in Fugnano in campo Novoli eccl. S. Martini. In Capraccia medietatem ecclesiae S. Christinae, in Ripole ecclesiam S. Salvatoris, S. Michaelis de Marine, curtem de Calenzano, curtem S. Donnini, curtem de Bagnasca, et quidquid Fesulana Ecclesia possidet in plebe S. Stephani in Campo, et in plebe S. Joannis in Septimo. In Mengnano ecclesiam S. Petri cum curte, et omnibus decimationibus earum, monasterium S. Bartholomaei, situm Fesulis cum ecclesiis et decimationibus sibi pertinentibus, monasterium S. Martini, [Col. 0212A] monasterium S. Gaudentii cum pertinentiis earum, patrimonium filiorum Hemionis, castrum, quod vocatur Flumen, et quidquid de jure praefatae ecclesiae in territorio Macelli detinent filii Hugonis, filii Raimberti, et Azo filius Albichi, et filii Hugonis de Castaniola, et Lombardi de Molezzano, et filii Hugonis de Casula, et Longobardi de Terliano, et Longobardi de Sancto Joanne majore, et Longobardi de Arena, vel quaecunque in praedicto loco juris vestrae Ecclesiae aliquis homo detinere videtur. Quidquid etiam Ugo filius Raynerii donavit praefatae Ecclesiae in Ampinana, in monte Acuto, et in Lece, Magnale, Politiano, et medietatem Ecclesiae, et curtis in loco Quaracla. Praeterea plebem S. Crisci sitam Albine, plebem S. Gervasii cum curte sitam in [Col. 0212B] Alpiniano, ecclesiam S. Miniatis cum curte in monte Lauro, plebem S. Joannis, plebem S. Babilli, et S. Ditali, plebem S. Leonini, plebem S. Mariae, plebem S Stephani, in Pomino plebem S. Jerusalem, in Glaceto plebem S. Jerusalem, in Izermano plebem S. Gervasii cum curte, in Pitiana plebem S. Petri, in Cascia plebem S. Petri cum curte, et castro, quod vocatur Novum, in Sco plebem S. Mariae cum curte in Capiclia plebem S. Joannis, plebem S. Pancratii, plebem S. Romuli cum curte, ecclesiam S. Miniatis cum pertinentiis suis, in Campinione ecclesiam S. Mariae cum curte, plebem S. Viti, in Regitino plebem S. Petri, plebem S. Laurentii cum castello, et curte, in Robiana plebem S. Miniatis, in Cintoria plebem S. Petri cum curte, ecclesiam S. Justi in [Col. 0212C] monte Rantuli, in Sillano plebem S. Petri, Novale plebem S. Crisci, in Panzano plebem S. Leonini cum curte, ecclesiam S. Eufrosini cum curte juxta castrum Corbuli, ecclesiam S. Romuli cum curte Novellae, plebem S. Mariae cum curte, ecclesiam S. Cassiani cum curte, in Avanano ecclesiam S. Mariae et S. Petri, plebem S. Justi cum curte, plebem S. Pauli cum curte, in Collina plebem S. Leonini, in monte Milliario plebem S. Mariae, in Testinula plebem S. Martini cum curte, in Stagia plebem S. Mariae. Quidquid esse infra Fesulanae Ecclesiae parochiam, vel in aliarum Ecclesiarum parochiis, praedecessores tui hactenus possedisse noscantur, firma vobis et inconvulsa manere sancimus. Nulli ergo hominum liceat praenominatam ecclesiam temere perturbare, [Col. 0212D] aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur vestris, et clericorum et pauperum usibus profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore, et sanguine Dei ac Domini Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae sua jura servantibus [Col. 0213A] sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis accipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subs.
• Ego Gerardus presb. card. tit. Sanctae Crucis in Jerusalem subscripsi.
• Ego Lictifredus presb. card. tit. Sancti Vitalis ss.
• Ego Guido indignus sacerdos subscripsi.
• Ego Romanus diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi ss.
• [Col. 0213B] Ego Guido card. Sancti Adriani subscripsi.

Dat. Pisis per manum Alberici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis cancellarii, sexto decimo Kalend. Decembris, indict. XII, Incarnationis Dominicae anno 1134, pontificatus D. Innocentii papae II anno V, etc.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri G[REGORIO] Pergamensi episcopo, salutem [Col. 0213C] et apostolicam benedictionem.

Gravat nos quod canonici Sancti Alexandri de controversia quae inter ipsos et canonicos Sancti Vincentii agitatur, venerabilium fratrum nostrorum P. Papiensis episcopi et A. sanctae Romanae Ecclesiae cardinal. diac. quibus eamdem causam terminandam commisimus subire judicium noluerunt. Verumtamen quia iidem dati judice in eadem causa minime processerunt, et nos utrique parti occasionem cujuslibet materiam praebere non volumus, eosdem ad nostram praesentiam invitavimus et proximam Ascensionem Domini nostri Jesu Christi eis terminum constituimus, utrinque sub periculo ordinis prohibentes ne se ad invicem in bonis aut personis offendant.

[Col. 0213D] Data Pisis II Kalend. Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo salutem et apostolicam benedictionem.

Quia filius pius matris suae in necessitate positae oblivisci non debet, mirari nos non destitimus quoniam tanto tempore S. R. E. ministrare solatia distulisti. Verumtamen quoniam diversis occupationibus irretitum te fuisse accepimus, quod non voluntate, [Col. 0214A] sed necessitate factum est, ex apostolica mansuetudine indulgemus: credimus enim quoniam tantus est fervor tuae dulcedinis, ut si tempus et facultas tibi suppeteret, profecto nihil deesset Romanae Ecclesiae quod tua liberalitas non suppleret. Affectum ergo tuae charitatis propensius attendentes, pro exeniis a devotione tua nobis transmissis grates referimus: magis etenim voluntatem quam facultatem attendentes, praedecessorum nostrorum inhaerendo vestigiis personam tuam vera in Christo charitate diligimus, et volumus honorare: et si qua forte emerserint, quoniam mundus in maligno positus est, et homines pravi sunt qui honori B. Jacobi vel personae tuae contraire nitantur, nos profecto parati sumus et quae tibi adversantur apostolica auctoritate [Col. 0214B] repellere, et eos qui eumdem locum B. Jacobi diligunt affectione paterna fovere. Tua itaque interest ita in B. Petri servitio et amore persistere, ita te devotum et humilem B. Petri filium in omnibus exhibere, ut magis ac magis in tuis opportunitatibus exaudiri a sede apostolica et honorari merearis.

Dat. Pisis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus [Col. 0214C] fratribus RAINALDO Remensi, HUGONI Rothomagensi, HUGONI Turonensi, archiepiscopis, et eorum suffraganeis episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Graviora delicta amarioribus gravis poenitentiae fletibus purganda sunt: et quod adversus sacros ordines committitur, expedit ut celeriter dignis animadversionibus expietur. Quis enim locus tutus, et cui personae sit praestanda securitas, si Ecclesiae Dei violenter clerici, coelestibus obsequiis mancipati, injuriis, vel captionibus, vel cruciatu corporis a perditis hominibus affligantur? aut, quod detestabilius est, morte et sacri sanguinis effusione multentur? Adversus ergo tam Deo odibile et tam piaculare flagitium, quod in dilectos filios nostros bonae memoriae [Col. 0214D] Thomam priorem S. Victoris, et Archembaldum subdecanum Aurelianensem commissum est, tepiditate seposita, assumpto vigore justitiae exsurgant canones, armentur jura: et, si res expostulat, novum scelus novae synodi librata sententia conteratur. Quod ergo a vestra dilectione super hoc apud Jotrum nuper judicatum est, apostolica auctoritate statuimus esse firmatum. Sed quia nimis remissa videtur esse vestra sententia, addendo censemus, ut in quibuscunque locis praefati sanguinarii praesentes fuerint, divina ibi non celebrentur officia: et si quis sacrilegos illos clericidas, ac coelestis collegii perturbatores, et effusores Dominici sanguinis, in saeculo remanentes manutenere et confovere tentaverit, [Col. 0215A] anathematis sententia percellatur. Ad hoc addentes statuimus ut, quia de nefaria parentum nequitia et horrendo furore, clerici nec adipisci nec retinere ecclesiasticum debent emolumentum (ipsis enim non pretio, non violentia, non terrore, non consanguineorum truculenta nequitia, sed solis intervenientibus meritis, oportet acquiri, et acquisitum servari), tam Tebaldus Noterius quam alii qui honores sub hac pessima forma acquisierint vel retinuerint salva nimirum sedis apostolicae reverentia, ecclesiasticis priventur beneficiis. Et quia superabundat iniquitas, summopere prospiciendum est ut clerici de caetero nihil humanum metuant; et ut grata tranquillitate, famulatibus valeant vacare divinis, apostolica eis suffragia propensius impertimur.

[Col. 0215C] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto GAUFRIDO abbati S. Petri Aureae Vallis, et ejusdem fratribus in eadem ecclesia canonicam vitam professis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quoties a nobis illud petitur quod rationi et honestati convenire cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium; ut fidelis et pia devotio celerem consequatur effectum. Quamobrem, dilecti in Domino filii, interventu venerabilis fratris nostri Guillelmi Pictavensis episcopi sapientis utique et honesti viri, atque in Catholica vita probati, petitiones, vestras libenter admittimus, et ad exemplum praedecessoris [Col. 0215D] nostri bonae memoriae Paschalis papae, ecclesiam beati Petri in qua divino vacatis officio, apostolicae sedis patrocinio duximus muniendam, in primis siquidem statuentes ut ordo canonicus qui in eodem loco noscitur institutus, ibidem secundum B. Augustini Regulam perpetuis temporibus, inviolabiliterque conservetur, et ne cui post professionem factam proprium quid habere, neve sine praepositi vel congregationis licentia de claustro discedere liceat interdicimus, et tam vos quam vestra omnia sedis apostolicae protectione munimus; vobis itaque vestrisque successoribus in eadem religione permansuris ea omnia perpetuo possidenda sanximus, quae inpraesentiarum legitime possidere videmini, in Pictavensi videlicet pago ecclesiam S. Pauli de [Col. 0216A] Hydriaco, S. Martini de Achaio, S. Hatarii de Borno, S. Martini de Gemellis, S. Petri de Solobria, S. Mariae de Toxoneriis, S. Martini de Loono, S. Michaelis de Crum, S. Mariae de Masconia, S. Eparchi de Germundo, S. Mariae Magdelenae de Pristiniaco, S. Benedicti de Boxeria; ecclesiam Sancti Varentii, S. Mariae Magdalenae de Thouercia, S. Pauli de Bosco, S. Stephani de Amaillo; ecclesiam S. Lupi et sancti Pancratii, S. Martini de Salis; ecclesiam de Bocaico, ecclesias quoque sanctorum martyrum Gervasii et Protasii de Silvax, ecclesiam sancti Saturnini de Loberchai, ecclesiam S. Hilarii de Tolon, ecclesiam sanctae Crucis de Borellia, ecclesiam sanctae Mariae de Galcis, sanctae Mariae de domibus Iterii, ecclesiam S. Hilarii de Mazoil, a venerabilibus fratribus [Col. 0216B] nostris Petro et Guillelmo Pictavensibus episcopis vobis concessas: item in pago Andegavensi ecclesiam S. Petri de Dompno Petro, et S. Albini Torcanuo, quas confrater noster bonae memoriae Rainaldus Andegavensis episcopus et antecessor ipsius Gaufridi vestrae ecclesiae concesserunt. Decernimus ergo ut nulli hominum fas sit vestram ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, vel aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum pro quorum sustentatione ac gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua vero in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere [Col. 0216C] venire tentaverit. secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• [Col. 0216D] Ego Gerardus cardinalis presbyter tituli Sanctae Crucis in Jerusalem.
• Ego Anselmus presbyter cardin. tit. Lucinae.
• Ego Luciferedus presbyter titul. Vestinae.
• Ego Lucas presbyter tit. SS. Joannis et Pauli.
• Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego Aro presbyter tit. S. Anastasiae.
• Ego Gregorius diaconus cardin. SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Guido diaconus cardin. SS. Cosmae et Damiani.
• Ego card. diaconus S. Adriani.

Datum Pisis per manum Aimerici S. Romanae Ecclesiae diacon. cardinalis et cancellarii. VI Idus [Col. 0217A] Januarii, indict. XII, Incarnationis Dominicae anno 1138 ⁜ (49) , pontificatus domni Innocentii II papae anno V.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GOTESCALCO praeposito et fratribus in Scheningensi ecclesia Beati Laurentii canonicam vitam professis tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas religiosos viros fraterna charitate diligere, et quae a fratribus [Col. 0217B] nostris rationabiliter invenerimus constituta, apostolicae sedis munimine roborare. Significastis siquidem nobis quod frater noster Reinhardus bonae memoriae Alberstadensis episcopus Scheningensem locum in quo prius quaedam sanctimoniales nequiter conversantes, cum neque in spiritualibus, neque in temporalibus aliquem fructum inibi facerent, sed potius utpote absque regula et ratione viventes per diversas terras huc illucque discurrerent, propter utilitatem personarum et earum male conversationem, communicato fratrum suorum consilio, exinde ipsas amoverit et ibidem regulares canonicos esse decreverit. Sed quia idem locus constituendis fratrum officinis incongruus existebat, eidem fratri nostro saniori consilio visum esse claustrum ipsum de [Col. 0217C] priori loco in quamdam curiam suam, quam habebat in Scheningensi villa, utilitatis intuitu, transmutare, ea tamen consideratione habita ut ecclesia illa antiqua cum omnibus ad eam pertinentibus sub eorumdem fratrum potestate maneret, et perpetua ditione ac dispositione consisteret. Nos igitur, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus desideriis annuentes, quod a praedicto fratre nostro Reinardo bonae recordationis episcopo super eadem re factum esse cognoscitur auctoritate apostolica confirmamus, et futuris temporibus ratum esse sancimus. Statuimus etiam ut ordo canonicus qui secundum beati Augustini Regulam in vestra ecclesia noscitur institutus, ibidem, cooperante Domino, inviolabiliter observetur. Quaecunque praeterea bona, quascunque possessiones [Col. 0217D] inpraesentiarum juste et canonice possidetis, quaecunque etiam in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, seu oblatione fidelium, seu aliis justis modis poteritis adipisci, apostolicae sedis patrocinio munientes, eadem vobis firma et illibata in perpetuum manere decernimus. Prohibemus etiam ut nulli fratrum vestrorum post factam in eodem loco professionem, absque libera praepositi et fratrum licentia, ecclesiam vestram relinquere, et ad alium locum liceat pertransire, nec aliquis episcoporum, abbatum, priorum vel aliqua persona eum retinere praesumat, sed tanquam suae [Col. 0218A] possessionis praevaricator redire ad locum proprium compellatur. Porro fratres saeculares venientes et vestro collegio sociari volentes, petita prius a propriis episcopis vel praelatis licentia, suscipiendi facultatem liberam habeatis. Obeunte te nunc ejusdem loci praeposito, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem communi consensu aut fratrum pars sanioris consilii, secundum Dei timorem, de vestra congregatione, aut de alia ejusdem professionis, si necesse fuerit, secundum beati Augustini Regulam providerint eligendum. Nulli ergo omnino hominum fas sit vestram ecclesiam temerariis vexationibus sive exactionibus fatigare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet [Col. 0218B] molestiis infestare; sed omnia integra et illibata serventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum Alberstatensis episcopi justitia et reverentia. Si qua in posterum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua reatum suum correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae jura sua servantibus sit pax Domini [Col. 0218C] nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sanctissimae Crucis in Hierusalem ss.
• Ego Gregorius diacon. cardin. Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Guido card. diaconi S. Adriani ss.

Data Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. et cancellarii V Kal. Februarii [Col. 0218D] indictione XII, Incarnat. Dominicae 1135, pontificatus domni Innocentii II papae anno quinto

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio AZONI sanctae Romanae Ecclesiae presbyteri cardinali et praeposito B. Antonini de Placentia, ac fratribus in eadem Ecclesia divino famulatui mancipatis, [Col. 0219A] tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Locorum venerabilium cura nos commonet, de eorum quiete ac utilitate sollicite cogitare, quatenus qui ecclesiasticis famulantur obsequiis, ecclesiasticae quoque tuitionis optato patrocinio foveantur. Tua siquidem charitas, dilecte in Domino fili Azo cardinalis presbyter, insinuavit nobis venerabilem fratrem nostrum Arduinum, Placentinae civitatis episcopum, tibi ac fratribus ecclesiae Beati Antonini licentiam concessisse in villa vestra, quae Ronchalia dicitur, in fundo Beati Antonini ad honorem . . . . ecclesiam construendi, ea scilicet consideratione habita, quoniam tam viri quam mulieres pro sacerdotis absentia, absque participatione corporis et sanguinis Domini, de hac vita transiisse multoties dicebantur. [Col. 0219B] Cujus nimirum loci administrationem atque ordinationem vobis vestrisque successoribus idem frater noster perpetuo jure concessit. Hoc etiam addito, ut qui habitum religionis induere et in eodem loco Deo militare decreverint, a praeposito ecclesiae Sancti Antonini, vel ab ejus fratribus, si ipse defuerit, ad suscipiendos sacros ordines, congruo tempore pro eodem Placentino episcopo praesententur. Quod si clericus aut sacerdos ejusdem loci, culpis exigentibus, fuerit corrigendus competenti regularique disciplina ab eodem praeposito, vel ejus fratribus corrigatur. Si vero saepe commonitus, incorrigibilis apparuerit, tanquam inutilis et inobediens per eosdem ipsius loci beneficio et mansione privetur. Oleum quoque et Chrisma a matrice Ecclesia praefati loci [Col. 0219C] sacerdos accipiat. Decimas autem, ad plebem de Sparovaria pertinentes nullatenus usurpare praesumat. Insuper etiam, si quis de eadem villa devotionem suam in quibuslibet eidem plebi judicatis exhibere voluerit, nequaquam impediat. In aliis vero omnibus, ecclesia quae nunc fundamentis in suprascripta villa Ronchaliae a vobis construitur, libere omnino ad ecclesiam Beati Antonini pertineat, adeo ut nullus archipresbyter jus potestatis in spiritualibus aut temporalibus se noverit habiturum.

Quia igitur sicut ea quae a nobis statuuntur, volumus illibata persistere: ita etiam fratrum nostrorum debemus bene gesta firmare, vestris postulationibus clementer annuimus, et quod a praedicto fratre nostro Arduino episcopo super hoc statutum est, [Col. 0219D] auctoritate apostolica roboramus et futuris temporibus ratum manere decernimus, quemadmodum ejusdem fratris nostri scripto noscitur stabilitum. Nulli ergo hominum fas sit praefatam Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere minuere, aut temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conservantur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, [Col. 0220A] si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus subscripsi.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sanctae Crucis in Hierusalem subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tit. Sancti [Col. 0220B] Laurentii in Lucina subscripsi.
• Ego Lictifredus presbyter cardinalis tit. Vestinae subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum et Pauli subscripsi.
• Ego Guido indignus sacerdos subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani subscripsi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sancti Adriani ss.
• Ego Vasallus diaconus cardinalis Sancti Eustachii subscripsi.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis, et cancellarii, III Idus [Col. 0220C] Martii, indictione XII (leg. XIII) , Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus domni Innocentii II papae anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio RAINERO ⁜ (50) salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0220D] Religiosis desideriis facilis est praebendus assensus, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Quia igitur, dilecte in Domino fili Rainere, ob peccatorum tuorum veniam promerendam, ecclesiam ad honorem sanctae Dei genitricis Mariae, ut juxta beati Augustini Regulam, et formam religionis Floreffiensium fratrum omnipotenti Deo inibi serviatur, in proprio allodio, quod Heylichshain superius dicitur, construxisti, propositum tuum ac desiderium in Domino collaudamus, et ad id propensius exsequendum omnimodis exhortamur. Nos tuis justis postulationibus [Col. 0221A] clementer annuimus, et ut ordo canonicus in praefata ecclesia perpetuis temporibus conservetur, praesenti decreto sancimus. Statuimus etiam ut possessiones et bona, quae eidem ecclesiae a te, seu ab aliis religiosis viris collata sunt, vel in futurum praestante Domino offerri contigerit, firma fratribus, qui inibi Domino famulantur, et illibata permaneant.

Nulli ergo omnino hominum fas sit praedictum ordinem in praenominata ecclesia infringere, vel mutare, aut ausu temerario perturbare, vel bona ejus auferre, minuere, aut quibuslibet molestiis fatigare, salva nimirum dioecesani episcopi reverentia.

Si quis autem huic nostrae constitutioni audacter, vel temerarie contraire tentaverit, nisi congrue satisfecerit, indignationem beatorum apostolorum Petri [Col. 0221B] et Pauli se noverit incursurum.

Data Pisis, V Nonas Maii, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Hu. [HUBERTO] episcopo et canonicis Lucanis salutem et apostolicam benedictionem.

Dignum est ut suae jaceat ruinae dolore prostratus quisquis apostolicis contendit contraire mandatis. Caeterum pro exhibenda justitia fratribus S. Fridiani [Col. 0221D] monachos S. Georgii Lucani frequenter ad nostram praesentiam evocavimus; ipsi vero nec nostro se conspectui praesentarunt, nec praefatis fratribus prout debuerunt, satisfecerunt. Pro quo nimirum excessu in ipsos interdicti sententiam promulgavimus. Illi autem tanquam inobedientiae filii interdictum minime servaverunt. Ea propter communicato fratrum nostrorum consilio, eosdem monachos anathematis vinculo innodavimus. Quo circa dilectioni vestrae mandamus quatenus eamdem sententiam per vestram parochiam annuetis, et singulis diebus Dominicis ad eorumdem monachorum humiliationem in vestra Ecclesia renovetis.

Data Pisis nono Kal. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GERARDO praeposito, et canonicis Bunnensis ecclesiae ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

In beati Petri cathedra divina disponente clementia constituti, quae ad pacem sunt Ecclesiae debemus statuere, et venerabilium locorum quieti et utilitati salubriter providere. Quamobrem, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et allodium, quod prope Bunnam [Col. 0222B] in villa quae dicitur Entenic, cum vineis, agris, nemoribus et mancipiis ad ipsum pertinentibus, a nobilibus viris, Gerardo de Lon et Heriberto de Saphra, annuentibus uxoribus eorum et liberis, emptionis titulo ducentis triginta marcis acquisivisse vos constat, vobis praesentis scripti pagina confirmamus. Mansum etiam, quem a Sigibergensi ecclesia in villa, quae dicitur Remerstorf, pro quadam compositione rationabiliter habetis, firmum vobis et illibatum perpetuo manere sancimus, statuentes ut ea omnia debita gaudeant libertate, et ab omni saeculari exactione libera et quieta consistant. Decernimus ergo ut neque tuis successoribus, nec alicui hominum liceat aliquid de praedictis possessionibus acquisitis vel acquirendis, vel [Col. 0222C] de his quae inpraesentiarum libere et canonice Bunnensis habet ecclesia, alienare, aut in feodum dare, sed omnia integra conserventur vestris usibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae [Col. 0222D] pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis titulo Sanctae Crucis in Jerusalem.
• Ego Lucas presbyter cardinalis titulo Sanctorum Joannis et Pauli.
• Ego Guido indignus sacerdos.

Datum Pisis, per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VII Kal. Junii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio FRAYMUNDO abbati Vindocinensis monasterii, ejusque successoribus regularis ad substituendis in perpetuum.

Cum omnibus Ecclesiis et personis ecclesiasticis debitores ex apostolicae sedis auctoritate ac benevolentia existamus, illarum tamen quieti et utilitati attentius nos providere convenit, quas B. Petro non est dubium specialius convenire et pertinere. Expedit ergo ut pro monasterio Vindocinensi, cui, charissime in Domino fili Fraymunde abbas, auctore [Col. 0223B] Deo, praeesse dignosceris, tanto amplius paterna invigilemus sollicitudine, quanto ex oblatione illustris memoriae Gaufridi Andegavensium comitis, et Agnetis Pictaviensis comitissae ibidem locus ad jus et dominium sanctae Romanae Ecclesiae spectare cognoscitur. Ideoque tuis justis postulationibus clementer annuimus et praedictum Vindocinense monasterium ad exemplar praedecessorum nostrorum apostolicae sedis privilegio communimus. Sicut igitur praefati fundatores devoverunt, sub sanctae Romanae Ecclesiae defensione et libertate ab omni conditione aliarum personarum absolutum semper et liberum idem coenobium permanere sancimus, statuentes ut quascunque possessiones, bona ab ipsius loci fundatoribus, vel ab aliis Deum timentibus oblata, et praedecessorum [Col. 0223C] nostrorum auctoritate firmata idem coenobium inpraesentiarum in locis quibuscunque possident, tibi tuisque successoribus in perpetuum praesentis scripti pagina roboramus. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: Ecclesiam S. Georgii in Oleronis insula cum magna parte ejusdem insulae; ecclesiam Beatae Mariae de castro Oleronis, ecclesiam Sancti Nicolai de Olerone, ecclesiam Beatae Mariae de Surgeriis, ecclesiam Sancti Sepulcri de Balgentiaco, parochialem ecclesiam S. Clementis de Credone cum omnibus ecclesiis quae infra terminos ejusdem parochiae continentur, ecclesiam de Adreio, ecclesiam S. Saturnini sitam super Ligerim, ecclesiam S. Petri de Monte Foleti, [Col. 0223D] ecclesiam de Carcere, videlicet beati Nicolai et Vincentii, et S. Mariae, quas in Cenomanensi episcopatu, consensu illustris Goffridi de Meduana, Hildebertus ejusdem loci episcopus coenobio vestro concessit. In episcopatu Andegavensi, ecclesiam S. Mariae de Castellis, ecclesiam Sanctae Mariae de Cosma, ecclesiam Sanctae Mariae de Broco, ecclesiam Sancti Petri de Villeriis, ecclesiam S. Hippolyti et S. Germani de Aretiaco. Confirmamus etiam vobis quidquid Robertus de Montecontorio Vindocinensi coenobio donavit, et ejus filius Bertrannus postmodum concessit; ecclesiam B. Joannis quae est super Ligerim. Concedimus etiam tibi tuisque successoribus ecclesiam B. Priscae cum dignitate cardinali. Mitram, dalmaticam sandalia, et alia quaeque dignitatis [Col. 0224A] cardinalis insignia, vobis pariter confirmamus. Quidquid praeterea possessionis, dignitatis vel immunitatis eidem coenobio a sede apostolica concessum est, aut in posterum liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium offerri contigerit, vobis integrum atque inconvulsum in perpetuum manere sancimus. Ad concilium vero tu, vel tuorum quilibet successorum coactus non ibit, ubi papae persona non erit. Neque etiam subditas vestro coenobio ecclesias, ubicunque sint, excommunicare vel interdicere cuiquam liceat, nisi apertis pro culpis et quas ejusdem loci abbas et monachi ab ipsis episcopis ad moniti emendare contempserint. Quod si quis contra te vel tuos successores pro aliquibus rebus causari voluerit, nullatenus tu vel tui successores respondeatis [Col. 0224B] donec Romanum consulatis pontificem, cujus monasterium ipsum et res monasterii esse noscuntur. Quidquid igitur de rebus ipsis sine Romani pontificis judicio distractum fuerit vel definitum, irritum erit.

Ad haec statuimus ut Andegavensis, Pictaviensis et Vindocinensis comites, omni tempore sint adjutores et defensores ejusdem loci ad honorem apostolicae sedis, nec eorum quilibet aliquam exactionem sive consuetudinem Vindocinensis coenobii rebus inferat, nec in eis aliquid vindicare praesumat, praeter pratrocinium solum, quod eis ad honorem apostolicae sedis exhibere promissum est. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia [Col. 0224C] seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam praeviderint eligendum, non tamen sine trium abbatum testimonio, quos religiosiores in vicinis locis haberi contigerit. Electus autem abbas a Carnotensi vel a quolibet Catholico voluerit episcopo benedicatur, omni professione vel cujuslibet rei exactione seposita. Praecipimus etiam ut tam in Vindocinensi monasterio, quam in S. Salvatoris juxta Andegavis muros ecclesia nulli personae nisi soli papae liceat potestatem aliquam aut dominationem exercere, aut excommunicare seu interdicere, etiam si contigerit Carnotensem aut Andegavensem [Col. 0224D] patriam pro culpis quibuslibet excommunicari; excommunicatos tamen ipsi scienter non suscipiant. Decernimus etiam ut nulli omnimodo hominum liceat saepe dictum coenobium perturbare aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si quis igitur in futurum archiepiscopus, episcopus, imperator aut rex, princeps aut dux, comes, vicecomes, judex aut quaelibet potens vel impotens persona, hujus nostri privilegii paginam sciens, contra eam venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, [Col. 0225A] reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Redemptoris Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco ista servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Sic signatum: Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus. Ego Praenestinus episcopus. Ego Antheus Albanensis episcopus. Ego Gregorius diaconus card. Sanctorum Sergii et Bacchi. Ego Guido diaconus card. Sanctorum Cosmae et Damiani. Ego Vasallus diaconus card. Sancti Eustachii. Ego Lictefridus presbyter card. titulo Vestinae. Ego Grisogonus diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu. Ego Gerardus presbyter card. tit. S. Crucis in Jerusalem. Ego Anselmus presbyter cardin. tit. Sancti Laurentii in Lucina. Ego Lucas presbyter card. titulo Sanctorum Joannis et Pauli. Ego Martinus presbyter cardin. tit. Sancti Stephani in Caelio Monte. Ego Guido indignus sacerdos. Ego Axo presbyter card. tit. Sanctae Anastasiae.

Datum Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. et cancellarii, VII Kalend. Junii, indictione XII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno sexto.

Sic sequitur in figura rotunda:

ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER. S. PETRUS, S. PAULUS. INNOCENTIUS PAPA SECUNDUS.

Innocentius, anno 1135, auctoritate apostolica, [Col. 0225D] cum Pisanis adhuc moraretur, ut legitur in veteribus summariis Fontisboni, confirmavit licentiam concessam a praedecessore suo Leone papa IX, fratribus Silvae Mundae, aedificandi suum monasterium ad tute vivendum, et possidendi auctoritate sua donationes, oblationes tam pro vivis, quam defunctis, et habendi suarum rerum decimationes ex dono apostolicae sedis, deserendo monasterium primum quod a nobili viro Griffo constructum dicitur, in comitatu Arretino, et pro ejusdem devotione fundatum, cui quamdam filiam suam praefecit religionis intuitu, et sanctimoniales feminas ei junxit: quod quidem monasterium filiae suae inhonestate permotus auferens ad virorum officium permutavit et libertate donavit. [Col. 0226A] Exortis autem guerris inter filium praedicti Griffi et ejus nepotes, fratres dicti loci coacti sunt primum monasterium deserere et fabricare novum secundum licentiam sumni pontificis impetratam, quam Innocentius papa auctoritate Dei firmavit, et perpetuo observari praecepit.

Subscripserunt omnes cardinales.

Datum Pisis anno Domini 1135, quinto Kalendas Junii, pontificatus domni Innocentii anno sexto.

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis per regnum Teutonicum constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.

Tunc pax et charitas vice se mutua complectuntur, et manet indissolubilis in altera dilectione sinceritas, si juxta divinae dispensationis ordinem et Ecclesiae gradus distinctos minores majoribus reverentiam exhibeant et inferioribus diligentiam potiores impendant. Verum ecclesiasticus ordo confunditur, si minores illicita sua temeritate praesumant vel praesidentes non concessa sub remissione impunitatis attentant. Compago namque humani corporis et divini collegii conservatur incolumis, si pastores super [Col. 0226C] gregem invigilent, et magis appetant pascere, quam damnare [ leg. dominare] in clero, et subditi potius humiliter obedire, quam a subjectione procaciter resilire. Ne igitur pars alterutra dispensationis ordinationem pervertat, beatus Petrus apostolorum princeps est in capite Ecclesiae a Domino constitutus, ut per se et per successores suos fratres confirmet, errata corrigat et jura sua unicuique tribuat. Inde etiam generali lege Ecclesiae promulgatum, ut majores causae ad examinationem sedis apostolicae devolvantur, et oppressi omnes intrepide ad eam appellent. Privilegium enim sibi in hoc appellandi sancta Romana reservavit Ecclesia. Quam sit namque necessarius appellandi usus, nemo est qui nesciat, quippe cum judicantium iniquitatem et imperitiam [Col. 0226D] corrigat. Appellatione autem interposita, omnia in statu suo permaneant, et tandiu nihil erit innovandum quandiu de appellatione ab eo, ad quem provocatum, fuerit pronuntiatum. Caeterum quod in laicis culpabile videtur, in clericis criminosum. At vero juxta imperiales sanctiones, si judices ordinarii provocationes aestimaverint respuendas, XXX pondo auri multantur, et assessores et officiales eorum totidem nisi publice restiterint, et actis evidentibus contradixerint. Quanta igitur animadversione sit plectendus judex ecclesiasticus, qui doctrinam matris suae sanctae Romanae Ecclesiae objicit et privilegium beati Petri infringere nititur, parem se faciens Jesu Christo et super apostolorum sedem ascendens, [Col. 0227A] vigor justitiae in promptu habens ulcisci omnem inobedientiam non ignorat. Exhortamur igitur fraternitatem vestram in Domino, ut quemadmodum dignitatem vestram desideratis illibatam a sede apostolica custodiri, ita erga subditos mites sitis et praerogativam audientiae in nullo imminuere aut infringere de caetero attentetis. Alioquin de tanti excessus impunitate non judicabimur apud Dominum negligentes, tepidi sive rei. Ex officio siquidem apostolatus injuncta est nobis a Deo necessitas, ut majoribus honorifice providentes, minora salubriter sine laesione curemus.

Data Pisis, III Kal. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUALTERO abbati Nobiliaci monasterii ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

. . . Confirmamus etiam terram, juxta mare sitam, quam Guillelmus Bethuniensis advocatus, concedente comite Flandrensi Theodorico, pro commutatione de Reschesburg eidem ecclesiae dedit, etc.

Data Pisis per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis, et cancellarii, IV Nonas Junii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno XI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GILBERTO monasterii Blandiniensi abbati, ejusque successoribus in perpetuum.

Apostolicae auctoritati expedit religiosas personas diligere et earum loca pia protectione munire, quodque grave eis est levigare et relaxare, ut ex indulta consolationis gratia in obsequio Dei promptiores existant.

Eapropter praefatum Blandiniense coenobium sub solius beati Petri et nostra ditione atque protectione [Col. 0227D] specialiter suscipimus, et perpetuo manere decrevimus. Apostolica auctoritate contituentes, ut nullus deinceps episcopus praesumat de ejusdem coenobii redditibus, rebus, curtis, vel villis, quolibet modo quidquam minuere nec immissiones aliquas facere, nec audeat ibidem cathedram collocare, neque ordines facere, nec communem exstruere, neque placenta tenere, nec ullam imperandi potestatem exercere, nisi ab abbate et fratribus ejusdem loci fuerit rogatus. Missas sane publicas vel stationes in eodem monasterio ab episcopo fieri, et episcopum ibidem frequenter venire, nisi ab abbate et fratribus fuerit vocatus, omnino prohibemus.

Altaria vero quae idem coenobium canonice nunc [Col. 0228A] possidet, ab omni personatu libera sancimus, de quibus nulla per episcopos vel eorum ministros exactio quibuslibet occasionibus exigatur, nec absque canonico judicio inveniantur, salva in omnibus dioecesani episcopi canonica justitia.

Insuper inconvulse confirmamus ut presbyteri ad eadem altaria ministraturi, prius ab abbate et ab ecclesia sua electi, deinceps episcopo vel archidiacono, seu decano praesententur, a quibus curam animarum suscipiant. Abbati autem pro rebus ad monasterium pertinentibus debitam subjectionem exhibeant. Statuimus etiam ut exceptis illis, qui ad proprios titulos ordinati sunt, de ecclesiis vestris presbyteros, si minus idonei fuerint, removeatis, et assensu dioecesani episcopi idoneos substituatis: et [Col. 0228B] ne quis parochianum vestrum infirmum oleo inungat, vel extra parochiam ducat, aut mortuum sine vestro consensu sepeliat.

Liceat quoque vobis de notariis criminibus excommunicare, et excommunicati ab episcopo et ejus ministris pro excommunicatis habeantur, et nisi per vos nullo modo absolvantur. Curias autem vestras in Gallia sitas ab omni decima, excepta frugum, liberas constituimus, et terram, quae propriae terrae vestrae alluvione maris concrescit, vobis et ecclesiae vestrae confirmamus. Monachum quoque de coenobio vestro ad ecclesiasticum ordinem promovendum, seu pro alia qualibet causa absque consensu abbatis tollendi nemo unquam habeat licentiam.

Haec itaque constitutionis decreta auctoritate Dei [Col. 0228C] et nostra perpetua stabilitate et sine aliqua constituimus refragatione servari, nec a quoquam qualibet occasione immutari. Servanti sit pax et benedictio; non servanti, nisi resipuerit, perpetua maledictio.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Wilhelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus.
• Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis Sanctae Crucis in Jerusalem.
• Ego Lucas presbyter cardinalis Sanctorum Joannis et Pauli.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae [Col. 0228D] Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quarto Nonas Junii, indictione decima tertia, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo sexto, pontificatus domni Innocentii papae II anno secundo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HENRICO Leuchorum episcopo, ejusque successoribus canonice promovendis, in perpetuum.

[Col. 0229A] Statuta fratrum nostrorum sicut irrationabilia debemus ecclesiasticae disciplinae moderatione corrigere, ita nihilominus convenit eorum bene gesta firmare. Quamobrem, venerabilis frater Henrice episcope, pacem et concordiam, quae post multas guerras et labores atque expensas inter te et nobilem virum Fredericum comitem Tullensem, in praesentia venerabilium fratrum nostrorum Altuini episcopi Sanctae Rufinae, tunc apostolicae sedis legati, Alberonis Treverensis archiepiscopi et suffraganeorum suorum, Stephani videlicet Metensis, Alberonis Virdunensis, episcoporum, necnon aliorum nobilium principum, videlicet Simonis ducis, Adeleidis ducissae uxoris suae, Rainaldi Barrensium comitis, Galteri de Cundricurte, Odonis de Melaino, [Col. 0229B] et Petri de Bressejo, Rutile in Treverensi parochia facta est, praesentis scripti pagina confirmamus, et futuris temporibus ratam manere decernimus. Ita scilicet ut de hospitalitate, seu consuetudine, quam praefatus comes Fredericus in praebenda fratrum Tullensis Ecclesiae sibi usurpare contra justitiam nitebatur, nihil sibi deinceps ex debito audeat vindicare. Verumtamen si praedictus comes Visceriaci in praebenda fratrum bis in anno cum septem vel decem militibus tantum hospitari voluerit, id ipsum ei minime negabitur, sed fratres ejusdem loci sustinebunt, nec eum exinde molestabunt, si in modo fratrum hospitium suscipiat, si ministerialium administratione procurari voluerit, si nullam exactionem in eadem villa vel per se, vel per alios [Col. 0229C] fecerit. Caeterum, si ipse hoc transgredi vel violare praesumpserit, jam dicti fratres id ipsum ab eo per justitiam exquirere possint. Praeterea si quando necesse fuerit ut idem comes a decano vel praeposito postulaverit, in praebenda fratrum semel in anno cum septem vel decem militibus tantum, tertium hospitium ei dabitur. Si vero necessitas ingruerit, et nec decanum, nec praepositum ad obtinendum hospitium habere poterit: hospitium ipsum per ministerialium manus accipiat, et servitium competens, quod ei exhibitum fuerit, cum gratiarum actione suscipiat. Quod si comes aliter quam suprascriptum est, fecerit, et conventionem laudatam coram praefatis episcopis atque principibus violaverit, aut exactionem aliquam, vel violentiam in villis [Col. 0229D] fratrum supradictorum exercuerit, si servitia sufferentia canonicorum antedicta, et eo modo quo sunt determinata, per manus ministerialium non susceperit: hospita quae non ex debito aut justitia, sed per sufferentiam fratrum accipiebat, prorsus amittat: et hoc tandiu stare poterit quandiu ipse amicitiam fratribus debitam observaverit. Decernimus ergo ut neque praefato comiti, neque alicui hominum liceat, te vel successores tuos, seu Tullensem Ecclesiam, aut canonicos, super hoc temere infestare, aut aliquid ultra id quod praedictum est, a te vel ab ipsis exigere: sed potius ipse statutis hospitiis contentus existat, et Tullensis Ecclesia, et canonici, ab ipsius infestatione de caetero liberi [Col. 0230A] maneant et quieti. Si quis autem hujus nostrae confirmationis paginam sciens, contra eam venire tentaverit temere, secundo tertiove commonitus, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine D. N. Jesu Christi alienus fiat. Conservantes autem, omnipotentis Dei, et beatorum apostolorum Petri et Pauli gratiam consequantur.

Data Pisis per manum Almerici S. R. E diaconi cardinalis et cancellarii, VII Idus Junii, indictione VIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domini Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio JOANNI, ecclesiae Beatae Mariae Placentinae praeposito, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ex administratione officii nobis a Deo injuncti, compellimur ad Ecclesiarum Dei statum in suae incolumitatis robore conservandum diligenter intendere, et ne in locis, in quibus honestas et religio florere consueverant, occasione aliqua omnino depereant, sollicite providere. Ecclesia siquidem Sancti [Col. 0230C] Joannis de Viculo, infra Placentini episcopatus terminos sita, quae specialiter ad jus beati Petri, et dominium pertinet, peccatis exigentibus, valde attrita est, et tam in temporalibus quam in spiritualibus maximum sustinuit detrimentum. Tu vero, dilecte in Domino fili Joannes praeposite, ad sedem apostolicam veniens ejusdem ecclesiae concessionem a nobis humiliter postulasti. Et nos igitur de religione tua et ferventi sollicitudinis studio habentes in Christo fiduciam, ecclesiam ipsam tibi, tuisque successoribus, et per vos Ecclesiae Placentinae admeliorationem committimus, ut videlicet bona et possessiones ejusdem loci, quae distractae sunt, vestro recuperentur studio, et habitae conserventur, et regularium conventu ibi quotidie honestus famulatus [Col. 0230D] Domino impendatur. Si quando vero (quod non optamus) a gratia sedis apostolicae excideritis; aut quod vobis injunctum est, de eadem ecclesia non observaveritis, locus ipse cum omnibus possessionibus suis, tam mobilibus quam immobilibus, vel se moventibus, ad jus et dominium, ac liberam facultatem sanctae Romanae Ecclesiae absque molestia revertatur. Ad indicium autem quod praefatus locus juris sit beati Petri et sanctae Romanae Ecclesiae, dimidiam unciam auri singulis annis Lateranensi palatio persolvetis. Nulli ergo omnino hominum fas sit super hoc de caetero infestare, aut aliquod vobis gravamen inferre. Si quis igitur ausu temerario hoc attentare praesumpserit, indignationem beatorum [Col. 0231A] apostolorum Petri et Pauli, et nostram se noverit incursurum. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sanctae Crucis in Jerusalem ss.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tit. S. Laurentii in Lucina ss.
• Ego Lucas presbyter card. tit. SS. Joannis et Pauli ss.
• Ego Martinus presbyter cardinalis tit. Sancti Stephani in Caelio Monte ss.
• Ego Azo presbyter cardinalis tituli Sanctae Anastasiae ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum [Col. 0231B] Sergii et Bacchi ss.
• Ego Stephanus diaconus cardinalis Sanctae Luciae in Orphea ss.
• Ego Oddo diaconus cardinalis S. Georgii ad Velum Aureum ss.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani ss.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sancti Adriani subscripsi.
• Ego Boetius diaconus cardinalis Sancti Viti subscripsi.
• Ego Vasallus diaconus cardinalis Sancti Eustachii ss.

Datum Pisis per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis, et cancellarii, VII [Col. 0231C] Idus Junii, indictione decima tertia [ leg. decima quarta], Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BERENGARIO abbati monasterii B. Petri Juncellensis ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Cum omnibus Ecclesiis et ecclesiasticis personis debitores ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio existamus, illis tamen propensiori cura nos convenit [Col. 0231D] imminere, quae ad jus B. Petri specialius pertinere noscuntur. Quapropter, dilecte in Domino fili Berengari abbas, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et Juncellense beati Petri apostoli monasterium ad exemplum praedecessorum nostrorum Gregorii VII et Paschalis II recolendae memoriae Romanorum pontificum, sub apostolicae sedis tutela et projectione suscipimus, et praesentis scripti pagina communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant, in quibus [Col. 0232A] haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: In ipsa villa Juncellensi ecclesias S. Felicis, S. Michaelis, et S. Saturnini. In Biterrensi episcopatu ecclesiam S. Joannis de Silias, ecclesiam S. Petri de Rovinacco, ecclesiam S. Martini de Avena, ecclesiam S. Mariae de Altiniaco, ecclesiam S. Dalmatii de Telnodaz, ecclesiam S. Salvatoris de Rocca rotunda, ecclesiam S. Nicolai, ecclesiam S. Saturnini de Canaonas, ecclesiam S. Bartholomaei de Arnosia, ecclesiam S. Juliani de Fellinas, ecclesiam S. Petri de Dransthilag, ecclesiam S. Mariae de Anisa, ecclesiam S. Stephani de Diano, ecclesiam S. Urici de Bezet, ecclesiam S. Mariae de Frangolia, ecclesiam S. Petri de Bruculo, ecclesiam S. Salvatoris de Podio, ecclesiam S. Suzannae de Barzac. In Rutenensi [Col. 0232B] episcopatu ecclesiam S. Martini de Canals, ecclesiam S. Juliani de Moleiras, ecclesiam S. Christophori de Druria, ecclesiam S. Mariae de Tauriaco. In Agathensi episcopatu ecclesiam S. Mariae de Nataliono, ecclesiam S. Ceciliae de Lopiano. In episcopatu Lutevensi ecclesiam S. Mariae de Pruneto. Decimas sane et alia jura, quae usque ad haec tempora quiete ac legitime tenuistis, libere et absque alicujus contradictione vobis habenda et possidenda perpetuo jure concedimus et firmamus, et ut neque ab episcopo, neque ab alio super his quaelibet vobis imminutio aut violentia inferatur, apostolica auctoritate sancimus. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia [Col. 0232C] seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu vel pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et B. Benedicti Regulam de eadem congregatione, si idoneus inventus fuerit, providerint eligendum. Quod si in eodem coenobio persona ad hoc regimen exsequendum conveniens inveniri non potuerit, liceat praedictis fratribus de alio monasterio sibi abbatem eligere. Electus autem a dioecesano consecretur episcopo, si quidem hoc ipsum absque pravitate et exactione aliqua voluerit exhibere; alioquin Catholicum, quem malueritis, adeatis antistitem, qui nimirum fultus auctoritate sedis apostolicae, quod postulatur indulgeat. Hoc quoque praesenti capitulo duximus addendum, ut ipsum monasterium, [Col. 0232D] et abbates, vel monachi ab omni saecularis servitii sint infestatione securi, omnique gravamine mundanae oppressionis remoti, in sancta conversatione et religionis observantia Domino servientes. Quod si aliquis episcoporum, seu quaelibet ecclesiastica saecularisve persona monasterium vestrum in rebus aut personis gravare praesumpserit, abbas et fratres ejusdem loci libere apostolicam sedem appellent. Nulli ergo omnino hominum fas sit praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliis locis quasi piis de causis concedere, sed omnia integre conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Ad indicium autem perceptae [Col. 0233A] hujus a Romana Ecclesia libertatis, bisantium unum, nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Si quis igitur regum, imperatorum, ducum, comitum, principum, seu ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem praedicto coenobio sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis [Col. 0233B] percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• Ego Chrysogonus diac. card. S. Mariae in Porticu SS.

Datum Pisis per manum Aimerici, S. Rom. Ecclesiae diaconi card. et cancellarii, VI Idus Junii, Incarnationis Dominicae anno 1135, indictione XIII, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio TEBALDO, abbati monasterii Sancti Petri Malliacensis ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Cum omnibus ecclesiis et personis ecclesiasticis debitores ex apostolicae sedis auctoritate ac benevolentia, illis tamen attentius providere nos convenit, et eas a pravorum hominum incursibus defensando, arctiori debemus charitate diligere quas beato Petro et sanctae Ecclesiae Romanae non est dubium specialius adhaerere. Quapropter, dilecte in Domino fili Tebalde abbas, postulationibus tuis clementer annuimus, ac tibi tuisque successoribus [Col. 0233D] regulariter promovendis, Malliacense monasterium, cui auctore Deo praeesse dignosceris, praesentis scripti pagina communimus atque firmamus. Sanctorum itaque praedecessorum nostrorum beatae memoriae Sergii, Alexandri, Urbani, Paschalis, Calixti et Gelasii Romanorum pontificum privilegiorum tenorem sequentes, per praesentem privilegii nostri scriptionem apostolica auctoritate statuimus, ut quaecunque hodie idem coenobium possidet, sive in futurum concessione pontificum, liberalitate principum, vel oblatione fidelium canonice poterit adipisci, et quaecunque praedecessoribus tuis, nostrorum constant praedecessorum, qui supra dicti sunt, privilegii munimine confirmata, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Porro ut vestrum [Col. 0234A] Malliacense coenobium sub tutela et jurisdictionibus sanctae Romanae, cui Deo auctore deservimus, Ecclesiae constitutum nullius alterius juris ecclesiae ditionibus subjaceat; omnem cujuslibet ecclesiae sacerdotem in eo ditionem quamlibet praeter rectorem sedis hujus apostolicae habere prohibemus, adeo ut nisi ab abbate fuerit invitatus, nec missarum solemnia celebrare praesumat. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium sive ecclesiarum, ordinationes monachorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a Pictaviensi accipietis episcopo, si quidem gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, et si exhibere ea gratis et sine pravitate voluerit, omni exactione seposita. Alioquin liceat vobis a quocunque malueritis episcopo [Col. 0234B] Catholico hujusmodi sacramenta accipere, et consecrationem. Tua ergo interest, in Christo dilecte, regularis disciplinae institutionibus ferventer sistere, ut quanto a saecularibus tumultibus liberiores existitis, tanto amplius ac sollicitius Deo placere totis animae ac mentis viribus procuretis. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis XX solidos usualis monetae per annos singulos, Lateranensi palatio persolvetis.

Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat idem coenobium temere perturbare, aut ei suas possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua [Col. 0234C] igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, honoris et officii sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Jesu Christi aliena fiat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Datum Pisis per manus Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quinto Idus Junii, indictione decima tertia, anno Incarnationis Dominicae millesimo centesimo trigesimo [Col. 0234D] sexto, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio CUNRADO abbati monasterii S. Michaelis, quod in loco, qui Vosagus dicitur; situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

[Col. 0235A] Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, auctore Domino sine aliqua est dilatione complendum. Hoc igitur rationis intuitu monasterium quod in honore S. Michaelis omniumque coelestium virtutum in Argentinensi episcopatu in silva quae dicitur Vosagus juxta flumen Scheram a bonae memoriae comite Wernero constructum est, et ab eodem beato Petro oblatum sub ejusdem apostolorum principis, et nostra tutela suscipimus et praesentis privilegii pagina communimus, statuentes ut universa quae inpraesentiarum locus ipse juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis procurante Domino poterit adipisci, tibi, dilecte [Col. 0235B] in Domino fili Cunrade abbas, tuisque successoribus, firma in perpetuum et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjungimus: campos videlicet, silvas, prata in ipsa valle adjacentia, servos, ancillas et piscationem usque ad Ludenbach et capellam Rugnisbach cum appendiciis suis; ligna quoque ad opus monasterii, officinas claustrie et fratrum usibus necessaria de dominicata silva ejusdem comitis ab eodem vobis concessa, vobis habenda et possidenda firmamus. Hoc etiam adjicientes ut, si eadem silva fructum gestaverit, juxta ejusdem viri concessionem, decimam partem ex his pariter habeatis. Praedium quoque in Fleresheim ab Adelberto comite de Hadesburc [Col. 0235C] et uxore ejus Judinta cum refutatione ecclesiae ibidem sitae, vobis concessum. Praedium apud Heidolfesheim cum mancipiis et banno quae ex dono illustris viri Folmarii comitis filii praedicti Werneri et Helligae uxoris ejus, habere videmini. Praedium quoque ex dono Berlint sororis ejusdem comitis apud Egensheim, et praedium apud Taleheim. Praedium apud Eureseim ⁜ (51) ; praedium apud Tambach. Praedium quoque ex dono Luttoldi comitis et Adelehidis uxoris ejus in Luteringia habere videmini, apud Geheresdorf. Saltum unum integrum et duos dimidios, duo molendina, bannum dimidium ad vendendum vinum, mercati quartam partem. Item praedium in Brachalfingen ⁜ (52) , aliud ad Banesdorf, aliud ad Herebrehteswile, ecclesias tres integras et dimidiam. [Col. 0235D] Item praedium quod donavit Donatus presbyter et frater ejus Rainardus in praefata villa cum servis et ancillis, Ecclesiam ejusdem villae, quam dedit Conradus comes et Erimannus comes cum uxore sua Agnete.

Obeunte te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet violentia praeponatur, nisi quem communi consensu fratres omnes, vel pars sanior fratrum secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam elegerint. Electus autem ab Argentinensi episcopo, si Catholicus est, consecretur, siquidem gratiam apostolicae sedis [Col. 0236A] habuerit, et eam vobis absque pravitate et exactione exhibere voluerit; alioquin quemcunque malueritis Catholicum adeatis episcopum, qui nostra fultus auctoritate eamdem consecrationem vobis exhibeat. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut videlicet eorum, qui se illic sepeliri deliberaverint, devotioni et supremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat. Advocatus autem ejusdem loci, non per aliquam violentiam constituatur, sed communi abbatis et capituli voluntate. Qui etiam si vestrum coenobium plus justo gravare voluerit, alium prout melius visum fuerit eligendi vobis libera licentia pateat. Sane ipsum monasterium cum appendiciis suis ab Argentinensis episcopi jurisdictione seu qualibet ejus exactione [Col. 0236B] tutum fore, sanctum atque liberum. Ad indicium autem hujus perceptae a Romana Ecclesia libertatis, unum bysantium nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo [Col. 0236C] corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Gerardus presbyter Cardin. tituli S. Crucis in Hierusalem subscripsi.
• Ego Matthaeus Albanensis episcopus subscripsi.
• Ego Stephanus diaconus cardinalis S. Luciae in [Col. 0236D] Orphen subscripsi.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Theodwinus S. Rufinae episcopus subscripsi.
• Ego Oddo diaconus cardin. S. Georgii ad Velum aureum subscripsi.
• Ego Azo presbyter cardinalis tituli S. Anastasiae subscripsi.

Data Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Idus Junii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontificatus domni Innocentii II papae anno IV.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio RAIMONDO abbati monasterii Beati Petri Nantensis ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Apostolicae sedis nos urget auctoritas religiosas personas diligere, et earum loca, praesertim quae beati Petri viris existunt, sanctae Romanae Ecclesiae gremio confovere, et ut in eis religio augeatur, et conservetur paterne affectionum consideratione prospicere. Proinde, dilecte in Domino fili abbas, [Col. 0237B] desiderium tuum, quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, auctore Deo sine aliqua dilatione duximus affectui mancipandum, ut videlicet ecclesia Beati Petri Nantensis, qui, Deo gratias, tam in temporalibus quam in spiritualibus per tuam industriam plurimum accrevisse, juxta petitionem tuam de prioratu abbatia deinceps statuatur: et ut in futurum inviolabiliter abbatia permaneat, praesenti decreto sancimus. Ipsum itaque ad jus et proprietatem beati Petri pertinens, sub apostolicae sedis tutela et protectione suscipimus, et praesentis scripti pagina roboramus. Statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, [Col. 0237C] largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: in Nantensi villa ecclesiam Sancti Stephani, et ecclesiam Sancti Jacobi; in Larzaco ecclesiam Sancti Salvatoris, ecclesiam Sanctae Mariae de Cuneis, ecclesiam Sancti Stephani de Cantobrio, ecclesiam Sanctae Mariae Magdalenae de Lechiciis, ecclesiam Sancti Martini de Vicano, ecclesiam Sancti Michaelis de Robiaco, ecclesiam Sancti Sepulcri de Algua, ecclesiam Sancti Christophori de Cubertoirata, ecclesiam Sanctae Mariae de Luc, ecclesiam Sanctae Mariae de Celcleras, ecclesiam Sancti Joannis de Brolio. In [Col. 0237D] episcopatu Nemausensi, ecclesiam Sanctae Mariae de Durbia, ecclesiam Sancti Geraldi de Rupefolio, ecclesiam Sancti Joannis de Vallegarinta, ecclesiam Sanctae Mariae de Treve, et ecclesiam Sancti Petri de Revenh.

Porro obeunte te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum. Electus autem a dioecesano consecretur episcopo, si quidem Catholicus fuerit, et ea absque pravitate et exactione aliqua voluerit inhibere; alioquin Catholicum [Col. 0238A] quem malueritis adeatis antistitem, qui nimirum, nostra fultus auctoritate, quod postulatur, indulgeat. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse discernimus, ut qui se illic sepeliri deliberaverint, eorum devotioni et extremae voluntati, nisi excommunicati fuerint, nullus assistat [ f. obsistat], salva nimirum matricis ecclesiae justitia. Nulli ergo episcopo, nulli omnino magnae parvaeque personae facit [ f. vacet] praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur, tam vestris quam fratrum et pauperum usibus profutura. Ad indicium vero quod idem coenobium beati Petri juris existat, duos bizantios nobis, et successoribus [Col. 0238B] nostris, annis singulis persolvetis. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• [Col. 0238C] Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus subscripsi.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Litusens presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis SS. Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Antonius presbyter cardinalis subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus SS. Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Chrysogonus diaconus cardinalis subscripsi.

Datum Pisis per manus Aymerici, santae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancell. Idibus Junii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno millesimo [Col. 0238D] centesimo, pontificatus vero domini Innocentii papae secundi.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ODONI abbati Majoris Monasterii ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi et honestati convenire cognoscitur, animo nos docet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri [Col. 0239A] suffragium. Et quemadmodum ea quae a nobis statuuntur firma volumus et illibata persistere, ita nihilominus ea quae a fratribus nostris rationabili studio invenerimus constituta, debemus auctoritate apostolica roborare. Ideoque, dilecte in Domino fili Odo abbas, commoditatibus Majoris Monasterii providentes, et petitionibus venerabilis fratris nostri Gosleni Suessionensis episcopi annuentes, Basilicensem ecclesiam in honore beatorum martyrum Rufini et Valerii consecratam ab eodem episcopo, consensu capituli sui, tibi et per te B. Martino concessam cum omnibus ad eamdem ecclesiam pertinentibus in perpetuum possidendam habendamque concedimus, salvis nimirum institutionibus quae de Basilicensi priore et ecclesia S. Theobaldi inter te et eumdem [Col. 0239B] episcopum rationabiliter sunt statutae, et per mutua scripta vestra firmatae. Nulli ergo hominum fas sit B. Martini Majus Monasterium super hac confirmatione nostra de caetero infestare, et de praefata Basilicensi ecclesia et omnibus ad eam pertinentibus aliquam tibi vel tuis successoribus molestiam vel contrarietatem inferre. Si quis autem ausu temerario contra hanc nostram constitutionem venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, nisi reatum suum digna satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi alienus fiat. Conservantes autem omnipotentis Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli, et nostram gratiam consequantur. Amen, [Col. 0239C] amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus S.
• Ego Willelmus Praenestinus episcopus S.
• Ego Wido Tiburtinus episcopus S.
• Ego Lucas presbyter Joannis et Pauli S.
• Ego Guido indignus sacerdos S.
• Ego Azo presbyter cardinalis tit. S. Anastasiae S.

Data Pisis per manum Aimerici S. R. E., diaconi cardinalis et cancellarii, XVI Kalendas Julii, indictione XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, [Col. 0239D] dilectis in Christo filiabus HELOYSAE, caeterisque sororibus in oratorio S. Trinitatis, quod in pago Trecensi in parochia Quinceii supra fluvium Arduconem situm est, divino famulatui mancipatis tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quoties illud, etc., ut in privilegio anni 1131, Nov. 28, sub num. 70, supra. Ad haec adjicientes statuimus, ne propter benedictionem et consecrationem percipiendam de monasterio exire cogamini; nec pro electione abbatissae, aut alia qualibet occasione episcopus, vel alia quaelibet persona, ullum vobis gravamen vel molestiam inferre praesumat. Nulli ergo hominum, etc. Ad judicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis unum [Col. 0240A] obolum aureum quotannis Lateranensi palatio persolvetis. Si qua igitur, etc. Data Pisis, per manum Almerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, XV Kal. Julii, indict. XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domino Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis T. archipresbytero, A. archidiacono, A. vicedomino. An. de Rode, Na. primicerio et Ste. archipresbytero, et caeteris Mediolanensis Ecclesiae clericis, [Col. 0240B] viris Catholicis, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectionem vestram nolumus ignorare quoniam pro nimia infestatione atque rapina quam Tetaldus de Medolaco ecclesiae de Virgis quae beati Petri juris existit, saepe intulerat, et adhuc inferre non desinit eum excommunicationis vinculo innodavimus. Eapropter universitati vestrae mandamus atque praeci pimus quatenus ab eo tanquam ab excommunicato penitus caveatis eumque a vestris finibus arceatis.

Dat. Pisis XIV Kalend. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri GREGORIO episcopo, et dilectis filiis, clero et populo Bergomensi, salutem et apostolicam benedictionem.

Dilectioni vestrae notum facimus quoniam post multos labores atque difficultates, quas pro sedanda querela, quae inter canonicos S. Vincentii et S. Alexandri est diutius agitata, saepe pertulimus, tandem ipsam controversiam Deo propitio terminavimus. Eapropter mandamus vobis atque praecipimus quatenus finem guerris et simultatibus imponatis, et quod a nobis super eadem re statutum est irrefragabiliter observetis. Praeterea universitati vestrae sub obtestatione anathematis imperamus, ut Bettefredum [Col. 0240D] quod in campanili Sancti Vincentii occasione ejusdem discordiae prout accepimus erexistis, acceptis his litteris, exinde auferatis, et de caetero pacem et concordiam teneatis.

Datum Pisis XIV Kal. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo DIETRICO, abbati monasterii S. Crucis de Werd, ejusque successoribus regulariter substituendis.

Quemadmodum ex gestis praedecessoris nostri [Col. 0241A] sanctae memoriae Leonis IX papae didicimus, nobilis quondam vir Mangoldus de Werde, devotionis intuitu, monasterium in castro suo construxit, quod B. Petro apostolorum principi offerens, fecit in honore sanctae et vivificae Crucis per manus ejusdem Romani pontificis consecrari, sanctimoniales feminas ibidem Deo servituras instituit.

Factum est autem ut eodem coenobio per operam pravorum hominum dirupto atque devastato, alter Mangoldus, jam dicti nobilis viri filius, ab apostolica sede obtinuit, ut sibi licentia praeberetur, idem monasterium ad alia loca transferre, ac per hoc juxta ipsum castrum in planitie terrae fundavit ecclesiam, et sanctimoniales ibi ad Dei servitium deputavit. Quibus utique tam religione quam numero [Col. 0241B] decrescentibus, tertius Mangoldus praedecessorem nostrum egregiae recordationis Paschalem papam humiliter adiit, et ut, amotis sanctimonialibus, in eodem loco monachi ponerentur expetiit. Cujus petitioni Romanus pontifex benigne consensit, et Gebhardo, quondam Constantiensi episcopo, tunc apostolicae sedis legato, per sua scripta mandavit, ut videlicet de cella Sancti Blasii monachi assumerentur, et in eodem monasterio ponerentur. Quod cum praefatus episcopus implevisset, idem locus tam in temporalibus quam in spiritualibus, Deo gratiae sint, plurimum augmentatus est.

Quod igitur, dilecte fili Dietrice abbas, a nobis humiliter postulasti ut idem coenobium, cui Deo auctore praesides, apostolicae sedis privilegio muniremus. [Col. 0241C] Nos, quorum praecipue interest loca, quae ad jus sanctae Romanae Ecclesiae pertinent, diligere ac fovere, interventu dilecti filii nostri quarti Mangoldi, illustris viri, tuis desideriis benignitate debita duximus annuendum. Per praesentis itaque privilegii paginam, auctoritate apostolica statuimus ut idem coenobium, ab ipsis fundatoribus B. Petro oblatum, perpetuis temporibus sub sanctae Romanae Ecclesiae tutela consistat, et ordo monasticus, qui secundum beati Benedicti Regulam, per jam dilectum praedecessorem nostrum ibidem noscitur institutus, absque sexus varietate seu mutatione in eodem loco irrefragabiliter observetur. Prohibemus etiam ut dioecesanus episcopus in eodem loco nihil audeat [Col. 0241D] sibi vindicare, exceptis consecrationibus altarium vel ecclesiarum, ordinationibus monachorum, seu etiam clericorum, si tamen haec ipsa vobis gratis et sine exactione vel pravitate exhibere voluerit. Alioquin quemcunque malueritis Catholicum adeatis antistitem, ab eodem, quae ad spiritualia pertinent, suscepturi. Sepulturam quoque ipsius loci liberam fore decernimus, ut videlicet eorum, qui se illic sepeliri deliberaverint, devotioni ac supremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat, salva nimirum justitia matricis Ecclesiae.

Decernimus igitur ut nulli omnino hominum liceat, portionem ligni vivificae crucis quae in eodem loco recondita esse creditur, pro cujus honore vestrum coenobium factum est, exinde amovere, vel [Col. 0242A] quidquam ex his, quae jam dictus praedecessor noster Leo IX eidem firmavit Ecclesiae, quaeve inpraesentiarum canonice possidetis, aut in futurum, concessione pontificum, largitione imperatorum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata serventur. Ad judicium autem quod monasterium vestrum juris B. Petri, unum aureum singulis annis, nobis, nostrisque successoribus persolvetis.

Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum satisfactione congrua correxerit, potestatis honorisque [Col. 0242B] sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli S. Crucis in Hierusalem.

Datum Pisis per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XIII Kal. [Col. 0242C] Julii, indictione XIII (leg. XIV) , Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio PETRO praeposito, et fratribus Ecclesiae S. Alexandri Pergami, tam praesentibus quam futuris in P. P. M.

Justitiae ac rationis ordo suadet ut quemadmodum Patres vocamur in nomine, ita etiam comprobemur [Col. 0242D] in operatione. Et sicut ea quae ad pacem sunt Jerusalem summopere stabilire debemus, ita nihilominus, si quando inter sacrosanctas Ecclesias querela emerserit, ne forte in infinitum extendatur, sed potius conquiescat necesse est, ut eam ordine judiciario celeriter terminemus. Hoc profecto intuitu pro sedanda discordia, quae inter vos, et canonicos S. Vincentii noscitur agitata, dum olim in Longobardiae partibus essemus, cum fratribus nostris saepius laboravimus. Inter caetera siquidem, quae tam de capellanis ecclesiarum S. Salvatoris, S. Agathae, S. Joannis, S. Gratae, S. Vigilii, atque de poenitentiis criminosorum, quam etiam de fidelitatibus, et quibusdam aliis vestrae Ecclesiae pertinere fatebamini, [Col. 0243A] asserebatis hanc inter vos ex antiquo tempore consuetudinem viguisse, ut quoties clerici S. Alexandri ad ecclesiam S. Vincentii, vel ad alias ecclesias pro exsequiis mortuorum, vel in solemnitatibus in simul convenirent, praepositus videtur primam sedem in sinistra parte chori obtinere consueverit. Atque hoc vobis vindicare tanto instantius conabamini, quanto manifestius vestram ecclesiam episcopalem sedem priscis temporibus exstitisse, et tam hanc quam alias diversas praerogativas obtinuisse, multis auctoritatibus monstrabatis. Econtra vero canonici S. Vincentii respondebant Ecclesiam suam antiquitus matricem esse; nec vobis aut vestro praeposito hujuscemodi debitum exhibere debere libere proclamabant. Et si quando praepositus videtur [Col. 0243B] eamdem sedem obtinuisse, id ex charitate et gratia potius quam ex debito processisse. Nec debere tribui necessitati quod exhibere charitas consueverat. His et hujusmodi contentionibus nobis et fratribus nostris diutius fatigatis, eidem controversiae finem imponere saepe voluimus. Adeo quod ex utraque parte ab antiquioribus et maturioribus personis juramenta suscepimus, per quas rei veritatem possemus addiscere, et eamdem causam ordine debito terminare. Cum igitur tam per allegationes partium quam etiam per juramenta suscepta causam pleniter audissemus, ipsam tunc temporis diffinire distulimus, arbitrantes quod in ejusdem temporis spatio hujuscemodi querela per concordiam finiretur, et inter vos et ipsos commodius posset eadem causa [Col. 0243C] decidi. Denique dum neque per datos a nobis judices, neque per alios causa posset per concordiam terminari, et utraque Ecclesia tum pro factis saepe sumptibus, tum pro guerris et dissensionibus quae ex hac occasione provenerunt, valde fuisset attrita, nos quorum praecipue interest Ecclesiarum quieti salubriter providere, tam vos quam episcopum, et canonicos Sancti Vincentii certo termino ad nostram praesentiam invitavimus. Et quoniam eadem causa, nobis sicut diximus, plenius nota erat, hanc inter vos, et ipsos sententiam promulgavimus: «In nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Amen. Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, fratrum meorum episcoporum et cardinalium consilio praecipio [Col. 0243D] ut quoties canonici S. Alexandri in solemnitatibus et exsequiis mortuorum cum canonicis S. Vincentii, sive in ecclesia S. Vincentii, sive in aliis convenirent, praepositus S. Alexandri teneat primum locum in sinistra parte chori, capellani ecclesiarum S. Salvatoris, S. Agathae, S. Joannis, S. Gratae, S. Vigilii, in Dominicis diebus, et praecipuis festivitatibus veniant ad ecclesiam S. Alexandri ad majores missas. Criminosi de parochia S. Alexandri praesente praeposito, vel uno de presbyteris ejusdem Ecclesiae poenitentiam suscipiant. Item statuimus ut presbyteri qui jurant fidelitatem B. Vincentio, jurent et B. Alexandro. Praecipimus etiam ut unus de sacerdotibus S. Alexandri portet capsam cum reliquiis. In mutatione vero Ecclesiae, duo de presbyteriis [Col. 0244A] S. Alexandri portent arcam cum duobus de presbyteriis S. Vincentii. Ad scrutinia, in Coena Domini, ad baptismum, et in aliis solemnitatibus more solito conveniant. Cum canonici S. Vincentii ad ecclesiam S. Alexandri venerint, et in Campanis pulsandis, et in aliis, sicut consuetudo est, honorifice suscipiantur, et totum chorum, sicut consueverunt, obtineant.» Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat super hac nostra constitutione B. Alexandri Pergamensis Ecclesiam de caetero perturbare, aut qualibet occasione eam infringere, vel mutare, sed omnia vobis in perpetuum integra conserventur, quemadmodum praesentis scripti sanctione instituta esse noscuntur. Si quis autem huic nostrae constitutioni, seu diffinitioni temerario ausu [Col. 0244B] contraire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, atque excommunicationi subjaceat. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subsc.
• Ego Hubertus Pisanae Ecclesiae archiepiscopus subsc.
• Ego Transmundus Sign nus episcopus subsc.
• Ego Theoduvinus S. Ruffinae episcopus subsc.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus subsc.
• Ego Rodulfus Ortanus episcopus subsc.
• Ego Gerardus presb. card. tit. S. Crucis in Jerusalem [Col. 0244C] subsc.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis subsc.
• Ego Intifredus presb. card. tit. Vestinae subsc.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli subsc.
• Ego Martinus presb. card. tit. S. Stephani subsc.
• Ego Guido indignus presb. subsc.
• Ego Azo presb. card. tit. S. Anastasiae subsc.
• Ego Gregorius presb. card. tit. S. Priscae subsc.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi subsc.
• Ego Oddo diac. card. S. Georgii ad Velum Aureum subsc.
• Ego Guido card. diac. S. Adriam subsc.
• Ego Boethius diac. card. S. Viti subsc.
• [Col. 0244D] Ego Vassallus diac. card. S. Eustachii subsc.
• Ego Ubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata subsc.
• Ego Grisogonus diac. card. S. Mariae in Porticu subsc.

Datum Pisis per manum Aimerici, S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XIII Kal. Julii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1135, pontif. vero D. Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ELIAE abbati ecclesiae B. Mariae de Cagia, [Col. 0245A] quae Meldis sita est, ejusque successoribus secundum Regulam B. Augustini ibi canonice substituendis, in perpetuum, etc. . . .

Confirmamus vobis quaecunque per authentica praedecessorum nostrorum privilegia, vel principum seu quorumlibet episcoporum scripta collata sunt, et quaecunque in futurum, largiente Deo juste atque canonice poteritis adipisci, in quibus haec propriis duximus adnotanda nominibus: videlicet ipsam ecclesiam B. Mariae de Cagia . . . et presbyteratum ejusdem ecclesiae, cum omnibus quae ad presbyteratum pertinent, pro quo singulos annos canonicis S. Stephani sexaginta solidos persolvitis, donec Deo annuente tantum valens a vobis recipiant; annualia etiam omnium praebendarum de ecclesia S. Stephani [Col. 0245B] quocunque modo personae canonicorum mutentur; praebendam quoque Isembardi presbyteri apud S. Stephanum, pro qua hebdomadam unius presbyteri apud S. Stephanum ecclesia vestra facere debet. Confirmo etiam vobis cantuarium S. Stephani quod Capellania vocatur; altare etiam de Ulcorra, et ecclesiam de Cloia, cum omnibus ad eam pertinentibus, salvo tamen jure pontificali: decimas quoque quas habuit Symon filius Attonis apud Pressi, et apud villam quae dicitur Pinus, etc. . . . locum etiam Gilini eremitae, quem tibi et ecclesiae tuae post obitum ejusdem Gilini, venerabilis frater noster Manasses Meldensis episcopus consilio Theobaldi Meldensis archidiaconi in perpetuum habendum concessit, etc. . . . Nulli ergo hominum fas sit [Col. 0245C] praedictam ecclesiam temere perturbare aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non congrua satisfactione emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo [Col. 0245D] examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Datum Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XII Kal. Julii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno sexto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto [Col. 0246A] in Christo filio GUILIELMO Modoeciensi archiepiscopo ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Sicut injusta poscentibus nullus tribuendus est effectus, sic legitima desiderantium non est differenda petitio. Idcirco, dilecte fili Guilielme archiepiscope, ecclesiam Beati Joannis Baptistae, cui Deo auctore praeesse cognosceris sub apostolicae sedis tutelam excipimus, et cum omnibus ad eam pertinentibus beati Petri patrocinio communimus. Idem enim locus a nobilis memoriae Teodelinda regina constructus, amplis etiam honoribus, possessionibus et thesauro ditatus, veneratione dignus habetur et celebris. Per praesentis igitur privilegii paginam apostolica auctoritate statuimus, ut quaecunque [Col. 0246B] bona, quascunque possessiones, concessione pontificum, liberalitate principum, oblatione fidelium, vel aliis justis modis in praesenti possidet, aut in futurum largiente Domino juste atque canonice poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis visa sunt nominibus exprimenda: Monasterium videlicet Sancti Petri de Cremella cum ecclesia Sancti Sisinni, ecclesiae Sancti Joannis de Bulciaco, Sancti Georgii de Colciaco, Sancti Joannis de Castromartis. In Uellate ecclesiae Sanctae Mariae et Sancti Fidelis, ecclesia Sancti Juliani de plebe Colonia cum capellis suis; ecclesia Sancti Eusebii; in sexto ecclesiae Sancti Alexandri, Sancti Michaelis et Sancti [Col. 0246C] Salvatoris; ecclesiae Sancti Martini, Sancti Petri, Sancti Michaelis, Sancti Salvatoris, Sanctae Agathae, Sancti Donati, Sancti Mauritii, Sancti Georgii, et ecclesiae Sancti Alexandri, Sancti Eugenii de Concoretio. Nulli ergo omnino hominum facultas sit vestram ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Sane illa feudorum beneficia quae venerabilis frater Jordanus Mediolanensis archiepiscopus vestrae ecclesiae in praenominatis ecclesiis ad communem fratrum sustentationem concessit, vobis vestrisque successoribus auctoritate apostolica confirmamus, [Col. 0246D] statuentes ut nulli omnino hominum liceat ea deinceps a communi fratrum utilitate auferre, subtrahere, vel modis quibuslibet immutare. Praeterea quaecunque vobis ab imperatoribus jure concessa sunt apostolica auctoritate firmamus, et jus ac rationabiles consuetudines quas in supradicta ecclesia Sancti Petri de Cremella habetis, vobis pariter roboramus. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et [Col. 0247A] a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem Ecclesiae justa servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.

• Ego Guillelmus Praenestinus episcop. SS.
• Ego Guido indignus sacerdos. SS.
• Ego Lucas presbyter cardin. tit. S. Joannis et Pauli. SS.
• Ego Gregorius diacon. card. S. Mariae in Porticu SS.

[Col. 0247B] Data Pisis per manum Aimerici, S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VIII Kal. Augusti, indictione XIII, Incarnationis Dominicae 1135, pontificatus vero Innocentii II papae anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio RIKINO abbati ecclesiae de Quadraginta, ejusque successoribus regulariter substituendis, etc.

Proinde, dilecte in Christo fili, postulationibus tuis clementer annuimus, et ecclesiam de Quadraginta, [Col. 0247C] cui Deo auctore praeesse dignosceris, sub B. Petri et nostra protectione suscipimus. In primis siquidem statuentes, ut ordo canonicus juxta B. Augustini Regulam in eadem ecclesia futuris temporibus inviolabiliter observetur, quaecunque praeterea bona, quascunque possessiones eadem ecclesia juste possidet, concessione pontificum, largitione principum, tibi tuisque successoribus confirmamus. Si qua igitur in futurum, etc.

Innocentius II Catholicae Ecclesiae episcopus.

Gerardus presbyter cardinalis S. Crucis in Hierusalem.

Lucas presbyter cardinalis SS. Joannis et Pauli.

Matthaeus Albanensis episcopus, etc.

Data per manum Aimerici sanctae Romanae Eccl. [Col. 0247D] diaconi cardinalis et cancellarii, VII [ al. pridie] Idus Nov., ind. XIII, Incarnat. 1136, pontificatus sexto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ALBERONI Leodiensi electo, salutem et apostolicam benedictionem.

Magistra bonorum omnium charitas, nil sapit asperum, nil extraneum: cujus profecto bonum est proprium, aliorum profectibus, et suae dilectionis affectum caeteris documentis erga proximos demonstrare. Quae [Col. 0248A] videlicet virtus cum in omnibus fidelibus debeat praefulgere, praecipue tamen sacrosanctae Romanae Ecclesiae plus caeteris noscitur convenire. Et quemadmodum eadem universalis et pia mater filios suos provehit in sublime, atque alios patriarchas, alios archiepiscopos, alios episcopos statuit, ita nihilominus decora circumamicta varietate, de concessa sibi a Deo divinorum munerum largitate, eosdem diversorum insignium pulchritudine elementer exornat. Quia ergo personam tuam, venerabilis frater Albero, electe sanctae Leodiensis Ecclesiae, utilem fore credimus, ex apostolicae sedis benignitate te duximus honorandum, et sub pio B. Petri gremio familiarius confovendum. Et quoniam tanquam Aaron ad pontificalis dignitatis fastigium divina gratia te vocatum [Col. 0248B] esse confidimus, et loco Moysi ad regendum Christianum populum, per Dei providentiam es constitutus, eorum quoque dignitatis te participem constituimus, et usum rationalis, postquam in episcopum consecratus fueris, personae tuae concedimus, statuentes ut eodem sacro ornamento infra Ecclesiam duntaxat his diebus utaris qui in praesentis scripti serie praescribuntur, id est Coena Domini, Pascha, Ascensione, Pentecoste, in festo B. Joannis, in solemnitatibus apostolorum Petri et Pauli, Assumptione B. Mariae, in festo beati Lamberti, Omniumque Sanctorum, Natali Domini, in octavis ejusdem et Epiphania, in Purificatione B. Mariae, in dedicationibus ecclesiarum intra tuam parochiam, et ordinationibus clericorum, et in anniversario die dedicationis [Col. 0248C] Leodiensis ecclesiae. Age igitur, frater charissime, et quod in facie geris Ecclesiae, intus habeas, et tam sacri muneris insigne operum tuorum assignet effectus.

Data Pisis tertio Kalendas Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ARNALDO, priori et fratribus in Augustensi ecclesia Sanctorum Petri et Ursi canonicam vitam professis tam praesentibus quam futuris, in perpetuum

[Col. 0248D] Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium honorum Deo commissa est ut religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi ex charitatis radice procedens, a puritate religionis fuerit conservatus. Quamobrem, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus postulationibus clementer annuimus, et sanctorum Petri et Ursi ecclesiam in qua divino vacatis servitio apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut universa quae inpraesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, [Col. 0249A] praestante Domino, poteritis adipisci, eidem ecclesiae integra in perpetuum et illibata serventur. Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut videlicet, salva justitia matricis ecclesiae, eorum qui se illic sepeliri deliberaverint, devotioni et supremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci priore, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi assensu, aut fratrum pars sanioris consilii, secundum Dei timorem et beati Augustini Regulam providerint eligendum. Statuimus ergo ut neque matrici Ecclesiae, nec alicui omnino hominum liceat vestram Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas [Col. 0249B] retinere, minuere, seu a vobis quidquam ultra id quod est antiquitus constitutum exigere, aut vos quibuslibet molestiis fatigare; sed omnia vobis integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus profutura; salva nimirum dioecesani episcopi canonica justitia et reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo [Col. 0249C] examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinensis episcopus subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.

Data Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Kalendas [Col. 0249D] Decembris, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo salutem et apostolicam benedictionem.

Noverit tua dilectio quia et personam tuam fraterna charitate diligimus, et tuis petitionibus cum honore Ecclesiae benigne volumus impertiri assensum. Verum sciendum est quia sicut sedes apostolica aliis Ecclesiis sua jura non quaerit auferre, ita [Col. 0250A] etiam quae sua sunt non debet amittere. Quia ergo sacris canonibus continetur ut a proprio metropolitano quisque suffraganeus consecretur, aequum esse cognoscitur si hoc ipsum in persona Legionensis electi suo ordine conservetur, praesertim cum frater noster R. Toletanus archiepiscopus pro eo quod Ariam Legionensem episcopum absque mandato S. R. Ecclesiae, cujus erat suffraganeus, consecrare praesumpsit, fuerit ab episcopali suspensus officio: idem consecratus pro eadem offensa in manu nostra episcopatum per insignia pontificalia refutaverit. Aequanimiter ergo ferat tua fraternitas, si hujusmodi difficultatibus jus B. Petri minuendo materiam ministrare non volumus. De caetero filium nostrum P. Fulconem, Ecclesiae tuae capellanum, qui pro tuo [Col. 0250B] honore atque servitio in Romana Ecclesia saepius laboravit, tibique valde fidelis et devotus existit, tua benignitas attentius habeat commendatum: cujus rei experimentum eo hoc ad praesens volumus comprobare, ut videlicet ea quae de redditibus capellaniae suae sibi sunt a fratribus imminuta, sicut per te et ipsos ei dicitur esse promissum, ipsi absque majori dilatione aequa recompensatione restitui facias; nos autem de his quae eidem contulisti devotioni tuae grates referimus, et ut coeptam erga eum benevolentiam laeto et meliori fine perficias pariter deprecamur.

Datum Pisis VI Kal. Januarii.

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, venerabili fratri WILLELMO Cantuariensi archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Desiderium quod ad religionis propositum et animarum salutem pertinere monstratur, sine aliqua dilatione est complendum, et quoties illud a nobis petitur quod rationi cognoscitur convenire, animo nos decet libenti concedere et juste petentium votis congruum impertiri suffragium. Tuis igitur, frater Willelme Cantuariensis archiepiscope, rationabilibus postulationibus ex apostolicae sedis consueta [Col. 0250D] benevolentia clementer annuimus et ecclesiam Beati Martini de Dovora, a charissimo filio nostro Henrico illustri et glorioso Anglorum rege tibi et Ecclesiae Cantuariensi concessam et praeapte confirmatam, cum omnibus quae inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum liberalitate regum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis rationabiliter poterit adipisci, tibi et Cantuariensi Ecclesiae, et per vos successoribus vestris, in perpetuum confirmamus. Praedicti ergo filii nostri Henrici regis precibus annuentes, decernimus ut in praefata Beati Martini ecclesia ordo canonicatus secundum beati Augustini regulam statuatur, et futuris inviolabiliter conservetur temporibus. Abbas vero qui [Col. 0251A] fratribus prosit et praesit, juxta eamdem in praenominata ecclesia erigatur.

Si quis itaque huic nostro decreto ausu temerario contraire tentaverit, honoris et officii sui periculum patiatur et excommunicationis ultione plectatur, nisi praesumptionem suam digna satisfactione correxerit. Conservantes autem a Patre misericordiarum et totius consolationis Deo coronam perpetuam et beatorum apostolorum Petri et Pauli desiderabilem gratiam consequantur.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili ADALBERONI Trevirensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Fraternitatem tuam ignorare non credimus quod Gerardus abbas S. Maximini nuper apud nos de Simonia et dilapidatione bonorum ecclesiasticorum est per quosdam fratres sui monasterii diffamatus. Quamohrem ipsum ad nostram praesentiam invitavimus, praecipientes ut, proxima Dominica qua cantatur Misericordia Domini, ad nos veniret, super eisdem capitulis respondere ac satisfacere praeparatus. Ipse vero superbiae spiritu debacchatus, non solum scripta nostra contempsit, sed etiam eos, qui de fratribus suis pro eadem re ad nostram praesentiam [Col. 0251C] venerant, officio suo destitui, et alios variis injuriis et laesionibus affici, propriisque beneficiis, prout accepimus, pro sua fecit voluntate privari. Quod si verum est, ipsum ab abbatiae regimine submovemus, et tam latorem praesentium quam alios, quos destituisse dicitur, officio et beneficio, in integrum reconciliari restituique praecipimus. Quam sententiam firmiter observandam et effectui mancipandam fraternitati tuae injungimus, quousque ipse ad nostram praesentiam veniat, atque de contemptu et objectis capitulis satisfaciat.

Data Pisis, XIII Kalendas Februarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BALDUINO Lesbornensi abbati, ejusque successoribus regulariter promovendis, in perpetuum.

Locorum venerabilium cura nos admonet de eorum quiete atque salute sollicite cogitare. Quatenus qui ecclesiasticis famulantur obsequiis ecclesiasticae quoque tuitionis optato patrocinio foveantur.—Caeterum, sicut ea quae a nobis statuuntur firma volumus, quae a fratribus rationabiliter fuerint acta, auctoritate apostolica nos convenit roborare. Ideoque, dilecte in Domino fili Balduine abbas, tuis desideriis [Col. 0252A] annuentes, quod a fratre nostro bonae memoriae Egberto Monasteriensi episcopo super Ecclesia sita in loco qui Liesborn dicitur propter malam vitam quarumdam sanctimonialium olim ibidem turpiter conversantium, consilio et auctoritate praedecessoris nostri papae Honorii sanctae recordationis factum est, et a fratre nostro Vernhero ipsius successore firmatum, praesentis scripti pagina roboravimus: statuentes ut ibi per monachos honestae vitae secundum beati Benedicti Regulam de caetero serviant, ( sic ) et tam ea quae de libera seu canonica electione abbatis ejusdem loci, secundum Dei timorem et monasticum Ordinem celebranda, quam etiam de decimis viginti, scilicet solidorum Monasteriensis monetae infra parochiam Disteden in locis Dullen et [Col. 0252B] Beldinchusen, eidem monasterio annualiter persolvendis, ab eodem fratre nostro sancita sunt, firma in perpetuum et illibata permaneant. Nulli ergo hominum fas sit praefatum monasterium super hoc temere perturbare, aut aliquam exinde ei molestationem inferre, sed omnia quemadmodum superius dicta sunt, tibi tuisque successoribus intemerata serventur. Si qua ergo ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et excommunicationi subjaceat. Conservantes autem eidem loco quae sua sunt, omnipotentis Dei et beatorum Petri [Col. 0252C] et Pauli apostolorum gratiam consequantur. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi.

Datum Pisis, octavo Kalendas Octobris.

Sigillum appensum in plumbo ex filis sericis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, GERARDO abbati S. Maximini salutem et apostolicam benedictionem.

Sicut nos ea quae de filiis audivimus bene acta [Col. 0252D] laetificant, ita nihilominus sinistra contristant. Latores siquidem praesentium, Henricus presbyter et Egelolfus, ad nostram praesentiam venientes, personam tuam de Simoniaca haeresi accusarunt, adjicientes etiam quod monasterium B. Maximini, in temporalibus opulentum thesauris et ornamentis suis, postposito Dei timore et reverentia, spoliaveris, et ad nihilum pene redegeris. Quae omnia, quoniam indiscussa seu etiam impunita praeterire non possumus, nec debemus, praesentium auctoritate mandamus tibi atque praecipimus quatenus proxima Dominica, qua cantatur Misericordia Domini, omni occasione seu tergiversatione submota, nostro te conspectui repraesentes, super his omnibus, aut [Col. 0253A] etiam aliis quae tibi objicientur, sufficere respondere paratus. Prohibemus autem et omnimodis interdicimus ne interim bona monasterii distrahas aut impignores, vel supradictis personis, aut eorum sociis, ullam contrarietatem aut molestiam inferas.

Data Pisis, III Kalend. Novembris ⁜ (53) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, II, Resbacensi, R. Latiniacensi, S. Cassiacensi, II. S. Theoderici, A. S. Amandi, Jo. Aquicingensi, W. Letiensi, SE. Lobiensi, PA. S. Sepulcri [Col. 0253B] Cameracensis, S. Luciani Beivacensis, S. Eligii Noviomensis, B. S. Nicolai de saltu, in unum in nomine Domini convenientibus, et caeteris abbatibus in eodem spiritu congregatis, salutem et apostolicam benedictionem.

Evangelicae institutionis testatur auctoritas, quod ubi duo vel tres congregati fuerint in nomine meo, ibi sit ipse in medio eorum. Accedit quoque quod Psalmista cecinit, dicens: Ecce quam bonum et quam jucundum, habitare fratres in unum: sicut unguentum in capite, quod descendit in barbam, barbam Aaron. Jucundamur itaque pro vobis in Domino, et debita exsultatione replemur, quoniam tanquam B. Benedicti discipuli, monasticae disciplinae observantiis [Col. 0253C] inhaeretis, et de die in diem in eadem proficere cupientes, omnipotenti Deo magis ac magis placere contenditis ⁜ (54) . Placet equidem nobis, et hoc ipsum apostolica auctoritate firmamus, quod videlicet singulis annis in uno monasteriorum vestrorum celebrare conventum communiter decrevistis. Unde etiam desiderium nostrum est, ut unguentum suavitatis, quod de capite descendit in barbam, penetralia vestri cordis infundat, et tam in sacro conventu dicendi et exsequendi quae recta sunt, vobis tribuat facultatem. Nec dubium quin etiam hoc ipso eorum vos imitatores fore monstretis, quibus fuisse cor unum et animam unam in primitiva Ecclesia legimus. Proinde quod vestro communi decreto de ordine monastico conservando, et correctione fratrum [Col. 0253D] secundum Regulam B. Benedicti et aliorum sanctorum Patrum regulas, vestra discretio constituet, nos, auctore Domino, ratum habebimus. Adjicimus ut nullus fratrum vestrorum, post factam in suo [Col. 0254A] monasterio professionem, absque praelati et aliorum fratrum licentia, ad alium locum audeat convolare, nec alicui liceat eum suscipere vel tenere. De caetero universitati vestrae debitae salutationis et apostolicae benedictionis alloquium persolventes, hortamur in Domino, fraternitatem diligite, et charitatem mutuam inter vos ad honorem Dei irrefragabiliter conservate. Omnipotens Dominus actiones vestras aspirando praeveniat, et adjuvando misericorditer prosequatur. Amen.

Data Pisis, XV Kalend. Decemb.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri B[ERNARDO] Hildensemensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Sicut Ecclesia res alienas non debet rapacitatis studio usurpare, ita possessiones suas cujuslibet desidia vel favore non debet amittere; nec dubium quin ea quae semel divini juris fiunt, in alios usus nulla possunt ratione transferri. Eapropter auctoritate apostolica constituimus, et sub anathemate interdicimus ne castrum Wintzenborc, a manu vel dominicatu Hildensemensis episcopi in beneficiandi vel subtrahendi, tibi vel successoribus tuis licentia [Col. 0254C] pateat. Adjicientes etiam ut quisquis ad damnum ejusdem Ecclesiae idem castrum per violentiam occupare praesumpserit, usque ad satisfactionem excommunicationi subjaceat. Dilectum autem filium nostrum, Tidericum, Ecclesiae supradictae praepositum, ita pro nostra reverentia diligas et honores, ita eum de charo habeas chariorem, ut et ipse preces nostras apud te sibi sentiat profuisse, et nos devotioni tuae pro eo referre gratias debeamus.

Data Pisis, VII Kalend. Decembris.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri A. Trevirensi archiepiscopo, S. et A. B.

Prout tua novit fraternitas, G. abbas S. Maximini de Simonia et distractione bonorum ecclesiasticorum dudum in nostra est praesentia accusatus. Unde etiam praeterita Dominica qua cantatur Misericordia Domini, ipsum ad nostram praesentiam invitavimus, de objectis sibi capitulis responsurum. Verum imperialibus [Col. 0255B] precibus postea intercedentibus, idem negotium usque ad tempus expeditionis duximus differendum. Praefixo tamen termino adversa pars nihilominus nostro se conspectui praesentavit, ea quae praefato abbati objecerat, canonice probare parata. Nos itaque eorum laboribus et expensis paterna provisione parcentes, eamdem causam fraternitati tuae commisimus terminandam. Mandamus igitur discretioni tuae quatenus usque ad tempus expeditionis ejusdem praefatum negotium canonico fine decidas. Quod si hoc interim fieri non poterit, eadem causa nostro terminanda judicio reservetur. Verumtamen primo omnium, tepiditate atque dilatione submota, Godefridum, Henricum, Giselbertum, Eilolfum, Ludewicum, Fridericum, Hugonem integre [Col. 0255C] officiis praebendisque restituas, et qualiter ipsi pacem et quietem in monasterio B. Maximini habeant, diligenter efficias, ad recuperationem quoque bonorum ecclesiasticorum quaeque distracta sunt, summo studio elabores.

Data Pisis, IV Idus Aprilis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis, clero et capitulo ad ecclesiam Sancti Deodati pertinentibus, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0255D] Quemadmodum juxta canonum sanctiones, segregata debet esse vita et conversatio clericorum et sanctorum laicorum, ita nihilominus ecclesiastica judicia per ecclesiasticas personas convenit exerceri. Eapropter universitati vestrae mandamus atque praecipimus ut, si quae judicia ecclesiastica in loco vestro emerserint, haec ipsa secundum statuta canonum decidantur, et cujuslibet saecularis potestatis timore postposito, ordine canonico terminentur. Prohibemus etiam et omnimodis interdicimus ne apud vos praebendae, et parochiales Ecclesiae jure successionis ab aliquo vindicentur, aut etiam per saecularem potentiam occupentur.

Data Pisis, X Kalend. Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GUIGONI priori Carthusiensi, salutem et apostolicam benedictionem.

Divinis respondentes beneficiis, cognita vita ejus, et auditis quae per B. Hugonis merita fiunt miraculis, supernae majestatis clementiam collaudavimus, et archiepiscoporum, episcoporum, et cardinalium, atque aliorum, qui nobiscum aderant, communicato consilio, ipsum inter sanctos et electos honorari [Col. 0256B] praecipimus, et diem ejus assumptionis cum gaudio solemniter celebrari. Quia igitur ipsius vita, quam pie duxit in corpore, et miraculorum coruscatio, qua Deus eum facit apud homines praefulgere, tuae maxime dilectioni non exstant incognita, auctoritate B. Petri et nostra tibi mandamus, quatenus ea quae tibi super hoc nota fuerint, diligenter describendo, posterum, memoriae tradas: ut et Deus honoretur in sancto, et clerus legens, ac populus audiens, gratias agant Domino, atque ipsius intercessione peccatorum veniam percipere mereantur. Orantes pro nobis dilectos filios nostros Carthusienses fratres, per te in Domino salutamus ac benedicimus.

Data Pisis, X Kal. Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus [Col. 0256D] fratribus O. Tarraconensi archiepiscopo, Urgellensi, Vicensi, Gerundensi, Elnensi episcopis, salutem et apostolicam benedictionem.

Rivipollense monasterium juris proprii beati Petri et ad defensionem Romanae spectat Ecclesiae. Quicunque ergo beatum Petrum diligunt, monasteria qui ad jus ejus spectant debent a pravorum hominum incursibus defensare. Eapropter fraternitati vestrae per apostolica scripta mandamus quatenus Rivipollense monasterium cum omnibus possessionibus et bonis manuteneatis, et si quis parochianorum vestrorum, locum ipsum aut aliquid de pertinentiis ejus infestare attentaverit, canonicam de eo justitiam faciatis. Quod si justitiam de malefactoribus facere [Col. 0257A] neglexeritis, periculum ordinis et officii incurretis.

Data Pisis, III Idus Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis JOANNI priori, et fratribus S. Mariae in Portu, salutem et apostolicam benedictionem.

Filius noster Marcus Julianus Venetus, a tempore praedecessoris nostri bonae memoriae papae Calixti, vovit ecclesiam in honorem B. Mariae construere, et canonicos ibi regulares statuere, cujus videlicet [Col. 0257B] magisterium est vobis concessum. Verum vos ejus tardantes votum nondum eam regere coepistis. Ne igitur ejus evacuetur propositum, mandamus vobis ut, si commodum visum fuerit, absque dilatione praedicti loci regimen assumatis, aut ut alios ibidem possit substituere canonicos libere refutetis.

Datum Pisis, X Kal. Julii.

[Col. 0257C] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili filio B. et dilectis filiis, F. praeposito et clericis Mutinensibus, salutem et apostolicam benedictionem.

Quanta mala Mutinensis populus Nonantulano monasterio, quod juris beati Petri est, intulerit, vestra dilectio non ignorat. Unde frequentibus litteris consules commonuimus, ut a damno praefati monasterii desisterent, et ad nostram praesentiam satisfacturi venirent. Ipsi vero nec ab injuria destiterunt, nec ad nos toties vocati venerunt. Eapropter habito fratrum nostrorum episcoporum et cardinalium consilio, sententiam excommunicationis in eos promulgavimus. Per praesentia itaque scripta universitati vestrae mandando praecipimus, quatenus a [Col. 0257D] praefatis consulibus tanquam excommunicatis penitus caveatis, et eamdem sententiam per Mutinensem episcopatum publice nuntiantes parochianos vestros ab iis abstinere omnimodis faciatis. Quod si forte praedicti consules in sua pertinacia perduraverint, et ab infestatione jam dicti monasterii non destiterint, in totam civitatem vestram anathematis sententiam auctore Domino proferemus.

Data Pisis, VIII Kal. Julii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis L. abbati et fratribus Beccensis monasterii salutem et apostolicam benedictionem.

Super his quae de vestra religione et honestate ad nostram audientiam perferuntur omnipotentem Dominum collaudamus, vestraeque devotioni plurimum congaudemus. Expedit igitur ut quanto periculosiora tempora instare noscuntur, tanto propensius divinae majestatis clementiam imploretis, quatenus Ecclesiae suae diutinis afflictionibus fatigatae pacem conferre dignetur et fideles atque catholicos a suis laboribus [Col. 0258B] relevare. Non enim ambigimus quin Christus in navi dormiens vestris et aliorum religiosorum vocibus velociter excitetur et post procellas ac turbines magna tranquillitas subsequatur. Hoc autem scitote, quoniam monasterium atque collegium vestrum affectione paterna diligimus et pro commisso nobis officio in quibus necessarium fuerit volumus confovere. Pro libro sane a vestra devotione nobis transmisso multimodas vobis gratias referimus.

Data Pisis, VII Idus Augusti.

[Col. 0258C] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis BERTHOLDO, abbati et fratribus monasterii S. Blasii, salutem et apostolicam benedictionem.

Habitantes in domo Domini servare debent unitatem spiritus in vinculo pacis. Quia ergo, inspirante divina gratia, saecularia desideria respuistis, et secundum B. Benedicti Regulam vitam monasticam professi estis, expedit ut vestrum propositum studiosius attendatis, et omnipotenti Deo verbo et opere placere curetis, ut videlicet populus fidelium vestro exemplo et bonis moribus ad melius informetur, et vestra devotio pro temporalibus laboribus vitam perpetuam acquirere mereatur. Nos autem dilectum filium nostrum Ricc. fratrem vestrum paterna benignitate suscepimus, et super controversia quae inter [Col. 0258D] vos et Scaphusenses ⁜ (55) monachos agitatur, id vobis duximus rescribendum, quod videlicet largiente Domino legatum nostrum ad partes vestras in proximo transmittemus, qui auditis utriusque partis rationibus eidem liti debitum finem imponere justitia dictante curabit. Orantes vos pro nobis divina gratia conservet incolumes, et suo servitio reddat acceptos.

Datum Pisis, VI Idus Augusti ⁜ (56) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio LAMBERTO Hilisinneburgensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare. Nen enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi ex charitatis radice procedens, a puritate religionis fuerit [Col. 0259B] conservatus. Eapropter, dilecte in Domino fili Lamberte abbas, postulationes tuas clementer admittimus, et Hilisinneburgense monasterium cui, Deo auctore, praesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones, inpraesentiarum idem monasterium juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis prante [praestante, propitiante?] Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus exprimenda subjunximus: ex dono videlicet Arnoldi bonae recordationis Alberstatensis [ Halberstad ] episcopi, vestri monasterii fundatoris, in Berverdiggerode [Col. 0259C] novem mansos, cum silva adjacente et decimatione ejusdem villae, in Sutherrode duos mansos, in Suthseauno septem mansos et dimidium, cum decimatione ipsius villae, in Bireslevo undecim mansos cum decimatione ipsius villae, in Lieren, mansum unum in Thiedeziggerode [ Thiedorz ], septem mansos et decimas [decimas ejusdem loci]. In Aldenrode, octo mansos, in Culisberi [Culesberi] dimidium mansum et decimas ejusdem loci [et dec. ej. loci fehlt]. In Geveneslevo [ Geveneslove ] dimidium mansum, in Beddigge decem mansos. In Isiggerode tres mansos, in Warmeresthorpe [ Warmerestorphe ] sex mansos, in Thiedesthorpe [ Thiedestorphe ] duos mansos, decimationes quoque in Dudiggerode, in [Col. 0259D] Winetherode, in Brodessende, in Luntheriggerode [ Lutherigg ], in Boviggerode, in Emmenrode, in Geschenrode, in Ecarzinggerode [ Ecarzigg ], in Bachenrode, in Benesiggerode [ Bensigg ], in Waliggerode. Praeterea praedia quae Burchardus episcopus bonae memoriae, beatis apostolis Petro et Paulo in Hilsineburch noscitur contulisse. In Aderstade scilicet curtim cum omnibus appendiciis suis, in Aeherslevo [ Asch ], duodecim mansos, in Merigge decem mansos, in Domeneslevo mansum unum, in Badeslevo mansos quinque, in Scipenstide [ Schipenstede ], mansos octo, in Bisikentorp [ Bisichentorpe ] mansos duos, in Aneslevo mansos quatuor, in Ramereslevo [ Ratmersleve ] mansos quinque, in Iggelevo mansos octo, cum decimatione ejusdem villae, in Abbenrode [ Albenrode ] [Col. 0260A] quindecim mansos et dimidium. In Bethcenesheim [ Bechtenesheim ] mansos tres, in Anderbike mansum unum, decimationes quoque in Bareslevo [ Balerslene ], in Roresheim, in Thrubiki [ Biche ], in Aldenrode, in Thurwardiggerode, in Gunderaderode [ Gundraderode, in Ezerdiggerode, in Vreslevo. Insuper autem decimationem in Daunenstade, et in Suthlochtenheim, ab Herrando [a Bernhardo] quondam Alberstadensi [ Halberstad ] episcopo qui et Stephanus dictus est, monasterio vestro concessas. Decimationes etiam de novalibus in omnibus locis, in quibus decimas habere videmini, quas felicis memoriae Reinhardus episcopus vestro monasterio contulit [ Sehet ]. Praedia quoque in Papestorpe et in Wochkinstide octo talentorum censum persolventia, [Col. 0260B] quae per Ottonem episcopum pro Godenhusen et Abrstide vestro sunt collata monasterio. Prohibemus autem et omnibus modis [omnimodis] interdicimus ut neque tibi, neque tuis successoribus fas sit bona seu possessiones praedicti monasterii distrahendi, aut sine communi assensu et voluntate capituli quolibet modo alienandi. Ut autem, vos, fratres nostri, divinis famulatibus liberius valeatis insistere, immunitatem, a supradicto fratre nostro Burchardo episcopo monasterio vestro rationabili devotione concessam, vobis nihilominus confirmamus, ut videlicet neque ab Alberstatensibus [ Halberstad ] episcopis, neque a quibuslibet clericis vel viris saecularibus aliqua praejudicia sive gravamina, seu exactiones aliquas, aliquando perferatis, nisi forte quantum [Col. 0260C] vobis spontanea voluntate ipsis largiri placuerit, hospitalitatis gratia erigente. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi assensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Deum et beati Benedicti Regulam providerint eligendum. Electus autem juxta Cluniacensem vel Fructuariensem, seu Gorziensem ordinem, sine pravitate et exactione aliqua consecretur. Interim autem in describendis, providendis seu disponendis rebus monasterii, episcopus nullatenus se immisceat, sed tantummodo electam personam congrua benedictionis reverentia regiminis cura investiat. Praesertim laudabilis [Col. 0260D] honestatis et bonae conversationis tuae meritum attendentes, ad honorem Dei et Ecclesiae tuae, tibi tuisque successoribus, usum pontificalium vestium apostolica auctoritate concedimus, ita ut ad divini cultus reverentiam in omni ecclesia per nostrae dispensationis confirmationem in vicem episcopi tui tibi liceat pontificaliter succedere. Nullus ergo hominum idem coenobium audeat temere perturbare, vel ei possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum Ecclesiae Alberstadensis debita reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam [Col. 0261A] sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco quae sua sunt servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus SS.
• Ego Guido cardinal. diaconus Sancti Adriani SS.
• [Col. 0261B] Ego Gregorius diacon. cardin. Sanctorum Sergii et Bacchi SS
• Ego Grisogonus diac. card. S. Mariae in Porticu SS.
• Ego Lucas presbyt. cardin. tituli Sanctorum Joannis et Pauli SS.

Data Pisis per manum Aymerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardin. et cancellarii, IV Nonas Januarii, indictione XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domini Innocentii II papae anno VI.

INNOCENTIUS servus servorum Dei, dilecto filio FROMUNDO Vindocinensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Inter varias sollicitudines curasque multiplices, illa maxime nos urget anxietas, si inter personas religiosas de bonis spiritualibus sive temporalibus controversia oriatur. Summopere igitur occurrendum est ut non crescant jurgia, sed, juxta magistram bonorum omnium charitatem quae nil sapit extraneum, nil asperum, nil confusum, imo propria aequitate nutrit concordiam, dissociata conjungit, inter servos Domini, quos non oportet litigare, pax [Col. 0261D] et unanimitas conservetur. Aequum enim est ut qui Spiritu Dei aguntur, nulla sectione mentium, nulla voluntate contraria dividantur, ne inde discordia sumat initium unde pacis foedera debent suscipere incrementum. Ideoque, dilecte in Domino fili Fromunde abbas, controversiam quae inter te ac venerabilem fratrem nostrum Ulgerium Andegavensem episcopum, tam de ecclesiis quam de oblationibus et aliis est hactenus agitata, secundum arbitrium fratrum nostrorum tam tuo quam ejusdem fratris nostri annuente consensu, per concordiam duximus terminandam. Tu siquidem quosdam census in quibusdam ecclesiis Andegavensis parochiae Vindocinensi monasterio vindicabas, quos utique idem frater noster appellabat gyndragia, et tam eos quam [Col. 0262A] oblationes baptisteriorum in nostra praesentia refutasti. Deinde praedictus episcopus omnem controversiam quam de burgo de Brioleto et de aliis adversum te et Vindocinense monasterium habuerat refutavit. Praefatum itaque burgum et quaecunque in ecclesia Sancti Clementis cum pertinentiis suis et in aliis infra scriptis ante promotionem ejusdem episcopi, vel querelam ab eo motam habuistis, aut inantea juste acquirere poteritis, vobis in perpetuum libere habenda concessit. In quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda, ecclesiam videlicet de Atheis, ecclesiam de Capella, ecclesiam de Cella, ecclesiam S. Saturnini, ecclesiam de Congreto, ecclesiam Beluli campi, ecclesiam de Pomerolis, ecclesiam de Laignio, ecclesiam de Avireo, ecclesiam [Col. 0262B] de Jallia, ecclesias de Meduanuillo, ecclesiam Sancti Saturnini super Ligerim, et capellam de Braccosacco, ecclesiam Sancti Petri de Maziaco, ecclesiam Sancti Medardi de Caveriaco, ecclesiam Sanctae Mariae de Broc, ecclesiam Sanctae Mariae de Castellis, ecclesiam Sancti Symphoriani de Porcellis, ecclesiam Sanctae Mariae de Cosma, ecclesiam Sancti Petri de Vileriis, ecclesiam S. Hippolyti, ecclesiam Sancti Germani de Arethio. Oblationes quoque purificationum, vel nuptiarum, et alias, sicut hactenus tenuistis, pro charitate nostra et amabili reverentia sanctae Romanae Ecclesiae, ad cujus jus et dominium Vindocinense monasterium pertinet, tibi et successoribus tuis concessit. Verumtamen pro decima burgi de Brioleto, [Col. 0262C] quae ad capellam Sancti Mauricii spectare cognoscitur, unum agripentum vinearum, secundum arbitratum bonorum virorum, magistro Guidoni capellano habendum fruendum duntaxat in vita sua parabis, successori vero suo dimidium. Redditum vero tuum oblationum et primitiarum de cella pro charitate ejusdem episcopi presbytero ipsius loci qui confectus senio dicitur, in vita sua habendum et retinendum concessisti: qui videlicet ipsum a te recipiat, et a te recognoscat. Post cujus obitum, tam oblationes quam primitiae ad jus et dominium Vindocinensis monasterii libere revertantur. Quod si fatalitatis urgente molestia idem presbyter ante reditum episcopi diem obierit, praefatum redditum [Col. 0262D] post ejus obitum ad Vindocinense monasterium reversurum, jam dictus episcopus, dum vixerit, obtineat. Interim vero ad indicium juris tui, in quinque festivitatibus per annum singulas candelas de oblatione recipies, quaecunque vero ecclesiae sive ecclesiastica beneficia in Andegavensi episcopatu tibi vel successoribus ad opus Vindocinensis coenobii collata fuerint: exceptis abbatiis et canonicis et ecclesiis illis in quibus episcopus vel canonici Sancti Mauricii totum vel partem nominata habent, ab eodem episcopo tibi tuisque successoribus et per nos Vindocinensi monasterio sunt concessa. Similiter etiam episcopus et canonici Sancti Mauricii ecclesias in quibus monasterium Vindocinense totum vel partem habet, acquirere ulterius non attentent. De ecclesia [Col. 0263A] vero Sancti Nicolai Credonensis statutum est ut praebendarum et canonicorum numerus ad senarium reducatur. Tu vero et successores tui libere duas discretas de sex praebendis duobus honestis viris et eorum successoribus in perpetuum dabitis. Qui nimirum post susceptum a te beneficium episcopo Andegavensi, remota omnis exactionis molestatione, praesentari debebunt. Defuncto vero altero eorum vel duobus, aliqua illarum praebendarum in manu tua malo studio minime teneatur, sed absque frustratoria dilatione, a te honesto clerico praebeatur. Quod si dominus Credonensis voluntati tuae in hoc contraire et de duarum datione praebendarum te impedire tentaverit, episcopus ipsum secundum suum officium et censuram ecclesiasticam coercebit.

[Col. 0263B] De quatuor vero praebendis quae residuae sunt, regulares canonici de Rota tres, et episcopus similiter unam praebeant. Andegavensis autem episcopus nisi sibi praebendam, quam habet in ecclesia Sancti Nicolai retinuerit, aut canonicis Sancti Mauricii dederit, nulli nisi Vindocinensi coenobio dare possit. Et quoniam locus idem Sancti Nicolai frequentationi religiosorum virorum incongruus esse cognoscitur, nec monachi Vindocinenses, nec canonici Rotenses ibidem inhabitare praesumant, sed prout constitutum est, in eodem loco sex canonici statuantur. Status autem matricis ecclesiae Sancti Clementis, tam in baptismo quam in propria sepultura, et in aliis illibatus et integer conservetur. [Col. 0263C] Mensura olei quae Ecclesiae Sancti Nicolai a Rotensibus canonicis annis singulis parabatur, ulterius non detur. Supradicta quoque quae auctoritate episcopi Andegavensis indigent, proprii scripti munimine et attestatione canonicorum Sancti Mauricii roborentur, ita videlicet, ut neque suo, neque successorum tempore, hujuscemodi pax et concordia quae inter nos statuta est, aliqua machinatione solvatur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem concordiam infringere, seu aliqua occasione convellere, sed omnia ita firma et illibata ab utraque parte in perpetuum conserventur, quemadmodum superius legitur institutum. Si quis autem contra haec temere venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, nisi reatum suum congrua [Col. 0263D] emendatione correxerit, excommunicationis sententiam se noverit incursurum.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Willoius Praenestinus episcopus.
• Ego Ulgerius dictus episcopus Andegavensis subscripsi.
• Ego Littifredus presbyter cardinalis tituli Vestinae.
• Ego Rodulphus Ortanus episcopus.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Joannis et Pauli.
• Ego Guido indignus sacerdos subscripsi.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi.
• [Col. 0264A] Ego Guido cardinalis diaconus S. Adriani.
• Ego Vassallius diaconus cardinalis S. Eustachii.
• Ego Hybaldus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu.

Data Pisis per manum Alberici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, II Id. Jan., indict. XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri H. Senonensi archiepiscopo salutem et apostolicam benedictionem.

Statuta sedis apostolicae et canonum veneranda decreta nulli sacerdotum Domini ignorare liberum est. Sacerdotis enim est legem scire et ad interrogationem respondere de lege: quod si legem ignorat, ipse se arguit indebite honorem sacerdotii occupare. Sed et ignorantia canonum episcopum non excusat. Caeterum episcopus qui scienter canones violat, a sanctis Patribus judicatur, et a sancto Spiritu cujus instinctu ac dono sunt conditi, condemnatur. Quoniam blasphemare Spiritum sanctum [Col. 0264C] non incongrue videntur qui contra eosdem sacros canones aliquid aut proterve agunt, aut loqui praesumunt, aut facere volentibus sponte consentiunt. Evangelica quoque testatur auctoritas beatum Petrum esse in terris Christi vicarium et magistrum totius Ecclesiae, et ab ipso Domino institutum, dicendo: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Ac per hoc sedes apostolica est omnium Ecclesiarum caput et cardo, mater atque magistra, ad quam profecto libere licet omnibus appellare. Appellatione vero interposita omnia in eodem statu manere debent, et tandiu nihil erit penitus innovandum donec Romanus pontifex, si ad eum appellatum est, prius examinet si justa vel injusta fuerit appellatio. Et si judicaverit renovandum [Col. 0264D] esse judicium vel et novos dare judices, sive probaverit talem causam esse ut non replicentur ea quae acta sunt, quod ab eo decretum fuerit, irrefragabiliter observatur. Quae cum ita sint, miramur admodum et gravi moerore afficimur quoniam in conventu nuper Peveris habito pro causa matrimonii inter Ar. de Soliaco et filiam Ra. de Baugentiaco, quibus opponebatur titulus parentelae, cum pro judice resideres, par esse beato Petro aut super eum ascendere contumaciter attentasti. Post appellationem namque ab eodem Ar. ad nos factam qui licet indigni Christi legatione fungimur, et beati Petri in terris vices exsequimur, quantum in te fuit, os in coelum ponens et ejusdem principis apostolorum [Col. 0265A] claves evacuans, in tantum super eodem negotio procedere praesumpsisti, ut de parentela quae opponebatur testium juramenta susciperes. Caeterum in hanc culpam nullatenus incidisses si sedes apostolica, quae mater est tuae dignitatis, foret quod esse debuerat, magistra tuae rationis. Ne igitur tantam offensam reliquisse impunitam a Domino arguamur, donec B. Petro et nobis satisfacias, te ab officio episcopali suspendimus.

Data Pisis, XVIII Kalendas Februarii.

[Col. 0265B] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio Roberto abbati Sanctae Mariae de Rota, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Religiosis desideriis facilem praebere debemus assensum, ut fidelis devotio celerem sortiatur effectum. Quocirca, dilecte in Domino fili Roberte abbas, venerabilis fratris nostri Ulgerii Andegavensis episcopi, religiosi utique, prudentis ac discreti viri, certisque experimentis in Catholica fide probati, postulationibus annuentes, Ecclesiam Beatae Mariae de Bosco, cui Deo auctore praeesse dignosceris, sub beati Petri et nostra protectione suscipimus, eamque praesentis privilegii pagina communimus, in primis siquidem statuentes ut ordo canonicus, qui secundum [Col. 0265C] beati Augustini regulam ibidem est Deo propitio institutus, in eodem loco perpetuis temporibus inviolabiliter conservetur. Quaecunque praeterea bona, quascunque possessiones eadem Ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, quaecunque etiam in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis largiente Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur. In quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: Ecclesiam videlicet Sanctae Mariae de Liureio, ecclesiam Sanctae Mariae de Camazeio cum capellis suis, scilicet Sancti Petri et Sancti Leonardi, ecclesiam Sancti Salvatoris, ecclesiam Sancti Germani [Col. 0265D] de Daona, ecclesiam Sancti Petri de Vaus, ecclesiam Sanctae Mariae de Arisel, ecclesiam Sancti Bomiri de Fonte Cooperto, ecclesiam Sancti Petri de Bremio, ecclesiam Sanctae Mariae de Roalderia, ecclesiam Sancti Germani, ecclesiam Sanctae Mariae Villaeportus, ecclesiam Sancti Petri de Chanceio, capellam Sanctae Mariae de Portu Sononia, capellam Sanctae Mariae de Peston, capellam Sancti Joannis de Longo-Alneto, capellam Sanctae Crucis de Cancellis, capellam Sanctae Mariae Magdalenae Breliengaudi, capellam Sancti Lamberti, capellam Sancti Dionysii de Molendini Blochet. Concedimus etiam vobis dationem trium praebendarum in ecclesia Sancti Nicolai Credonensis tribus honestis clericis, qui nimirum, post susceptum a vobis beneficium, [Col. 0266A] Andegavensi episcopo, remota exactionis molestia, praesententur. Defuncto quoque aliquo eorum, quaelibet earumdem praebendarum in manu vestra malo studio minime teneatur, sed absque frustratoria dilatione a vobis honesto clerico praebeatur. Et quoniam idem locus frequentationi religiosorum virorum incongruus esse cognoscitur, vobis ibidem habitare non liceat, sed potius, sicut statutum est, in eodem loco sex canonici statuantur. Mensura vero olei quae eidem Ecclesiae a vobis annualiter praestabatur, ulterius non detur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit vestram Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur, [Col. 0266B] eorum pro quorum sustentatione concessa sunt usibus profutura, salva siquidem Andecavensis episcopi debita justitia et reverentia. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, excommunicationi subjaceat. Conservantes autem eidem loco quae sua sunt, omnipotentis Dei et beatorum Petri et Pauli apostolorum ejus gratiam consequantur. Amen, amen, amen. Bene valete.

• Ego Innocentius catholicae Ecclesiae episcopus subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus subscripsi.
• [Col. 0266C] Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi subscripsi.
• Ego Ulgerius dictus Andecavensis episcopus subscripsi,
• Ego Guido cardinalis Sancti Adriani subscripsi.
• Ego Vasallus diaconus cardinalis Sancti Eustachii subscripsi.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subscripsi.
• Ego Litifredus presbyter cardinalis tit. Vestinae subscripsi.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli subscripsi.
• Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego Gregorius cardinalis presbyter tituli Sanctae [Col. 0266D] Priscae subscripsi.

Data Pisis per manum Aimerici S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, VIII Kalendas Februarii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno sexto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ASCELINO abbati monasterii Sancti Petri Fossatensis, quod in Parisiensi pago situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

[Col. 0267A] Quoties illud a nobis petitur quod rationi convenire cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum suffragium impertiri. Proinde, dilecte in Domino fili Asceline abbas, tuis rationabilibus postulationibus affectione paterna gratum praebentes assensum, B. Petri Fossat monasterium, cui Deo auctore praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, seu bona ex concessione, vel confirmatione Romanorum pontificum, seu Francorum regum, vel quorumlibet episcoporum inpraesentiarum juste et canonice possidetis, quaecunque etiam in futurum auxiliante Domino poteritis adipisci, firma vobis in perpetuum, et illibata permaneant, in quibus haec propriis nominibus duximus [Col. 0267B] exprimenda.

In archiepiscopatu Senonensi, villam quae dicitur Seia, et ecclesiam ejus, prioratum Capellae et ecclesiam ejus, ecclesiam de Acheriis, ecclesiam de Colliaco.

In episcopatu Carnotensi, prioratum S. Arnulfi, et ecclesiam ejus, prioratum de Monasteriis, ecclesiam de Longo villari, ecclesiam de S. Mauricio.

In episcopatu Parisiensi, in burgo Castrensi, prioratum S. Clementis, et ecclesiam ejus, ecclesiam de Evriaco in castro Corboilo, prioratum S. Joan. Bapt. in castro Turnomio, prioratum S. Dionysii, et ecclesiam ejus, cum capellis et rebus ad prioratum pertinentibus, ecclesiam de Oratorio, ecclesiam de [Col. 0267C] Ferreolis, ecclesiam de Brucia, ecclesiam S. Hilarii de Varennis, cum capella S. Nicolai, sita in Fossat villa, ecclesiam de Boissiaco, ecclesiam de Mansionibus, ecclesiam de Nobiliaco, ecclesiam de Noisiaco sicco, praeterea prioratum S. Eligii, infra civitatem Parisiensem situm, et ecclesias ad ipsum pertinentes, videlicet ecclesiam S. Martialis, ecclesiam Sancti Petri de Arsionibus, ecclesiam S. Crucis, ecclesiam S. Petri de Bobus infra muros ejusdem civitatis sitas, ecclesiam S. Boniti ultra magnum pontem, ecclesiam S. Pauli extra civitatem, cum terris et rebus ad eam pertinentibus; et in archiepiscopatu Senonensi, ecclesiam Sancti Hilarii, in villa quae dicitur Messia; praeterea priorarum S. Verani, cum [Col. 0267D] terris et rebus ad eum pertinentibus, prioratum de Equata, cum omnibus ad eum pertinentibus. Vobis nihilominus confirmamus in ecclesia Parisiensi praebendam unam ad monasterium vestrum spectantem, et in eadem ecclesia aliam praebendam ad prioratum S. Eligii pertinentem.

In episcopatu vero Meldensi, ecclesiam de Curte Prothasii. Auctoritate insuper apostolica firmiter inhibemus, ut nullus episcopus seu archiepiscopus nisi de mandato Romani pontificis, aut nisi legatus ad hoc missus specialiter in vos, vel aliquem de congregatione vestra fratrem, sive monachum excommunicationis sententiam promulgare nedum ferre praesumat. Quae si lata fuerit, seu modo quolibet promulgata, eam auctoritate apostolica decernimus [Col. 0268A] non tenere. Pro dedicationibus ecclesiarum, pro consecrationibus altarium, chrismatis, olei et similium, pro locatione abbatis, cum in novitate sua pastorali locatur, nullus decanus, nullus archidiaconus, nullus Ecclesiae praelatus, aliquid aliquando exigere vel extorquere praesumat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel pars sanioris consilii, secundum Dei timorem, et B. Benedicti Regulam providerint eligendum. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, [Col. 0268B] sed omnia integra conserventur, etc.

Datum Pisis per manum Almerici S. R. E. diaconi, cardinalis et cancellarii, X Kal. Martii, indictione XII, Incarnationis Dom. 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno VI.

INNOCENTIUS, etc., venerabili fratri GREGORIO Bergomensi episcopo, etc.

Non dubium est quod controversiam, quae inter canonicos Sanctorum martyrum Vincentii et Alexandri est hactenus agitata, in nostra praesentia terminavimus. Caeterum canonici Sancti Vincentii [Col. 0268C] plusquam oportet sapere cupientes, sicut accepimus, sententiae nostrae verba cavillantur, et ad suum intellectum atque voluntatem invertunt. Nec his contenti sedes in choro antiquitus institutas transposuerunt. Sed haec mutatio dexteri Excelsi non fuisse cognoscitur. Ideoque fraternitati tuae mandamus, atque praecipimus, ut tam de sedibus in choro seu in mensa, omni transportatione submota, quam de pace, incenso, aut aliis, quemadmodum a nobis statutum est, inviolabiliter facias observari. Atque hujusmodi scrupulositates seu cavillationes superinduci nostrae sententiae ulterius non permittas. De fidelitatibus etiam faciendis, de poenitentiis, vel de capellanis, seu sedibus, in choro, synodo, vel mensa [Col. 0268D] episcopi, etc., seu de aliis capitulis, quae in nostro privilegio continentur, ita aequus arbiter inter eos resideas, ut canonici Sancti Alexandri non habeant unde adversus te juste conqueri debeant.

Data Pisis, II Kal. Martii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto in Christo filio PETRO Clun. abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Bonus et diligens paterfamilias gaudio magno [Col. 0269A] gaudet cum vineam suam locatam, agricolis vigilanti studio videt excoli, et tribulis ac sentibus pariter emundari. Cujus profecto gaudio laetitia jucundior cumulatur, si eadem vinea, propagatione ordinaria, per multorum spatiorum dimensionem incipiat dilatari. Proportionali igitur ratione Deo credimus gratissimum esse, si Deo dicati religio Clun. monasterii, et diversas ecclesias exornet, atque plurimorum mentes disciplinis regularibus instruat, et fide, quae per dilectionem operatur, inflammet. Eapropter, dilecte in Domino fili, Petre abbas Cluniacensis, memores devotionis, quam erga sedem apostolicam cum commissa tibi ecclesia semper habuisti, et honoris et servitii, quod nobis efficaciter fideliterque, maxime tempore schismatis, impendisti: ecclesiam [Col. 0269B] de Rochabovecurt, laudantibus ejusdem clericis a venerabili fratre nostro Willelmo Petragoricensi episcopo Pontio abbati antecessori tuo, et per eum ecclesiae Clun. canonice donatam, et a felicis memoriae papa Calixto antecessore nostro, sicut privilegium ejus testatur, solemniter confirmatam, tibi, successoribusque tuis, non solum confirmamus, sed etiam confirmando, auctoritate apostolica donamus, ut ordo Clun. ad laudem Dei, ad quam specialiter institutus est, et ad honorem sacrosanctae Romanae Ecclesiae, cui omnino devotus est, perpetuis temporibus ibi floreat. Statuentes ut nulli hominum liceat eamdem ecclesiam, vel bona, quae inpraesentiarum legitime possidet, aut in futurum justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, temere [Col. 0269C] perturbare, auferre, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona hanc nostrae constitutionis paginam sciens, etc.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus, subscr.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii et Bacchi, subscripsi.
• Ego Guido card. diac. S. Adriani subscripsi.
• Ego Vassalus diac. card. S. Eustachii, subsc.
• Ego Hubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata, subscripsi.
• Ego Anselmus presb. card. subscripsi.
• [Col. 0269D] Ego Littifredus card. tit. Vestinae, subscripsi.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli, subscripsi.

Data Pisis per manum Aimerici S. R. E. diaconi cardin. et cancellarii, II Idus Martii, indictione XIV, Incarn. Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno VII.

Iisdem est omnino concepta verbis atque praecedens, usque ad inflammet. Tum: Hoc profecto intuitu Montisderiensem [ forte pro Montisdesideriensem] ecclesiam a venerabilibus fratribus nostris Guarino [Col. 0270A] Ambianensi, et Simone Noviomensi, episcopis, monasterio Cluniacensi canonice et devote collatam, idipsum quoque charissimo filio nostro Ludovico illustri et glorioso Francorum rege, et Raynaldo Remensi archiepiscopo, atque Radulpho de Perrona concedentibus, et pro ejus confirmatione sedem apostolicam suppliciter exorantibus, cum omnibus ad ipsam pertinentibus, in perpetuum tibi tuisque successoribus confirmamus. Statuentes, ut nulli omnino homini liceat eamdem ecclesiam vel bona, quae in praesentiarum legitime possidet, vel in futurum justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, temere perturbare, auferre, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc [Col. 0270B] nostrae constitutionis paginam sciens, etc.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus, subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episc. subscripsi.
• Ego Anselmus presb. card. subscripsi.
• Ego Luitfredus presb. card. subscripsi.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli, subscripsi.
• Ego Guido card. diac. S. Adriani, subscripsi.
• Ego Vassalus diac. card. S. Eustachii, subscripsi.
• Ego Hubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata, subscripsi.

Datum Pisis per manum Aimerici S. R. E. cardinalis et cancellarii, III Idus Martii, indict. XIV, Incarn. [Col. 0270C] Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri PETRO Niciensi episcopo, ejusque successoribus canonice promovendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere, et earum quieti et utilitatibus salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque et honestati congruum esse cognoscitur ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas a [Col. 0270D] pravorum hominum nequitia tueamur, et B. Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus, et Niciensem Ecclesiam, cui Domino auctore praeesse dignosceris, S. R. E. privilegio roboramus, statuentes ut ordo canonicus, qui secundum B. Augustini regulam tuo laudabili studio est in Niciensi Ecclesia Dei gratia institutus, ibidem futuris temporibus irrefragabiliter observetur, et decedentibus clericis, qui inpraesentiarum in eo Domino famulantur, nullus eis nisi regularem vitam professus canonicus subrogetur. Obeunte quoque te nunc ejusdem loci episcopo, nemo ibi praeter quam regularis episcopus praeponatur, qui eidem Ecclesiae cooperante Domino praeesse valeat et prodesse. Decernimus etiam ut quaecunque bona, quascunque possessiones eadem [Col. 0271A] Ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum et principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis permittente Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus in perpetuum et illibata serventur, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: ecclesiam videlicet S. Mariae de Clansio, ecclesiam Sancti Laurentii de Illontia, ecclesiam Sanctae Mariae de Pila, ecclesiam Sanctae Teclae, et castrum quod vocatur Drapum, ecclesiam Sanctae Mariae Villae Veteris, monasterium Sancti Pontii cum ecclesiis ad ipsum pertinentibus, quas in Niciensi episcopatu episcopale legitime pertinere dignoscitur, ecclesiam Sanctae Mariae de Olivo, ecclesiam Sancti Hospitii. Nulli ergo hominum liceat [Col. 0271B] quod a te super institutione praefatae Ecclesiae factum est, et a nobis firmatum, infringere, vel mutare, seu qualibet occasione convellere, nec ejus possessiones auferre, vel abbatias retinere, seu quibuslibet molestationibus fatigare, sed omnia semper conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contraire et temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si nec reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni [Col. 0271C] subjaceat. Cunctis autem eidem sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic bonae actionis fructum percipiant, et apud districtum Judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guilelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Hubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata.
• Ego Grisogonus diac. card. S. Mariae in Porticu.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurentii in Lucina.
• Ego Lutefredus presb. card. tit. Vestinae.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et [Col. 0271D] Pauli.

Datum Pisis per manum Almerici S. R. E. diaconi card. et cancellarii, IV Kalend Aprilis, ind. XV, Incarnationis Dominicae anno 1137, pontif. vero domini Innocentii papae II, anno septimo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ALVISO, Atrebatensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Super devotione tua et sollicitudine quam circa nos ipsos et sanctam Romanam geris Ecclesiam, [Col. 0272A] fraternitati tuae multimodas gratias exhibentes, dilectionem tuam apostolicis litteris visitamus, atque nos et fratres nostros Deo propitio bene valere tibi tanquam speciali beati Petri filio indicamus. Caeterum pro Hasnoniensi et Monsteriolensi abbatibus ac No, archidiacono, qui ad concilium invitati non venerunt, preces tuas admisimus, et licet propter hoc ex decretis sanctorum Patrum ultionem sumere deberemus, tamen apostolicae sedis mansuetudinem imitantes, hoc ipsum eis pro tua charitate duximus indulgendum, atque ab interdiciti sententia praedictum archidiaconum et abbates absolvimus. De aliis quoque abbatibus qui vocati ad concilium minime venisse noscuntur eamdem nihilominus sollicitudinem geras. De caetero, quoniam Sydrac a tua fraternitate [Col. 0272B] ad nostram praesentiam invitatus non venit, quod de causa ipsius canonice tua discretio decreverit nos auctore Deo ratum habebimus. Ad haec tuae devotioni compatientes, Condiancenses canonicos ad venerabilem fratrem nostrum Renoldum Remensem archiepiscopum remisimus, ut ipsius judicio controversia quae inter te et illos agitur Deo propitio terminetur.

Datum Pisis IV Kal. Aprilis.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis AZONI priori Camaldulensi, ejusque fratribus [Col. 0272C] tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Incomprehensibilis et ineffabilis divinae miseratio potestatis, nos hac providentiae ratione in apostolicae sedis administratione constituit, ut paternam de omnibus Ecclesiis sollicitudinem gerere studeamus. Siquidem sancta Romana Ecclesia, quae a Deo sibi concessum omnium Ecclesiarum retinet principatum, tanquam diligens et pia mater singulis debet Ecclesiis instanti vigilantia providere. Condecet igitur, ut Ecclesiae et venerabilia loca, praesertim quae in verae religionis habitu omnipotenti Domino famulari noscuntur, specialioris praerogativae sortiantur honorem, et apostolicae auctoritatis munimine roborentur. Praedecessoris itaque nostri bonae memoriae papae Honorii vestigiis inhaerentes, et vestris, dilecti [Col. 0272D] in Domino filii, petitionibus annuentes, praesenti decreto statuimus ut Camaldulensis eremus perpetuis futuris temporibus in sui statu et religionis vigore consistat, et ordo monasticae observantiae in tota vestra congregatione statutus nullius personae insolentia et superstitione aliqua permutetur. Hoc etiam adjicientes ut nemini fratrum vestrae congrégationis post factam monasticam professionem absque prioris et rationabili fratrum licentia sit egrediendi facultas. Si vero exire praesumpserit, et secundo tertiove commonitus, redire contempserit, quousque congrue satisfecerit, ipsum excommunicationis sententiae subjugamus. Prohibemus insuper, ne in ecclesiis, quae a vestrae congregationis fratribus [Col. 0273A] gubernantur, a nullo episcoporum absque canonica examinatione, divinum interdicatur officium. Praeterea in communi civitatis seu parochiae interdicto, clausis januis et non admissis dioecesanis, ecclesiarum vestrarum monachi nequaquam prohibeantur divina officia celebrare. Quicunque vero pro obsequio servorum Dei in eremo Camaldulensi degentium ad aliquas partes perrexerint, tam in eundo quam in redeundo, seu etiam in stando a nullo penitus molestentur. Porro quaecunque bona, quascunque possessiones inpraesentiarum juste atque canonice possidetis, aut in futurum, concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poteritis adipisci, firma vobis vestrisque successoribus [Col. 0273B] in eadem religione permanentibus in perpetuum et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: ecclesiam videlicet Sancti Donati, quae Fons bonus dicitur, cum hospitali et omnibus suis bonis, monasterium Sanctae. Mariae in Poplena, monasterium Sancti Petri in Luco, monasterium Sancti Salvatoris secus civitatem Florentiam, monasterium Montismuri, monasterium Sancti Petri in Cerreto, monasterium Sanctae Mariae in Polliciano, monasterium Sancti Petri in Fontiniano, monasterium Sancti Justi in Vulterre, monasterium Sanctae Mariae in Morrena, monasterium Sancti Fridiani, monasterium Sancti Michaelis infra civitatem Pisarum, monasterium Sancti Savini in [Col. 0273C] territorio ejusdem civitatis, monasterium Sancti Stephani in Cintoria, monasterium Sancti Salvatoris in Cantignano, monasterium Sancti Petri in Puteolis, monasterium Sancti Salvatoris in Silvamunda, monasterium Sanctae Mariae in Aguano, monasterium Sancti Petri in Rota, monasterium Sancti Salvatoris Berardingorum, monasterium Sancti Vigilii in burgo Senensi, monasterium Sancti Petri in vivo montis Amiati, salva ejusdem loci propria consuetudine; monasterium Sancti Quirici in Rosa, monasterium Sancti Savini in Chio, eremum de Fleri cum suo monasterio, monasterium Sancti Viriani, monasterium Sancti Bartholomaei in Anglari. In episcopatu Castellano abbatiam Dezane, salvo jure Castellanae ecclesiae, monasterium Sanctae Mariae in [Col. 0273D] trivio, eremum Sancti Petri in Lajolo, monasterium Sanctae Marie in Insula, monasterium Sanctae Mariae in lacu, monasterium Sancti Angeli juxta castrum Britti: monasterium Sanctae Christinae in eadem curte, in Marchia camerina monasterium Sancti Georgii, monasterium Sancti Martini in Accole cum ecclesia quae dicitur Heremite. In Sardiniae insula, monasterium Sanctae Trinitatis, in Saccari ecclesiam Sanctae Eugeniae in Samanar, ecclesiam Sancti Michaelis et Sancti Laurentii in Vanari; ecclesiam Sanctae Mariae et Sancti Joannis et Sancti Simeonis in Salvenero, ecclesiam Sancti Nicolai in Trulla, ecclesiam Sancti Petri in Scano, ecclesiam Sancti Pauli in Cotroniano, monasterium Sancti Bartholomaei de Anglari, cum castro et omnibus [Col. 0274A] pertinentiis suis, castrum Montorii cum omnibus pertinentiis suis. In civitate Pisana, monasterium Sancti Zenonis, salvo per omnia jure Romanae Ecclesiae, Villam de Montione, quam emistis ab abbate Sanctae Florae, et ecclesiam ejusdem villae. Villam de Modionas quam emistis ab Henrico praeposito, et reliquis canonicis, sicut in vestris chartulis continetur, et ecclesiam ejusdem villae cum decimatione, decimationem villae de Largnano, et villae Agnae et ecclesiam ejusdem villae. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praedictum eremum et congregationem vestram temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur, religiosorum fratrum, et pauperum [Col. 0274B] usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua reatum suum correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se existere divino judicio de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• [Col. 0274C] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.

ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER.

• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Maurus Arretinus episcopus ss.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis ss.
• Ego Lictifredus presbyter cardinalis tit. Vestinae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Wido indignus sacerdos ss.
• Ego Azo presbyter cardinalis tit. Sanctae Anastasiae ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• [Col. 0274D] Ego Guido cardinalis diaconus Sancti Adriani ss.
• Ego Boetius diaconus cardinalis Sanctorum Viti et Modesti ss.
• Ego Vassalus diaconus cardinalis Sancti Eustachii ss.
• Ego Hubaldus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Via Lata ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu ss.

Datum Pisis per manum Aymerici Sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, X Kalend. Maii, Indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1137, pontificatus vero domini Innocentii papae secundi anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio BRUNONI praeposito et fratribus in Rorensi Ecclesia congregatis canonicam vitam professis, tam futuris quam praesentibus in perpetuum.

[Col. 0275B] Officii nostri nos hortatur auctoritas religiosa diligere loca, et ea optatae petitionis patrocinio confovere. Proinde, dilecti in Domino filii, vestris petitionibus clementer annuimus et Rorensem Ecclesiam in qua divino vacatis officio sub beati Petri et nostra tutela suscipimus et praesentis scripti pagina communimus, statuentes ut ordo canonicus juxta beati Augustini regulam in eodem loco perpetuis temporibus inviolabiliter conservetur. Praeterea, quaecunque bona, quascunque possessiones ex concessione venerabilis fratris nostri Henrici episcopi Ratisponensis, liberalitate principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, propitio Deo, poteritis adipisci, firma vobis et in perpetuum illibata permaneant. Decernimus ergo ut nulli hominum fas sit vestram [Col. 0275C] praefetam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus profutura. Si qua sane in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non praesumptionem suam congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sanctissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque [Col. 0275D] in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus.
• Ego Wido indignus sacerdos.

Data Pisis per manum Almerici S. Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VIII Kalend. Maii, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo sexto; pontificatus domni Innocentii secundi papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GRAFDONI abbati monasterii quod Laureacus dicitur, in Augustensi episcopatu situm, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Quoties a nobis ea, quae ad religionem et honestatis decorem pertinent, postulantur, moras ad concedendum facere non debemus, ne differe bona desideria, quae magis fovenda sunt, videamur. Proinde, dilecte in Domino fili Grafdo abbas, tuis justis postulationibus duximus annuendum, et monasterium [Col. 0276B] quod Laureacum dicitur, ab illustri viro Friderico duce juxta patris sui voluntatem ac desiderium, qui illud in proprio allodio fundaverat, sub censu annuo unius aurei beato Petro oblatum, sub apostolicae sedis tutelam protectionemque suscipimus, et ejusdem apostolorum principis patrocinio communimus. Per praesentis itaque scripti paginam statuimus ut in eodem coenobio monasticus ordo secundum beati Benedicti Regulam futuris temporibus inviolabiliter observetur. Quaecunque etiam bona seu possessiones ab ipsius loci fundatoribus, seu ab aliis Dei fidelibus eodem loco collecta esse noscuntur, aut quaecunque in futurum concessione pontificum, liberalitate regum, ducum seu principum, oblatione fidelium, vel aliis justis modis praestante [Col. 0276C] Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus, et illibata permaneant. Ut autem fratres qui in eodem monasterio pro tempore fuerint divinis obsequiis mancipati de bonis ipsius loci valeant sustentari, auctoritate apostolica prohibemus, ut nullus abbas, nulla omnino ecclesiastica vel saecularis persona, praedicti loci possessiones et bona auferat, vel vendat aut in feudum dare, vel aliquo modo distrahere praesumat. Obeunte vero te nunc ejusdem loci abbate vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti regulam praeviderint eligendum. Chrisma vero, oleum sanctum, consecrationes altarium [Col. 0276D] vel basilicarum, benedictionem abbatis, ordinationes monachorum vel clericorum vestrorum, qui ad sacros ordines fuerint promovendi a dioecesano suscipietis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam Ecclesiae Romanae habuerit, et ea gratis et absque pravitate aliqua vobis voluerit exhibere, alioquin Catholicum, quem malueritis, adeatis antistitem. Qui nimirum nostra fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Decernimus ergo ut nulli episcopo aut advocato, vel eorum ministris, nulli etiam ecclesiasticae personae liceat praenominatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia vobis integra conserventur. [Col. 0277A] Sepulturam quoque ipsius loci liberam esse decernimus, ut qui illic se sepeliri deliberaverint, eorum extremae voluntati nisi excommunicati sint, nullus obsistat, salva matricis Ecclesiae justitia. Decimas sane, quas legitime possidemus, et usque ad haec tempora quiete et pacifice possidetis, vobis nihilominus confirmamus. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis, et quod idem locus beati Petri juris existat, bisantium unum nobis nostrisque successoribus annis singulis persolvetis. Si quis igitur huic nostrae constitutioni ausu temerario contraire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non satisfactione congrua emendaverit, a corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae [Col. 0277B] ultioni subjaceat. Conservantibus autem sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus ss.
• Ego Littifredus presbyter cardinalis S. Justinae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis ss. Joannis et Pauli ss.
• Ego Wido indignus sacerdos ss.
• Ego Azo presbyter cardinalis titulo S. Anastasiae ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis ss. Sergii et [Col. 0277C] Bacchi ss.
• Ego Guido cardinalis diaconus Sancti Adriani ss.
• Ego Hubaldus diac. cardinalis S. Mariae in Via Lata ss.
• Ego Chrysogonus diacon. cardinalis S. Mariae in Porticu ss.

Data Pisis per manum Almerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, octavo Kalendas Maii, indictione decima quarta, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo sexto, pontificatus domni Innocentii papae secundi anno septimo.

INNOCENTIUS, servus servorum Dei, dilecto filio ROGERO, abbati monasterii Sancti Pauli, quod in suburbio Virdunensi situm est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Cum omnibus ecclesiasticis personis debitores ex injuncto nobis a Deo apostolatus officio existamus, illis tamen propensioris charitatis studio nos convenit imminere quos in verae religionis habitu Domino militare cognoscimus. Ideoque, dilecte in Christo fili Rogere abbas, tuis petitionibus clementer annuimus, et beati Pauli monasterium cui Deo auctore praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio [Col. 0278A] communimus, statuentes ut quod a venerabili fratre Alberone Virdunensi episcopo de institutione ejusdem loci propter insolentiam fratrum quondam ibidem conversantium factum est, et a dilectissimo fratre nostro Alberone Trevirensi archiepiscopo collaudatum, perpetuis temporibus ratum et inconvulsum auctoritate nostra permaneat, ut videlicet ordo canonicus, secundum beati Augustini regulam et normam, atque institutionem fratrum Praemonstratensium, in eodem loco inviolabiliter observetur, et per eos divinae majestati debitum impendatur. Decrevimus etiam ut quaeque bona, quasque possessiones inpraesentiarum idem monasterium juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, [Col. 0278B] oblatione fidelium, seu aliis justis causis, praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur. Nulli ergo omnino hominum liceat praefatum monasterium perturbare, aut ejus possessiones auferre vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt usibus omnimodis profutura, salva nimirum dioecesani episcopi justitia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino [Col. 0278C] judicio existere de perpetua iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Datum Pisis octavo Kalend. Maii, indictione decima quarta, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo trigesimo septimo, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno sexto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei. venerabili fratri R. archiepiscopo, et capitulo Remensi, salutem et apostolicam benedictionem.

Charitatis bonum est proprium alienis tanquam suis gaudere profectibus. Sed et particeps mercedis existit, qui bonorum operum se exhibet adjutorem. [Col. 0279A] Quia ergo Bituricensis clerus et populus pastoris solatio destituti, charissimum filium nostrum ma. [magistrum?] A. archidiaconum Remensis Ecclesiae sibi in archiepiscopum elegerunt, universitatem vestram convenit exsultare, quae dono divinae gratiae talem personam habere promeruit, quae ad regimen tam gloriosae ac nobilis Ecclesiae cum magna instantia ac summo desiderio postulatur. Jamque dilectioni vestrae per apostolica scripta rogando mandamus, et mandando praecipimus quatenus personam ejusdem electi in nomine Domini Bituricensi Ecclesiae concedatis, et qualiter eorum desiderium qui sibi eum elegerunt in Patrem et archiepiscopum laudabiliter impleatur efficiatis.

Data Pisis IV Id. Maii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio su. ma. Remensi archidiacono, salutem et apostolicam benedictionem.

Fidelis et sapiens dispensator talentum, quod, suscipit a Domino, nummulariis erogandum in sudario [non] reponit, sed potius pervigili studio et summa diligentia elaborat, ut cum fructu multiplicato creditam sibi pecuniam Domino suo reconsignet. [Col. 0279C] Ad hoc summus pastor, Dominus noster Jesus Christus, sicut evangelica testatur auctoritas, B. Petro, tertio confitenti se eumdem Magistrum suum diligere, tertio intulit: Pasce oves meas (Joan. XVII, 21) . Unde colligitur quia qui diligit pascit, et qui non diligit non pascit. Si ergo Dei Filius de secreto Patris egressus est ad publicum nostrum, ut nobis aeternae beatitudinis pascua ministret, nullus Deo placens praeponere debet quietem suam utilitati proximorum. Caeterum, in Christo charissime fili, scire te volumus quoniam nobilis et gloria Bituricensis Ecclesia, pontificis solatio destituta, personam tuam sibi elegit in pastorem et archiepiscopum. Vocat te Dominus, invitat Christus ut de sua [Col. 0279D] gratia tibi commissa praefatae Ecclesiae filios foveas et salutaribus disciplinis plenius informes. Nos igitur quoque praecipue interest universae Ecclesiae Dei providere, et bonis studiis opem et consilium adhibere, electionem ad te factam roborantes, auctoritate apostolica in remissionem peccatorum injungimus tibi, rogamus et praecipimus quatenus, omni contradictione et excusatione submota, et tam gratum Deo ministerium et tam gloriosum opus assumas, ut, divina cooperante gratia et tuo annitente studio, praefatae Ecclesiae praerogativa integre conservetur, et populo salubriter consulatur.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GALTERO abbati et filiis ecclesiae Sancti Auberti quae in Cameracensi civitate sita est, eorumque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere ac earum quieti et utilitati salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti sumus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur et beati [Col. 0280B] Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Proinde, dilecti in Domino filii, postulationibus vestris impertimur assensum et Beati Auberti ecclesiam, in qua divino vacatis servitio, praesentis scripti pagina roboramus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, rationabiliter poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: Ecclesiam videlicet Sancti Vedasti in Cameracensi civitate sitam, cum multis mansis, et quinque cambas ad molendinum [Col. 0280C] vestrum, quod habetis in civitate, molentes et tres furnos et a porta Salis usque ad viam Sancti Remigii in sinistra parte, quidquid in aqua, in piscibus, in terris et in hospitibus possidetis, furnum unum, cambam unam cum molitura et mansum vestrum cum rivulis interius et exterius profluentibus cum toto districto, villam quoque totam Tilletum dictam, cum omnibus pertinentibus, altare de Vinciaco, cum omnibus appendiciis suis, videlicet Lesden, Liegiscurch, Scurviler et unum molendinum et unum furnum et unam cambam et omnia quae ad praedictum altare pertinent, altare, de Vilers Renardi et terram quam tres fratres Hugo, Wibaldus et Elbertus in eadem villa de Haistaldi Prato et quidquid [Col. 0280D] juris possidebant in villa quae dicitur Berilgias et apud Dehereeias praedictae ecclesiae contulerunt, altare de Goeio, altare de Silviniaco, altare de Otvilers, ecclesiam Sancti Auberti cum altari in villa quae Andra dicitur cum I mansis et terra arabili, altare de villa quae dicitur Sanctus Vedastus et quarta pars allodii de Albertiis, allodium quod dedit Robertus de Bello Manso apud Fontanas; in Haynoensi pago, ecclesiam cum altari de Siccis Avesnis cum L mansis terraque arabili et silva, altare quoque de Thiens, altare de Maheng, altare de Sausoith, altare de Ivurio cum appendicio Ramocurth ⁜ (57) , altare de Riva, participante ecclesia [Col. 0281A] Sanctae Mariae, altare de villa quae Strada ⁜ (58) nuncupatur, cujus sonegia duodecim denariorum est, altare de Barastra cum appendiciis suis ⁜ (59) Haplencurth et Rahiercurth, altare de Chaum ⁜ (60) cum appendicio suo Provilla, altare de Gahuncurth, capellam in Vitriaco ⁜ (61) cum terra arabili, altare de Gavera ⁜ (62) , altare de Aesna ⁜ (63) cum appendiciis suis, scilicet Houlcurt et Grandi Ponte. Cerae vero, quam sacerdotes de majori archidiaconatu afferunt in die Pentecostes, sexta pars praedictae ecclesiae et nunc et antiquitus conferatur; apud Naviam tredecim mansos, apud Scaldeuvrium duos mansos et terram arabilem cum decima ejusdem terrae, apud Guennecurth allodium, quod Gunhardus tradidit, apud Ramelias quinque mansos et dimidium allodii [Col. 0281B] quod ibidem possidetis, apud Chementias ⁜ (64) mansos et allodium, apud Reiglencurth ⁜ (65) mansum unum et terram arabilem, apud Meevrias tres campos, apud Blahercurth mansos, apud Seherias duas partes quatuor mansorum de allodio quod Osto miles dedit, allodium de villa Manullo nuncupata et terram et silvam et quidquid ad eamdem villam pertinet, apud Locheneias quatuor mansos de franco allodio et aliud allodium quod dedit Doda uxor Engeranni et Alaisa uxor Roberti, apud Fontanas Fagalae allodium quod dedit Robertus de Pulchro Manso, et quidquid ad illud pertinet, apud Attrebatum, in Strata ⁜ (66) , camba una quam dedit Robertus sacerdos filius Thamardi, concedente et confirmante Alviso ejusdem civitatis episcopo, apud Bantheneias [Col. 0282A] duos mansos et terram arabilem; apud Roseth in Viromandensi pago allodium, apud Belveverth quod singulis annis tres solidos reddit Cameracensis monetae, terram etiam quae in procinctu ecclesiae est, ubi ortus et officinae fratrum sunt, quam Burcardus ejusdem civitatis episcopus contulit et confirmavit cum toto districto libere praedicta ecclesia possideat. Chrisma vero et oleum infirmorum et catechumenorum, secundum antiquas et rationabiles vestras consuetudines a Cameracensi absque contradictione suscipiatis Ecclesia. Nulli ergo omnino hominum liceat praefatam Beati Auberti ecclesiam perturbare, aut ejus possessiones auferre, minuere seu quibuslibet fatigationibus molestare, sed omnia integre conserventur, eorum pro quorum sustentatione [Col. 0282B] et gubernatione concessa sunt usibus omni modis profutura, salva nimirum dioecesani debita justitia et reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reaturo suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem ecclesiae quae sua sunt servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum [Col. 0283A] judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

Data Pisis per manum Emerici diaconi cardinalis et cancellarii, II Kal. Junii, indictione XIV, anno Dominicae Incarnationis 1137, pontificatus vero domini Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri ALVISO Atrebatensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0283B] Fraternitatis tuae scripta debita benignitate suscepimus atque dilectum filium nostrum Nicolaum Cameracensem electum, qui infra sacros ordines est, tum pro Ecclesiae necessitate, tum pro tua et aliorum qui nos pro ipso rogaverunt instantius charitate ex apostolica dispensatione remisimus. Tua itaque interest ut, juxta collatam tibi a Deo prudentiam, pro servitio et utilitate sanctae Romanae Ecclesiae, quemadmodum de te bene confidimus, tanquam devotus ejus filius efficaciter elabores.

Data Pisis Kalend. Junii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis JOANNI archipresbytero et canonicis Balnensibus tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere, atque earum quieti et utilitati auxiliante Domino salubriter providere. Dudum siquidem, dilecte in Domino fili Joannes archipresbyter, apud nos saepe numero questus es pro injuriis et pressuris, quas Balnensi Ecclesiae tibi commissae irrogari dicebas. Inter caetera vero quae de eisdem gravaminibus nobis exposuisti, adversus Triviensem abbatem graviter questus es, asserens [Col. 0283D] quod duodecim capellas cum decimis, oblationibus tam vivorum quam mortuorum, et reliquo parochiali jure Ecclesiae Balnensi violenter auferret. Quamobrem nuntium nostrum ad partes vestras direximus, qui et negotium ipsum diligenter inquireret, et tam te quam praedictum abbatem primis Kalendis Maii ad agendam causam sufficienter ante nostram praesentiam vocaret. Quo nimirum termino utraque parte nostro conspectui praesentata, praefatus abbas quoddam scriptum sub nomine praedecessoris nostri papae Paschalis in argumentum causae suae in medium protulit. Quod diligentius intuentes suspectum atque fallatum subtiliter deprehendimus, eo quod quaedam rasurae inibi invenire et alia pro aliis mutatis descripta nominibus, cum luce clarius [Col. 0284A] constet tam auctoritatibus sanctorum canonum, quam etiam generali Ecclesiae consuetudine, capellas quasque suis debere plebibus subjacere, eisque de decimis et aliis ad jus parochiale pertinentibus respondere. Cum manifestum sit eamdem plebem in massa beati Petri apostolorum principis sitam esse, et sub ipsius dominio proprietario jure consistere. Auditis igitur utriusque partis allegationibus, visum nobis est et fratribus nostris super eadem lite definitivam ferre sententiam. Caeterum abbas negotium cupiens protelare, subterfugium quaerere, longiores inducias postulavit, promittens se termino, quem sibi provideremus, plenius instructum adesse negotio, et instrumenta quaedam, quae domi reliquerat, allaturum. Nos autem ne forte quidquam praecipitare [Col. 0284B] videremur, usque ad octavas beati Martini inducias ei dedimus, praecipientes qualiter interim erga eamdem ecclesiam, quam beati Petri juris esse se haberet, eique portiones et oblationes seu decimas earumdem capellarum bona fide persolveret. Statuto itaque termino, abbas ad nos rediens quemdam veterem tomum protulit, in quo nihil, quod ad commodum suae causae pertinens invenire potuimus. Qui etiam a nobis saepius requisitus praefatas capellas infra ejusdem plebis parochias sitas esse respondit, adjiciens quod ministri earumdem capellarum cum litania et oblationibus singulis annis plebem ipsam visitare solebant, et tam eadem plebs quam capellae ac totius Balnensis territorii fundus B. Petri juris existat. Sanctorum ergo canonum [Col. 0284C] auctoritate perspecta, et fratrum nostrorum ac plurium sapientium archiepiscoporum, abbatum et aliorum, qui aderant, communicato consilio, cum praefatus abbas super acquisitionem earumdem nullum possit instrumentum authenticum exhibere, decimas omnes praedictarum capellarum, quarum nomina sunt haec, videlicet Sancti Salvatoris, Sancti Nicolai, Sancti Pauli, Sanctae Appollinaris, Sancti Martini, Sancti Paterniani, Sancti Hilari, Sanctae Florae, Sanctae Margaritae, Sancti Andreae, Sancti Blasii, Sancti Angeli, ac totum ejus parochiale in eisdem capellis tibi, dilecte in Domino fili Joannes es archipresbyter, et per te Balnensi Ecclesiae per sententias restituimus atque concessimus, ut videlicet [Col. 0284D] eamdem potestatem in eisdem capellis de caetero habeas, quas et in aliis praedictae plebi subjectis exerces, id est ponendi seu removendi presbyteros, interdicendi eos, sibi officio restituendi, et debitas portiones habendi tam de oblationibus vivorum quam mortuorum, et si qua alia sunt, quae ad matricem ecclesiam et tuum officium pertinent, concessa tibi insuper facultate disponendi et dispensandi, secundum sanctorum canonum instituta, omnes decimas, quae de curtis praedictarum capellarum a parochianis quocunque tempore colliguntur, vel de toto Balnensi territorio habentur. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat Balnensem super his Ecclesiam infestare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet [Col. 0285A] eam molestiis fatigare, sed omnia ei cum integritate serventur vestris usibus profutura. Prohibemus insuper ut nulli ecclesiasticae saecularive personae fas sit in praedictis capellis, quae infra Balnense territorium sitae sunt, decimas, vel oblationes aut reliqua, quae ad matricis Balnensis Ecclesiae dispositiones vel proprietates pertinent, absque ejusdem plebis concessione recipere vel habere. Si quis autem huic nostrae constitutioni sciens, obviare tentaverit, secundo tertiove commonitus, nisi praesumptionem suam congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat

[Col. 0285B] Cunctis autem eidem Ecclesiae jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subs.
• Ego Willelmus Praenestinus episcopus subs.
• Ego Theodewinus Sanctae Rufinae episcopus subs.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus subs.
• Ego Albertus Albonensis episcopus subs.
• Ego Alberius Bituricensis archiepiscopus subs.
• Ego Umbertus Bisuntinus archiepiscopus subs.
• Ego Robertus Erfordensis episcopus subs.
• Ego Milio Servannensis episcopus subs.
• [Col. 0285C] Ego Ugo Gratianopolitanus episcopus subs.
• Ego Guillelmus Aurasicensis episcopus subs.
• Ego Wido Lausannensis episcopus subs.
• Ego Paganus Nolanus episcopus subs.
• Ego Anselmus presb. card. subs.
• Ego Litifredus presbyter cardinalis tituli Vestinae subs
• Ego Lucas presbyt. cardin. tit. Sanctorum Joannis et Pauli subs.
• Ego Martinus presbyt. cardin. tit. Sancti Stephani subs.
• Ego Wido indignus sacerdos subs.
• Ego GG. presbyter cardinalis tituli Sanctae Priscae subs.
• [Col. 0285D] Ego Guido presbyter card. titulo Sancti Chrysogoni subs.
• Ego Gregorius diacon. Sanctorum Sergii et Bacchi subs.
• Ego Guido diacon. cardinalis Sancti Adriani subs.
• Ego Boetius diacon. cardin. Sanctorum Viti et Modesti subs.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu subs.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi card. et cancellarii, III Idus Januarii, indictione XIV, pontificatus domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HENRICO patriarchae Gradensi, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Tunc apostolicae sedi et Romanis pontificibus honor integer conservatur, si universis Ecclesiis collata dignitas custodiatur. Et quemadmodum nulli debemus ultra quam meretur favente gratia impertiri, ita nemini, quod sui juris est, stimulante [Col. 0286B] ambitu, convenit derogare. Quanto ergo majori praerogativa nosceris sublimatus, tanto propensius tibi noveris attendendum, ut in corrigendis subditis plus possit apud te ratio quam potestas, et te boni dulcem, et mali pium sentiant correctorem. Personas diligas, vitia persequaris, ne si aliter agere forte volueris, transeat in crudelitatem correctio, et perdas quod emendari desideras; sicque vulnus debes abscindere, ut non possis ulcerare quod sanum est, ne si plusquam res exigit ferrum impresseris, noceat cui prodesse festinas. Sed sic alterum condiatur ex altero, quatenus et boni habeant amando quod caveant, et mali metuendo quod diligant. Quapropter, venerabilis frater Henrice patriarcha, tuis postulationibus clementer annuimus, et Gradensem [Col. 0286C] Ecclesiam, cui, auctore Deo, praeesse dignosceris, praesentis scripti patrocinio communimus. Igitur praedecessorum nostrorum Pelagii, Alexandri et Urbani II auctoritatem sequentes, illius praecipue constitutionis tenorem servantes, quam praedecessor noster Leo IX sanctissimus, et synodali judicio, et privilegii pagina confirmavit, tibi, tuisque successoribus canonice substituendis, et patriarchalem concedimus dignitatem, et magisterium Gradensis Ecclesiae gerendum, in his tantum finibus confirmamus, qui per supradictos praedecessores eidem noscuntur Ecclesiae constituti. Crucem quoque ante te ferendam esse concedimus, nisi cum Romae fueris, aut in praesentia et comitatu Romani pontificis; pallium etiam fraternitati tuae plenitudinem pontificalis [Col. 0286D] officii ex apostolicae sedis liberalitate largimur, quo intra Ecclesiam tuam ad missarum solemnia celebranda uti memineris eis diebus, quibus praedecessores, tuos usos fuisse non ambigimus, ut in Nativit. Domini, Epiphania, tribus festivitatibus S. Mariae, Coena Domini, Sabbato sancto, Resurrectione Domini, Ascensione, Pentecoste, in Natalitio S. Joannis Baptistae, et omnium apostolorum, in festivitatibus quoque S. Marci, protomartyris Stephani, S. Laurentii, S. Maximi, in solemnitate Omnium Sanctorum, et principalibus Ecclesiae tuae festis, nec non in ecclesiarum, episcoporum, et caeterorum clericorum consecrationibus, et anniversario consecrationis tuae die. Statuimus etiam ut quaecunque bona, [Col. 0287A] quascunque possessiones Gradensis Ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum justis modis poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Porro ecclesias a religiosis viris eidem Ecclesiae Gradensi oblatas, per parochias ejusdem provinciae constitutas, tibi tuisque successoribus libere confirmamus, ita ut nulli episcopo absque tuo assensu liceat in eis consecrationes celebrare, aut sacerdotibus in eisdem Domino servientibus donec in locis ipsis fuerint, divina officia prohibere. Decernimus ergo ut nulli omnino, etc. Si qua igitur in futurum, etc. Cunctis autem, etc. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episc. ss.
• Ego Guillelmus Praenestinus episc. ss.
• [Col. 0287B] Ego Gerardus presb. card. tit. S. Crucis in Hierusalem ss.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurentii in Lucina ss.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli ss.
• Ego Guido indignus sacerdos ss.
• Ego Azo presb. card. tit. S. Anastasiae ss.
• Ego Gregorius diaconus card. SS. Sergii et Bacchi ss.
• Ego Guido card. diac. S. Adriani ss.
• Ego Hubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata ss.
• Ego Grisogonus diac. card. S. Mariae in Porticu ss.

Datum Pisis per manum Almerici S. R. E. diac. card. et cancellarii, II Id. Junii, indict. XIV, anno Dominicae Incarnationis 1136, pontificatus autem D. [Col. 0287C] Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS, etc., venerabili fratri GREGORIO Bergomensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Lites et controversiae extenduntur in infinitum, si quod judicatum est, non fuerit effectui mancipatum. Ideoque per apostolica scripta fraternitati tuae mandamus atque praecipimus, quatenus sicut gratiam B. Petri, et nostram habere desideras, omni tepiditate supposita sententiam quam de causa S. Vincentii et S. Alexandri protulimus, irrefragabiliter facias observari. Quod si canonici S. Vincentii parere contempserint, vigor justitiae non elangueat, inobedientes ab ecclesiarum ingressu submoveas, [Col. 0288A] et in eorum ecclesiis divina prohibeas officia celebrari.

Data Pisis IX Kal. Aug.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GUIDONI priori et fratribus in ecclesia Beatae Mariae de Reno regularem vitam professis tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quoties illud a nobis petitur quod rationi et honestati noscitur convenire, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri [Col. 0288B] suffragium. Proinde, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus postulationibus clementer annuimus et ecclesiam Beatae Mariae in qua divino vacatis servitio apostolicae sedis privilegio communimus. Statuentes ut ordo canonicus, qui secundum beati Augustini Regulam in vestra ecclesia noscitur institutus, perpetui futuris temporibus ibidem inviolabiliter conservetur. Praeterea quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum eadem ecclesia juste et canonice possidet, quaecunque etiam in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus, et illibata permaneant. Porro quia juxta sacrae Scripturae testimonium [Col. 0288C] decimae sunt tributa egentium animarum, et religiosae personae quae de aliorum eleemosynis seu beneficentia solent vivere de rebus suis non debent molestias sustinere; decernimus ut de laboribus quos propriis manibus aut sumptibus colitis vel etiam de nutrimentis vestris nullus a vobis decimas exigere vel suscipere audeat. Liceat etiam vobis clericos sive laicos e saeculo fugientes, dummodo nulli conditioni teneantur obnoxii, ad conversionem suscipere, et juxta canonicae institutionis regulam in vestro collegio retinere. Nullus ergo hominum eamdem ecclesiam audeat temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione [Col. 0288D] concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum dioecesani episcopi debita reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis [Col. 0289A] percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis tituli Sanctae Crucis in Jerusalem ss.
• Ego Anselmus presbyter cardin. ss.
• Ego Littifredus presbyt. card. tit. Vestinae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tit. Sanctorum oannis et Pauli ss.
• Ego Guido card. diac. Sancti Adriani ss.
• Ego Hubaldus diacon. card. Sanctae Mariae in Via Lata ss.
• Ego Grisogonus diac. card. S. Mariae in Porticu, [Col. 0289B] ss.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diacon. cardinalis et cancellarii, VI Kal. Septembris, indictione XIII, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HERBONI abbati monasterii Sancti Georgii de Privinigen, quod inter Ratisponam et Danubium situm est, ejusque successoribus regulariter [Col. 0289C] substituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas religiosas personas ac loca eorum regimini commissa diligere, atque ipsorum quieti et utilitati auxiliante Domino salubriter providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur, ut qui ad ecclesiarum regimen assumpti sumus, eos a pravorum hominum nequitia tueamur, et beati Petri ac sanctae Romanae Ecclesiae patrocinio muniamus. Ideoque, dilecte in Domino fili Herbo abbas, tuis justis postulationibus clementer annuimus, et beati Georgii monasterium cui, auctore Deo, praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio decoramus Statuimus enim ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, [Col. 0289D] tibi tuisque successoribus, et per vos jam dicto coenobio hujus scripti pagina confirmemus. Porro decimam a venerabili fratre nostro Ottone Babenbergensi episcopo vobis concessam, quam ab Hartvico Ratisponensi episcopo per gratum concambium obtinuisse cognoscitur, vobis praesenti scripto firmamus. Cellam etiam Aspach dictam, quam idem episcopus suis laboribus ac studio conquisitam divini amoris intuitu eidem loco contulit, a nullo unquam hominum alienari, vel aliquo modo auferri sancimus. Decernimus etiam ut ordo monasticus qui in eodem coenobio a priscis temporibus noscitur institutum, perpetuis temporibus ibidem integer conservetur. Obeunte vero te nunc ejusdem loci [Col. 0290A] abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus inibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, aut fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti regulam elegerint. De laboribus quoque vestris tam infra quam extra septa monasterii, quos propriis sumptibus excolitis, decimas a vobis nemo exigere praesumat. Interdicimus etiam ut nullus episcopus qui in Banbinbergensi Ecclesia pro tempore fuerit, vel aliquis alius occasione alicujus rei, vel advocatiae idem coenobium aliquibus exactionibus gravare vel ejus possessiones a praedicto episcopo vobis collatas, vel undecunque acquisitas, seu oblatas, alicui in beneficium dare, vel fratrum usibus subtrahere praesumat. Quaecunque [Col. 0290B] praeterea bona idem monasterium concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, in futurum poterit adipisci, firma vobis et illibata permaneant. Nulli ergo omnino hominum fas sit idem coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auterre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur, tam vestris quam fratrum vestrorum ac pauperum usibus profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque [Col. 0290C] se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guilielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• [Col. 0290D] Ego Theodewinus S. Rufinae episcopus ss.
• Ego Guido diaconus card. sancti Adriani ss.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis ss.
• Ego Boetius diacon. card. Sanctorum Viti et Modesti ss.
• Ego Latrifredus presbyter card. tituli Vestinae ss.
• Ego Lucas presbyter cardin. tit. Sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Grisogonus diaconus card. Sanctae Mariae in Porticu ss.

Data Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XI Kal. Novembris, indictione XIV, Incarnationis Dominicae [Col. 0291A] anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii papae III anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HENRICO Ratisponensi episcopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Aequum et rationabile est ut monachi et regulares canonici qui de aliorum eleemosynis et beneficentia vivere debent, de laboribus quos propriis sumptibus ac manibus excolunt, dare decimas non cogantur. Quod profecto in Pisano concilio, quod nuper Deo propitio celebravimus, a nobis est apostolica [Col. 0291B] auctoritate firmatum. Eapropter fraternitati tuae per apostolica scripta praecipimus quatenus fratres Pruviningenses tam de novalibus, quam de aliis laboribus quos propriis sumptibus ac manibus excolunt, neque per te, neque per Hoholdum militem ullatenus inquietes, neque per alios inquietari permittas; alioquin scire te volumus quoniam contemptum sedis apostolicae impunitum nullatenus dimittemus.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis CHUNONI praeposito, et fratribus in ecclesia [Col. 0291C] Pollingensi regularem vitam professis tam praesentibus quam futuris in perpetuam rei memoriam.

In eminenti apostolicae sedis specula disponente Domino constituti, sollicite providere nos convenit, ut religiosa loca paternis affectibus diligamus et ne pravorum hominum agitentur molestiis, attentam diligentiam adhibere curemus. Quamobrem dilecti in Domino filii, venerabilis fratris nostri Waltheri Augustensis episcopi precibus inclinati, vestris postulationibus clementer annuimus, et ecclesiam sancti Salvatoris, sitam in villa quae Pollinga dicitur, in qua divinis estis obsequiis mancipati, apostolicae sedis privilegio communimus. Statuentes, ut vita apostolica, et ordo canonicus in eamdem ecclesia [Col. 0291D] divina suffragante clementia institutus, perpetuis futuris temporibus ibidem inviolabiliter conservetur. Quaecunque praeterea bona, quascunque possessiones inpraesentiarum juste et canonice possidetis, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, Deo propitio, poteritis adipisci firma vobis in perpetuum et illibata serventur; in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: villam videlicet in qua eadem ecclesia aedificata est, ubi etiam secundum beati Augustini Regulam omnipotenti Domino divina exhibetis obsequia, villam Villhaim, villam Ubingen, villam Friheim, villam Rieden, villam Ascheringen, villam Hunenwanch, [Col. 0292A] villam Phafenhoven, necnon caeteras possessiones, quas quondam secundus rex eidem ecclesiae vestrae restituit, atque contradidit. Sancimus etiam ut nulli absque fratrum licentia, post factam in eodem loco professionem, ad aliam ecclesiam liceat transmigrare; prohibemus insuper ut nemo aliquem ex pravo studio in ecclesia, vel monasterio suo suscipere, vel susceptum audeat retinere; quod si iidem transfugae secunda vel tertia fratrum suorum denuntiatione commoniti ad eamdem ecclesiam redire contempserint, praelato et fratribus suis in eos interdicti vel anathematis sententiam proferendi licentiam indulgemus. Decimas sane, quas concessione pontificum possidetis, aut etiam in posterum adipisci poteritis, apostolica vobis auctoritate firmamus. [Col. 0292B] Porro chrisma, oleum sanctum, ordinationes etiam clericorum, qui ad sacros ordines sunt promovendi, vel si quae alia sunt ecclesiastica sacramenta a dioecesano suscipietis episcopo, siquidem catholicus fuerit, et gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, eaque vobis sine pravitate et exactione voluerit exhibere; alioquin quemcunque malueritis catholicum adeatis antistitem, qui nostra fultus auctoritate, quod postulatur, indulgeat. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat vestram ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, vel quibuslibet molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur, vestris, pro quorum gubernatione ac sustentatione concessa sunt, usibus profutura. Si quis [Col. 0292C] ergo hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, si non praesumptionem suam satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Conservantes autem eidem loco quae sua sunt, omnipotentis. Dei et beatorum apostolorum Petri et Pauli benedictionem et gratiam consequantur. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Guillielmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Theodewinus S. Rufinae epicopus ss.
• [Col. 0292D] Ego Anselmus presbyter cardin. ss.
• Ego Insifredus presbyter cardinalis tituli Vestinae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinalis Sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Guido indignus sacerdos ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sancti Adriani ss.
• Ego Boetius diaconus cardinalis Sanctorum Viti et Modesti ss.

Datum Pisis per manum Aimerici sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, X [Col. 0293A] Kal. Novembris, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1136; pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio CONRADO abbati Schutterensis monasterii, quod in episcopatu Argentinensi, in loco qui Mortinaugia dicitur, situm est, ejusque successoribus regulariter promovendis in perpetuum.

[Col. 0293B] Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare; nec enim gratus Deo aliquando famulatus impenditur, nisi ex charitatis radice procedens a puritate Religionis fuerit confirmatus, hoc nimirum charitatis intuitu, dilecte in Domino fili Conrade abbas, tuis postulationibus accommodantes assensum, Schutterense monasterium, cui Deo auctore praesides, sub cura beati Petri et nostra protectione suscipimus et praesentis scripti pagina communimus; statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem monasterium inpraesentiarum canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione [Col. 0293C] principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata serventur, in quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda, videlicet Frisenheim ⁜ (67) cum ecclesia, Scopheim ⁜ (68) cum ecclesia, Rogenswiler (hodie Heiligenzell), Zunsvilere (Zuntwyhr) cum ecclesia, Odenheim (Ottenheim) cum ecclesia, Wagenhurst (Wanhurst), Kippenheim, Kirrechcella (Kirtzel) cum ecclesia, Albeswiler (Almansweiler), Ichenheim; ecclesia Sasbach (Saspach) cum suis pertinentiis, et ea quae ministeriales vestri possident in Brisangia, Heimbach, Dirmuntigen, ecclesia Wopelinesbergen cum suis appendiciis, et his quae ministeriales vestri in eadem provincia possident. In Alsatia Gersheim (Gerstheim), [Col. 0293D] Herbousheim (Herbolsheim), Sigelesheim (Sigolsheim), cum suis appendiciis, et his quae ministeriales vestri in eadem provincia possident; mancipia nihilominus quae noscitur habere in Suevia, in Lotharingia, in Altdorff (Altorff). Prohibemus etiam ut neque alicui de successoribus tuis liceat possessiones monasterii alienare, aut in beneficium dare. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatum monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas [Col. 0294A] retinere, minuere, vel aliquibus molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur, vestris, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura. Si qua igitur ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire attentaverit, secundo tertiove commonita, si non praesumptionem suam satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Conservantes autem eidem loco quae sua sunt, omnipotentis Dei, et beatorum apostolorum Petri et Pauli gratiam consequantur. Amen, amen, amen.

• [Col. 0294B] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Theodwinus Sanctae Rufinae episcopus.
• Ego Guido Tiburtinus episcopus.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu.

Data Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, V Kalendas Novembris, indictione XV, Incarnationis Dominicae millesimo centesimo tricesimo sexto, pontificatus vero domni Innocentii secundi papae anno septimo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio suo JORANNO abbati monasterii Sancti Nicasii, ejusque successoribus canonice promovendis in perpetuum.

. . . Quascunque possessiones, quaecunque bona coenobium. . . . . possidere cognoscitur, tibi tuisque successoribus, praesentis scripti pagina confirmamus. In quibus haec propriis nominibus duximus adnotanda: in Remensi dioecesi altare de Buxolio super Maternam fluvium, super fluvium Auxonam altare de Celto, altare de Anteniaco cum tribus [Col. 0294D] capellis de Oggeio, de Altovillari, de Fulzeio; altare de Branzonis curte cum capella Sancti Nicolai de Sarpeia curte; altare de Hanonia, altare de Burcio; altare de Sancto Leodegario cum ecclesia, eremum Azonis de Ham; dimidiam partem potestatis in allodio S. Leodegarii, cum banno et justitia, pascuis, cursu aquae, piscaria cum caeteris redditibus, dimidiam quoque partem molendini cum piscatura; allodium quoddam de domno Trajano, cum servis et ancillis ad ipsum pertinentibus, cum banno et [Col. 0295A] justitia, et cursu aquae, et molendino cum piscatura. Altare de Gons, et mansum Fulcaudi, et mansum Roberti de Corbineio, villam de Singli, cum banno et justitia et omni dominatione quam in ea Hugo comes Registetensis tenuerat. Dimidiam partem molendini de Coopello cum terra ibidem pertinente; allodium Hugonis de Cirelio. Terram quae dicitur mons Reguli, et omnem terram et silvam quae est a rivulo Canis Spinae quae decurrit ad vallem Morendi, usque ad silvam archiepiscopi, versus Remis, ab Hugone quondam Trecensi comite monasterio vestro collatam, cum banno, justitia cursu aquae, et omnibus consuetudinibus quas idem comes ibidem tenuerat. Duas partes decimae de omnibus terris ad montem Reguli pertinentibus, terras etiam, [Col. 0295B] quae Aceles appellantur; molendinos Helberti de Halmericurte cum terra ad ipsos pertinente; allodium secus eamdem villam, quadraginta jornalium in episcopatu Laudemensi apud Riboldi montem. Curtem unam cum domibus ad eam pertinentibus, et duobus viridariis, et de culturis eidem castello proximis; terram arabilem uni carruccae sufficientem, et tertiam partem prati castello adjacentis. In episcopatu Cathalaunensi, altare Sancti Hilarii de Buxito, cum capella ibidem pertinente, quae est in honore sanctae genitricis Mariae et beati Nicasii; altare de villa quae cappa dicitur; altare de villa Sancti Basoli; altare de domno Martino. In episcopatu Leodiensi, altare de Morelineis; altare de Senzelia, altare Sanctae Mariae Magdalenae de [Col. 0295C] Cymaco cum appendiciis suis. Claustrum quoque et suburbium quod circa monasterium est, et ad ipsum pertinet, ab omni exactione liberum esse decernimus, ut in eis nullus audeat aliquas exactiones imponere; sed tam tu quam successores tui, qui in eodem loco pro tempore fuerint vel cui ipsi praeceperint, et consuetudines quas idem coenobium in ipsis habuisse cognoscitur, libere vobis liceat possidere, videlicet portagium, rotagium, thelonagium, modiagium, foragium, cum banno et justitia . . . . . Prohibemus . . . . . ut nulli unquam monachorum post factam . . . . . professionem, absque libera abbatis et fratrum licentia, monasterium vestrum relinquere, et ad alium locum liceat pertransire. Si [Col. 0295D] vero, quod absit, hoc ipsum evenire contigerit, post secundam et tertiam fratrum suorum commonitionem, ad proprium locum [non] redierit, abbati et fratribus suis eum interdicendi, vel excommunicandi concedimus facultatem.

Nulli ergo hominum liceat idem coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet modis fatigare, sed integra conserventur omnia eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum dioecesani episcopi canonica justitia et reverentia. Si qua igitur ecclesiastica saecularisve persona, hanc paginam nostrae constitutionis sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si [Col. 0296A] non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Wilelmus Praenestinus episcopus ss.
• Ego Theodewinus Sanctae Rufinae episcopus ss.
• Ego Guido Tiburtinae episcopus ss.
• [Col. 0296B] Ego Anselmus presbyter cardinalis ss
• Ego Linfredus presbyter cardinalis ss.
• Ego Lucas presbyter cardin. tituli sanctorum Joannis et Pauli ss.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu ss.

Data Pisis per manum Almerici, Sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VI Idus Novembris, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1136; pontificatus vero domni Innocentii papae secundi anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis fratribus in monasterio S. Mariae Montis-Dei divino famulatui mancipatis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Ad hoc universalis Ecclesiae cura nobis a provisore omnium bonorum Deo commissa est, ut religiosas diligamus personas, et beneplacentem Deo religionem studeamus modis omnibus propagare: nec enim Deo gratus aliquando famulatus impenditur, nisi ex radice charitatis procedens, a puritate [Col. 0296D] religionis fuerit conservatus. Ideoque, dilecti in Domino filii, vestris justis desideriis clementer annuimus, et beatae Dei genitricis monasterium, in quo divino vacatis servitio, apostolicae sedis privilegio communimus, in primis siquidem statuentes ut ordo monasticus, qui secundum normam et institutionem fratrum Carthusiensium, in eodem loco noscitur institutus, perpetuis futuris temporibus ibidem irrefragabiliter observetur. Sancimus etiam ut nulli omnino liceat ordinem Carthusiensium in eodem monasterio stabilitum infringere, minuere vel mutare, et libertatem quam Carthusia, scilicet caput hujus ordinis, habet, vestrum coenobium nihilominus obtineat, nec alicui eam liceat ullatenus violare. Ut [Col. 0297A] autem mente et corpore omnipotenti Deo servire liberius valeatis, simili modo decernimus vos ab omni inquietudine cujuslibet rei vel placiti quietos ac liberos remanere, nec de his quae in terris, pascuis, silvis aut agricultura vobis collata sunt, ullam vos injuriam vel molestiam sustinere. Terminos autem loci vestri propriis terminis duximus exprimendos, ab eodem scilicet Monte-Dei usque ad montem qui est juxta Setonam, versus orientalem plagam, sicut dederunt, ipsam terram Nicolaus de Burgo, et Willelmus; versus occidentem usque ad aquam Bairone; a meridie usque ad antiquum aggerem, qui vadit de ponte Bairone [ vel Bariorone, ut est in bulla Eugenii ], usque ad Mosomense castrum; a septentrione usque ad fagos in fundo vallis [Col. 0297B] silvae, quae est comitis Regitestensis, cujus voluntate et concessione hoc donum factum atque firmatum est. Adjicientes etiam ut nulla femina fines vestros introeat, nisi forte id fiat propter transitum, qui per loca vestra viatoribus debet esse communis. Decernimus igitur ut nulli omnino hominum liceat praefatum coenobium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliquibus vexationibus fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum dioecesani episcopi debita justitia et reverentia [ in charta Eugenii habetur: salva sedis apostolicae auctoritate et dioecesani episcopi canonica reverentia].

[Col. 0297C] Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• [Col. 0297D] Ego Innocentius Ecclesiae Catholicae episcopus.
• Ego Guillermus Praenestinus episcopus.
• Ego Theodevinus Rufinensis episcopus.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Guido diaconus cardinalis Sancti Adriani.
• Ego Chrisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joan. et Pauli.

Datum Pisis per manum Armeraci S. R. E. diaconi cardinalis et cancellarii, IX Kalend. Decemb., indict. XIV, Incarnat. Dominicae anno 1136, pontificatus vero domini Innocentii P. R. II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dijecto filio ODONI abbati monasterii S. Remigii, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Locorum venerabilium cura nos admonet, de eorum quiete atque utilitate sollicite cogitare. Nec dubium quod si servorum Dei petitionibus benigne concurrimus, nostris opportunitatibus clementem [Col. 0298B] Dominum reperimus. Ideoque, dilecte in Domino fili Oddo abbas, tuis rationabilibus postulationibus clementer annuimus, atque libertatem ecclesiae de Marsna, ad monasterium Beati Remigii pertinentis, ab Alexandro quondam Leodiensi episcopo tibi concessam, et ab Hermanno ejus archidiacono et fratribus suis laudatam atque firmatam, praesentis scripti pagina roboramus, et futuris temporibus inconvulsam manere decernimus, ut videlicet tam in praepositura quam etiam in canoniis, decentibus clericis, qui praefatae ecclesiae beneficia possident, juxta prudentiam et dispositionem tuam et successorum tuorum, loco eorum monachi substituantur.

Praepositus vero, qui ex parte tua vel successorum tuorum eidem loco praefuerit, sacerdotem sub [Col. 0298C] tali praebenda, qualem ipse praepositus, consensu abbatis et fratrum coenobii Sancti Remigii, qui pro tempore fuerit, providerit, constitutum Leodiensi archidiacono praesentabit, a quo nimirum sibi cura committetur, et ipse sacerdos de omni episcopali et synodali jure secundum Leodiensis episcopatus consuetudinem respondebit.

Nulli ergo hominum liceat eamdem concessionem, monasterio B. Remigii factam, infringere vel mutare, aut qualibet occasione convellere; sed omnia tibi tuisque successoribus integra conserventur, quemadmodum praesentis scripti sanctione, praefati Alexandri quondam episcopi concessione noscitur institutum. Si qua sane ecclesiastica saecularisve [Col. 0298D] persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat.

Cunctis autem hanc nostram confirmationem servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• [Col. 0299A] Ego Lucas presbyter cardinalis tit. SS. Joannis et Pauli.
• Ego Theodewinus S. Rufinae episcopus.
• Ego Guido diaconus cardinalis S. Adriani.
• Ego Chrysogonus diaconus cardinalis S. Mariae in Porticu.

Datum Pisis per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IX Kalendas Decembris, indictione XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis GUIDONI praeposito et canonicis matricis ecclesiae Sancti Laurentii Januensis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Apostolicae sedis nos monet auctoritas, etc. Statuimus enim ut qualescunque possessiones, etc. In quibus haec propriis nominibus adnotanda, etc. Nulli, etc. Si qua igitur, etc. Amen ⁜ (69)

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Theodevinus S. Rufinae episc.
• Ego Anselmus presb. card.
• Ego Lucas presb. card.
• [Col. 0299C] Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego Gregorius diac. SS. Sergii et Bacchi
• Ego Guidus diac. card. S. Adriani.
• Ego Chrysogonus diac. card. S. Mariae in Porticu.

Datum Pisis per manum Aymerici S. R. E. diac. card. et cancellarii, VII Idus Decembris, ind. XIV, Incarn. Dom. anno 1136, pontificatus vero D. Innocentii papae II anno VII.

[Col. 0299D] INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis EVERUINO praeposito et fratribus in ecclesia de Steinvelt canonicam vitam professis, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Piae postulatio voluntatis debet effectu prosequente compleri, quatenus devotionis sinceritas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Proinde, dilecti in Domino filii, vestris rationabilibus postulationibus gratum praebentes assensum, ecclesiam Steinvelt, in qua divinis estis obsequiis mancipati, apostolicae sedis privilegio communimus in primis siquidem statuentes ut ordo canonicus, [Col. 0300A] qui secundum beati Augustini regulam ibidem noscitur institutus, perpetuis futuris temporibus inviolabiliter observetur. Praecipimus insuper ut nulli fratrum vestrorum, post factam professionem, absque libera praepositi et fratrum licentia ecclesiam vestram relinquere, et ad alium locum liceat transvolare, nec aliquis eum retinere praesumat in praeposituris quae per fratres vestros instituuntur. Ordo vester secundum beati Augustini regulam teneatur, et si quid novi in ordine statuendum fuerit, communi assensu praelatorum vestri annui conventus concorditer statuatur. Praeposituras quoque a vestris fratribus institutas, a vobis pro confirmatione ordinis visitari, et praepositos earum, per singulos annos vestram ecclesiam visitare decernimus. Monasteria [Col. 0300B] quoque sanctimonialium, qui se magisterio vestrae ecclesiae regenda subjiciunt ab eodem se absolvi, et alii subdi postea non praesumant. Ut autem omnipotenti Domino servire securius valeatis, libertatem a recolendae memoriae Friderico archiepiscopo Coloniensi ecclesiae vestrae concessam, et a venerabili fratre nostro, Brunone, ejus decessore, postmodum approbatam, ipsius precibus inclinati, omnimodam firmitatem in perpetuum tenere sancimus. Porro quascunque possessiones, quaecunque bona, eadem ecclesia Steinvelt inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum, concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et [Col. 0300C] illibata consistant. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate recognoscat, et a sacratis simo corpore et sanguine Dei et Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus [Col. 0300D] subscripsi.
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis SS. Sergii et Bacchi.
• Ego Theodewinus Sanctae Rufinae episcopus.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis.
• Ego Benfredus presbyter cardinalis.
• Ego Chrysogonus diaconus card. S. Marie in Porticu.
• Ego Lucas presbyter card. tituli SS. Joannis et Pauli.
• Ego Martinus presbyter card. tit. S. Stephani.
• [Col. 0301A] Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego Gregorius presbyter cardinalis tit. S. Priscae.

Data Pisis per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi card. et cancellarii, IV Idus Decembris, indictione XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio STEPHANO, illustri Anglorum [Col. 0301B] regi, salutem et apostolicam benedictionem.

Rex regum et Dominus dominantium, in cujus manu sunt omnium potestates et omnia jura regnorum, ex incomprehensibili supernae providentiae dispensatione, quando vuit, mutat tempora et transfert regna. Sicut enim attestatur Propheta: Dominator excelsus in regno hominum, et cui voluerit dat illud (Dan. IV, 14) . Quot commoditates, quanta jucunditatis tranquillitas, quantumque justitiae censura in regno Angliae et ducatu Northmanniae, regnante filio nostro glorioso Henrico rege, viguerunt, eo humanis rebus exempto, oculata fide perclaruit. Cum etiam idem esset religiosorum virorum amator, pacis et justitiae cultor, viduarum et orphanorum [Col. 0301C] propitius consolator, et eorum qui impotentia defendere se non poterant pius defensor, ipso sublato de medio, prout accepimus, turbata est religio in regno Angliae, et nullum mandatum pacis seu justitiae in adjutorio regali vigebat, atque atrocitatem tantorum scelerum comitabatur impunitas. Ne autem diutius grassando in populum Dei debacchari posset dira ferocitas, inclinata est ad preces religiosorum virorum divinae miseratio pietatis; et tantis flagitiis potenter occurrens quemadmodum venerabilium fratrum nostrorum archiepiscoporum, episcoporum earumdem regionum, et amatorum sanctae Romanae Ecclesiae, gloriosi Francorum regis et illustris viri comitis Theobaldi scripta testantur, et industriorum virorum nobis indicavit assertio, communi voto et [Col. 0301D] unanimi assensu tam procerum quam etiam populi, te in regem eligere, et a praesulibus regni consecrari providit ⁜ (70) . Nos cognoscentes vota tantorum virorum [Col. 0302A] in personam tuam, praeeunte divina gratia, convenisse, pro spe etiam certa te beato Petro in ipsa consecrationis tuae die obedientiam et reverentiam promisisse, et quia de praefati regis prosapia prope posito ⁜ (71) gradu originem traxisse dignosceris; quod de te factum est gratum habentes, te in specialem B. Petri et sanctae Romanae Ecclesiae filium affectione paterna recipimus, et in eadem honoris et familiaritatis praerogativa qua praedecessor tuus egregiae recordationis Henricus a nobis coronabatur, te propensius volumus retinere.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HAIMARDO abbati ecclesiae S. Joannis evangelistae quae in Senonensi suburbio sita est, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Officii nostri hortatur nos auctoritas Ecclesiarum statuta satagere et earum quieti ac utilitati salubriter, auxiliante Domino, providere. Dignum namque est et honestati conveniens esse cognoscitur, ut qui ad Ecclesiarum regimen assumpti fuimus, eas et a pravorum hominum nequitia tueamur, et B. Petri atque apostolicae sedis patrocinio muniamus. Quamobrem, dilecte in Domino fili Raynarde abbas, petitiones [Col. 0302C] tuas clementer admittimus, et ecclesiam S. Joannis, cui Deo auctore praeesse dignosceris, sanctae Romanae Ecclesiae privilegio communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, sive aliis justis modis, ampliante Deo, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus in perpetuum et illibata serventur, in quibus haec propriis nominibus adnotanda subjunximus: ecclesiam scilicet Sancti Stephani de Castro-Raynardi cum suis appendiciis, a venerabili fratre nostro Henrico Senonensi archiepiscopo de consensu capituli sui praefatae ecclesiae S. Joannis concessam, ecclesiam quoque S. Salvatoris [Col. 0302D] a capitulo et canonicis Senonensibus, jam dicto fratre nostro Henrico archiepiscopo assensum praebente, vobis cum omnibus pertinentiis commissam, [Col. 0303A] et a beatae memoriae praedecessore nostro papa Honorio confirmatam concedimus, ratificamus et approbamus auctoritate apostolica, etc. . . . .

Datum anno Domini millesimo centesimo tricesimo sexto.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis canonicis S. Fridiani, salutem et apostolicam benedictionem.

De obitu charissimi filii nostri A. prioris vestri, recolendae memoriae, tanto amplius condolemus, quanto in ejus subtractione nobis ac vobis majora [Col. 0303B] consilia et solatia sunt sublata; verumtamen non modicum consolamur, quod et vita ejus coram Deo et hominibus laudabilis exstitit, vosque ipsius sacris disciplinis instructos in persona dilecti filii nostri Jer. unanimiter convenisse, et in pace atque unitate . . . . Caetera desunt.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectis filiis universis clericis ac laicis per Lucanum episcopatum consistentibus, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0303C] B. Fridiani ecclesia pro religione et vitae ibidem Domino famulantium honestate, tam apud vicinas quam apud nationes externas, maxima devotione et reverentia honoratur. Per cujus profecto institutionem, quamplures hominum Spiritus sancti gratia illustrati, relictis pompis saecularibus, se ad omnipotentis Dei servitium transtulerunt, et suae bonae conversationis exemplo ad recta opera exercenda informare fidelium populorum animos non desistunt. Aequum est igitur ut sedes apostolica fratres ipsius loci paternis affectionibus diligat, et sui erga eos amoris efficaciam patenter ostendat. Quapropter universitatem vestram exhortamur in Domino, ut dilectum filium vestrum Attonem priorem ac fratres [Col. 0303D] praefatae S. Fridiani Ecclesiae devotissime honoretis, et tam in hospitalitate quam in aliis eorum opportunitatibus hilari benignitate eis solatia praebeatis. Qui autem illis hospitalitatem denegat, se non manere in charitate demonstrat. Vestra igitur interest, dilectissimi in Domino filii, nostris commonitionibus humiliter obedire, quatenus ejusdem B. Fridiani et aliorum sanctorum intercedentibus meritis, pro eorumdem fratrum susceptione et impensis beneficiis, orationum, quae in eodem loco Domino exhibentur, participes fieri, et post hujus vitae cursum aeternae retributionis mercedem a remuneratore omnium bonorum Deo percipere mereamini.

Data Pisis Nonis Januarii.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae in Christo Petronillae abbatissae Fontis Ebraldi, salutem et apostolicam benedictionem.

Significatum est nobis te magnopere requiem quaerere, et gregis tibi commissi colla velle quiescere; quod profecto tanto gravius ferimus, quanto diebus istis novissimis periculosa tempora instare noscuntur. Attende ad hoc quod apostolorum principi voce Dominica dicitur: Si diligis me, pasce oves meas, ex quo nimirum colligitur quia, si is qui dono supernae gratiae gregem Dominicam pascendo praeest, [Col. 0304B] et hoc ipsum facere renuit, pastorem summum se minime amare demonstrat; sed B. Martinus confessor Domini gloriosus, praelatis Ecclesiae laudabile relinquens exemplum, semetipsum, si adhuc esset populo necessarius, laborem pro eo subire humiliter paratum esse ostendit. Quapropter dilectionem tuam monemus, et per obedientiam imperamus, ut gregem tibi commissum nulla ratione relinquas, sed potius more solito sorores tuas temporaliter et spiritualiter studeas procurare, quatenus una cum ipsis praesentari Reginae virginum merearis, immortalitatis stolam a remuneratore omnium bonorum Domino perpetuis laboribus susceptura.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri HUGONI, Rothomagensi archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

Fervorem tuae dilectionis ac constantiam fidei, quae in persona tua hactenus claruerunt, exigente temporis necessitate, tam apud ecclesiasticas quam saeculares personas, ipsis operum fructibus sancta [Col. 0304D] Dei Ecclesia comprobavit. Unde et in specula domus Domini divina providentia constitutus, super commissum gregem, more boni pastoris, diligenter invigilas, et te severum in corrigendis vitiis exhibendo, episcopale officium verbis et exemplis adimplere contendis. Age nunc, charissime, et, juxta Apostoli vocem, obsecra, increpa, argue (II Tim. IV) , in omnibus tamen charitate et mansuetudine, ac sanctorum canonum forma servata. Nec ullatenus arbitreris quod ea, quae recte a te statuta sunt, in irritum devocare, et quae plantaveris disperdere aut eradicare velimus, quin potius ea quae secundum Deum et justitiam feceris, perpetua firmitate volumus observari. Quod si abbas S. Wandregisili, usque ad [Col. 0305A] proximam Pentecostes solemnitatem obedire fraternitati tuae contempserit, sententiam, quam in ipsum rationabilem promulgabis, apostolica auctoritate, ratam habebimus. Praeterea, frater dilectissime, te praesentibus litteris duximus commonendum, quatenus personam tuam studeas praeparare, ut, cum nuntium nostrum acceperis, B. Petri servitium valeas exercere. Stolam ob insigne dilectionis de collo nostro assumptam, per dilectos filios nostros, R. et G. viros industrios tibique devotos, charitati tuae transmittimus, ut videlicet ad honorem Dei et B. Petri reverentiam nostrique memoriam, ea assidue perfruaris.

Data Pisis XIII Kalend. Februar

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HERCHINFRIDO abbati monasterii Sancti Petri de Medelik ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum.

Apostolicae sedis cui, disponente Domino, praesidemus, auctoritate compellimur, ut venerabilia loca, praesertim quae beati Petri juris existunt, atque per sanctas inibi Domino familiaritates diligamus, et eorum quieti et utilitati salubriter, auxiliante Deo, providere curemus. Hujus itaque rationis intuitu, dilecte in Domino fili Herchinfride abbas, tuis rationabilibus [Col. 0305C] postulationibus annuentes, Beati Petri monasterium, cui divina providentia praesides, quod utique illustris vir Luipoldus marchio a parentibus suis in Medlick, in parochia Pataviensi constructum, et sub patronatus sui jure possessum, sanctae Romanae Ecclesiae obtulit, ejus tuitione perpetua confovendum ad instar praedecessorum nostrorum recolendae memoriae Paschalis et Calixti Romanorum pontificum, apostolicae sedis privilegio communimus; statuentes ut quascunque possessiones quaecunque praedia sive ecclesias cum decimarum oblationibus praedicti principes Luipoldus, et pater ejus Luipoldus, ac caeteri parentes ejus, seu alii fideles de jure proprio eidem coenobio contulerunt, sive in posterum [Col. 0305D] offerri contigerit, tibi tuisque successoribus praesentis scripti pagina roboramus. Obeunte vero te nunc ejus loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem et beati Benedicti Regulam, providerint eligendum. Electus autem ad Romanum pontificem veniat consecrandus. Porro circummanentium abbatum subire judicium non cogamini, nisi forte illorum qui ad jus et proprietatem sedis apostolicae pertinent cum ecclesiasticae necessitatis causa exegerit. Chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium seu basilicarum, ordinationes monachorum qui ad sacros ordines fuerint promovendi, a Pataviensi accipietis [Col. 0306A] episcopo, si quidem gratiam atque communionem apostolicae sedis habuerit, et si ea gratis ac sine pravitate aliqua voluerit exhibere; alioquin quem malueritis Catholicum adeatis antistitem, qui nimirum apostolicae sedis fultus auctoritate, quod postulatur indulgeat. Laicos sane seu clericos saecularem vitam agentes, absque ullius episcopi vel praepositi contradictione ad conversionem suscipiendi licentiam habeatis. Sepulturam quoque ipsius loci liberam omnino esse decernimus, ut videlicet eorum qui illic sepeliri desideraverint, devotioni et extremae voluntati, nisi forte excommunicati sint, nullus obsistat. Advocatus autem ejusdem loci Luipoldus marchio maneat, vel ejus haeres, quicunque in posterum marchiam obtinuerit. Verumtamen neque illis, neque [Col. 0306B] alicui prorsus hominum liceat in eodem monasterio vel in bonis ejus quidquam tibi temere vindicare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia quae inpraesentiarum idem coenobium juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, auxiliante Deo, poterit adipisci, integra et illibata conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Ad indicium autem perceptae hujus a Romana Ecclesia libertatis, nobis nostrisque successoribus aureum unum annis singulis persolvetis. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc [Col. 0306C] nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit; si secundo tertiove commonita, reatum suum congrua satisfactione non emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

Datum Pisis per manum Hunnerici sanctae Romanae [Col. 0306D] Ecclesiae diaconi et cancellarii, III Nonas Januarii, indict. XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio ODONI, abbati de Bona Spe, ejusque successoribus regulariter substituendis, in perpetuum.

Piae postulatio voluntatis effectu debet prosequente compleri, quatenus et devotionis sinceritas laudabiliter [Col. 0307B] enitescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Quamobrem, dilecte in Domino fili Odo abbas venerabilis fratris nostri Milonis Tervanensis episcopi, religiosi siquidem, prudentis atque discreti viri precibus inclinati, tuis justis desideriis clementer annuimus, et ecclesiam de Bona Spe, cui Deo auctore, praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio, communimus statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis rationabiliter, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur. In quibus haec propriis visa sunt exprimenda [Col. 0307C] vocabulis: Allodium scilicet, in quo praefata Beatae Dei genitricis ecclesia sita est in loco de Vallereilla. Allodium de Ramelgiis; allodium de Gays; tria molendina, duo videlicet juxta abbatiam et tertium in valle de Lestinis. Allodium de Morteri, salvo siquidem censu annuo, quam canonicis S. Yonnis de Valencianis debetis pro ea persolvere, scilicet quinque modios avenae; duos modios boni frumenti, et dimidium; duos modios siliginis et dimidium; tredecim nummos, et totidem Gallinatios. Pro tota decima tam annonae, quam pecorum decem modios et tres solidos. Pro decima curiae juxta abbatiam, sex nummos ecclesiae Sanctae Mariae Cameracensis solvendos. Pro decima de Rasmelgiis, annonae ac pecorum, ecclesiae Lobiensi [Col. 0307D] decem solidos. Pro decima pecorum de Gays, ecclesiae S. Huberti de Marolis, quinque solidos. Quae utique supradicta, scriptis seu chirographis eorum, per quos eadem possidetis vobis sunt concessa atque firmata. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam Beatae Mariae de Bona Spe temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia ei, cum integritate serventur, eorum pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum dioecesani episcopi canonica justitia et reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis [Col. 0308A] paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua reatum suum correxerit potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus
• Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Theodwinus S. Rufinae episcopus.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus.
• [Col. 0308B] Ego Albertus Albanensis episcopus.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis titulo S. Laurentii in Licina.
• Ego Bezifredus, presbyter cardinalis titulo Vestinae.
• Ego Lucas presbyter cardinalis Sanctorum Joannis et Pauli.
• Ego Martinus, presbyter cardinalis titulo Sancti Stephani.
• Ego Guido indignus sacerdos
• Ego GG. presbyter cardinalis titulo S. Priscae
• Ego Bernardus presbyter cardinalis titulo Sancti Chrysogoni.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bachhi.
• [Col. 0308C] Ego Guido diaconus cardinalis titulo Sanctorum Cosmae et Damiani.

Datum Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VI Kal. Februarii, indictione XV, Incarnat. Domini anno 1137, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio FULCONI Ambianensi abbati de S. Joanne, [Col. 0308D] ejusque fratribus regulariter substituendis in perpetuum.

Pia postulatio voluntatis debet effectu prosequente compleri, quatenus et devotionis sinceritas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Quamobrem, dilecte in Domino fili Fulco abbas, venerabilis fratris nostri Milonis Tervanensis episcopi, religiosi siquidem, prudentis atque discreti viri, precibus inclinati, tuis justis desideriis clementer annuimus, et ecclesiam de S. Joanne cui Deo auctore praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia inpraesentiarum juste et canonice possidet, [Col. 0309A] aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis ustis modis rationabiliter praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur; in quibus haec propria visa sunt exprimenda vocabulis: altare videlicet S. Germani, et altare S. Firmini de valle, et altare S. Marcelli, cum tota decima ecclesiae, ad quod videlicet altare S. Marcelli pertinet, villa quae dicitur Marlemont, et villula quae dicitur Bertincuria. Molendinum quoque quod dedit vobis vicedominus de Pincheni ( Pepigny ). Decimas etiam animalium et nutrimentorum vestrorum quas utique venerabilium fratrum nostrorum precibus Rainaldi Remensis archiepiscopi et Guarini Ambianensis episcopi, vobis canonici S. [Col. 0309B] Mariae Ambianensis ecclesiae concesserunt. Curiam quoque in valle Guidonis sitam cum oratorio et terra quae pertinent ad ipsam vallem cum decima. Extra vero ubicunque in territorio de Mairiu terram fratres excoluerint. Tertiam partem decimae casae ecclesiae de Waubercurte quam dedit Robertus clericus. Quae nimirum omnia ad vestram ecclesiam spectare noscuntur. Decernimus ergo ut nulli hominum liceat praefatam ecclesiam B. Joannis Baptistae temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus visitationibus fatigare, sed omnia ei in integritate serventur, eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, [Col. 0309C] salva nimirum dioecesani episcopi canonica justitia et reverentia. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• [Col. 0309D] Ego Guillelmus Praenestinus episcopus.
• Ego Theodwinus S. Vulfinae episcopus.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus.
• Ego Albertus Albanensis episcopus.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis titulo S. Laurentii in Lucina.
• Ego Lettifredus presbyter cardinalis titulo Vestinae.
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli.
• Ego Martinus presb. card. tit. S. Stephani.
• Ego Guido indignus sacerdos.
• Ego GG. presbyter cardin. tit. S. Priscae.
• Ego Bernardus presbyt. card. tit. S. Grisogoni.
• Ego Gregorius diacon. card. tit. SS. Sergii et Bacchi.
• [Col. 0310A] Ego Guido diacon. card. SS. Cosmae et Damiani.
• Ego Guido diacon. card. titulo S. Adriani

Data Pisis per manum Alberici, sanctae Romanae Ecclesiae diacon. cardinalis et cancellarii, III Kal. Febr., indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1137; pontificatus vero domni Innocentii II papae anno VII

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio GALTERO abbati Sancti Petri de Selincuria, ejusque successoribus regulariter substituendis in perpetuum

[Col. 0310B] Piae postulationes voluntatis effectu debemus prosequente complere, ut et devotionis sinceritas indubitanter vires assumat. Quamobrem, fili Galtere abbas Sancti Petri de Selincuria, tuis justis desideriis clementer annuimus, et ecclesiam cui, Deo auctore, praeesse dignosceris, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum, concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium seu aliis justis modis rationabiliter, praestante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata serventur. In quibus haec propriis exprimenda sunt vocabulis: terra [Col. 0310C] scilicet quae est contra ecclesiam, et duae partes decimae de Selincuria; tertia pars decimae de Warsuvio, decimae etiam omnium animalium et hortorum ejusdem loci quas concessit dominus Frumoldus prior, et universum capitulum Sancti Martini Ambianensis, et tertia pars decimae de Tancheremaisnil, etc. . . . . Omnia quae Guarinus episcopus et Simon archidiaconus praedictae ecclesiae concesserunt, etc. . . . Decernimus ut nulli omnino hominum liceat praefatam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, aut ablatas retinere, minuere, vel aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia cum integritate serventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus profutura, salva nimirum episcopi dioecesani [Col. 0310D] canonica justitia. Si qua igitur ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam venire temere tentaverit, secundo tertiove commonita, si non reatum suum congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui piaculum patiatur, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Cunctis autem eidem loco jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant

Data Pisis per manum Almerici, sanctae Romanae [Col. 0311A] Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, III Kalendas Februarii, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno 1137, pontificatus domni Innocenti II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, charissimo in Christo filio BERNARDO Clarevallensi abbati, ejusque successoribus regulariter substituendis in loco qui Columba dicitur, et Carettum antiquitus vocabatur, quique in Placentino episcopatu situs est, in perpetuum.

[Col. 0311B] Piae postulatio voluntatis effectu debet promovere complementum, quatenus devotionis singularitas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Quamobrem, charissime in domino fili Bernarde abbas, tuis precibus annuentes, monasterium, quod in loco qui Columba dicitur situm est, apostolicae sedis privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem totus inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, fratribus, qui ibidem pro tempore fuerint, firmiter in perpetuum et illibata permaneant. In quibus haec [Col. 0311C] specialiter duximus adnotanda: omnes videlicet terras illas, quas illustr. vir Pallavicinus ⁜ (72) marchio, et nobilis signifer Placentiae civitatis, sive alii boni viri, eidem loco devotionis intuitu, contulerunt, quas nimirum ejusdem loco fratribus quietas, et liberas jure perpetuo permanere, et ab omni saeculari exactione remotas fore sancimus. Et quoniam communem vitam degentes de aliorum eleemosynis et beneficentia debent vivere, constituimus ut de laboribus, quos fratres ipsius monasterii propriis manibus, aut sumptibus excolunt, nullus ab eis decimas exigere nec suscipere audeat. Decernimus etiam ut a villa, quae Senna dicitur, usque Bundium, seu infra alios terminos, a venerabili fratre nostro Arduino episcopo, nec non a clero, et populo Placentino [Col. 0311D] specialiter designatos, nulla ecclesia quolibet tempore construatur, nullaque saecularis habitatio prorsus fiat. Nulli ergo hominum fas sit idem monasterium temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra [Col. 0312A] conserventur usibus fratrum ibidem Domino famulantium profutura. Si qua sane ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae concessionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi praesumptionem suam congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui periculum patiatur, et a sanctissimo corpore et sanguine Dei, et Domini nostri Jesu Christi aliena sit, atque in extremo examine districtae subjaceat ultioni. Conservantes autem haec omnipotentis Dei, et BB. Petri et Pauli, apostolorum ejus, gratiam consequantur. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus subs.
• Ego Albericus Ostiensis episcopus subsc.
• [Col. 0312B] Ego Gerardus presb. card. tit. S. Crucis in Jerusalem subscr
• Ego Lucas presb. card. tit. SS. Joannis et Pauli SS.
• Ego Bernardus presb. card. tit. S. Chrysogoni SS.
• Ego Ivo diaconus cardin. S. Mariae in Aquiro SS.

Datum Pisis per manum Americi S. R. E. diac. card. et cancellarii, VII Id. Febr., ind. XV, Incarn. Dom. ann 1137, pontific. vero D. Innocentii papae II anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio RAYMUNDO magistro xenodochii sanctae civitatis Hierusalem, ejusque fratribus tam praesentibus quam futuris, in perpetuum.

Christianae fidei religio hoc pie credit et veraciter profitetur, quod Dominus et Salvator noster Jesus Christus, cum omnium dives esset, pro nobis est pauper effectus. Unde etiam ipse suis imitatoribus opportunae consolationis praemia repromittens, Beati, inquit, pauperes, quoniam vestrum est regnum coelorum; idemque pater orphanorum et refugium [Col. 0312D] pauperum ad hospitalitatem ac beneficentiam nos exhortans in Evangelio ait: Quod uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis; quique ad comprobandam tantae humanitatis excellentissimam bonitatem, etiam pro calice aquae frigidae se mercedem redditurum asseruit. Et nos igitur quibus ex injuncto [Col. 0313A] officio imminet his qui longe et his qui prope sunt paterna sollicitudine providere, devotionem vestram debita benignitate complectimur, et quemadmodum postulastis, hospitalem domum sanctae civitatis Jerusalem, sub beati Petri tutela suscipimus, et personas sive res ad eam pertinentes apostolicae sedis privilegio communimus; statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem locus inpraesentiarum juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis Deo propitio poterit adipisci, firma vobis in perpetuum et illibata permaneant. Si quando vero fuerint loca deserta, eidem venerabili domui ab aliquo pia devotione collata, liceat vobis ibidem villas aedificare, [Col. 0313B] ecclesias et coemeteria ad opus omnium ibi manentium fabricare. Cum autem vobis terrae cultae vel incultae justo titulo conferentur, facultatem et licentiam habeatis ibidem oratoria construendi, et coemeteria faciendi ad opus tantum fratrum qui de vestra fuerint mensa. Decernimus ergo ut receptores vestrarum fraternitatum, sive collectarum, salvo jure dominorum suorum, in beati Petri et nostra protectione consistant et per terras in quibus fuerint, pacem habeant. Simili modo sancimus ut quicunque in vestra fuerit fraternitate receptus, si forte ecclesia ad quam pertinet a divinis officiis erit prohibita, eumque mori contigerit, eidem sepultura ecclesiastica denegetur, nisi nominatim anathematis vinculo fuerit innodatus. Praeterea si quis fratrum vestrorum, [Col. 0313C] qui ad recipiendas easdem fraternitates vel collectas, a vobis fuerint missi in quamlibet civitatem, castellum vel vicum advenerint, si forte locus ipse a divinis officiis sit interdictus, pro omnipotentis Dei reverentia, in eorum adventu, semel in anno aperiantur ecclesiae, et exclusis excommunicatis, divina ibi officia celebrentur. Quia vero, omnia vestra sustentationibus pauperum et peregrinorum debent cedere, ac pro hoc nullatenus ea aliis usibus convenit applicari, constituimus, ut de laboribus quos vestris sumptibus colitis, dare decimas non cogamini.

Nulli ergo hominum fas omnino sit, super hac concessione nostra vos temere perturbare, aut possessiones [Col. 0313D] vestras auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu quibuslibet molestiis fatigare, sed omnia integra conserventur, vestris et pauperum usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in posterum ecclesiastica saecularisve persona, hujus nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, nisi reatum suum, congrua satisfactione correxerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore et sanguine Dei ac Domini nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eisdem locis sua jura servantibus, sit pax Domini nostri Jesu Christi, [Col. 0314A] quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen. . . . . . . Amen.

Sigilli loco scriptum est in orbem:

ADJUVA NOS, DEUS, SALUTARIS NOSTER.

Et in medio:

SANCTUS PETRUS, SANCTUS PAULUS, INNOCENTIUS PAPA SECUNDUS

Signatum:

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Gerardus presbyter cardinalis titulo Sanctae Crucis in Hierusalem.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis titulo Sancti Laurentii in Lucina.
• Ego Lucas presbyter titulo Sanctorum Joannis [Col. 0314B] et Pauli.
• Ego frater Bernardus presbyter cardinalis titulo Sancti Chrysogoni.
• Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus.
• Ego Grisogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Portu.
• Ego Ubaldus cardinalis S. Mariae in Via Lata.
• Ego Theodeumirus S. Rufinae episcopus.
• Ego Wido diaconus cardinalis Sanctorum Cosmae et Damiani.
• Ego Guido cardinalis Sancti Adriani.
• Ego Vassallus diaconus cardinalis Sancti Eustachii.

[Col. 0314C] Data Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, VII Idus Februarii, indictione XV, Incarnationis Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo septimo, pontificatus vero domni Innocentii papae secundi anno septimo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio HIERONYMO abbati monasterii Sancti Petri, quod secus Perusinam civitatem situm est, ejusque successoribus regulariter promovendis in perpetuum.

[Col. 0314D] Piae postulatio voluntatis effectu debet prosequente compleri, quatenus devotionis sinceritas laudabiliter enitescat, et utilitas postulata vires indubitanter assumat. Eapropter, dilecte in Domino fili Hieronyme, tuis postulationibus clementer annuimus, atque praedecessorum nostrorum vestigiis inhaerentes, monasterium beati Petri, cui auctore Deo praesides, apostolicae sedis privilegio communimus; statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona idem locus inpraesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, tibi tuisque successoribus firma et illibata [Col. 0315A] permaneant, tam in ecclesiis quam in cellis, curtibus, plebibus, monasteriis, fundis atque casalibus: in quibus utique haec propriis nominibus duximus exprimenda: plebem scilicet Sancti Constantini, Sancti Rufini, Sancti Martini, et Sancti Joannis; plebem Sancti Martyrii, ecclesiam Sancti Benedicti in Angellione cum suis pertinentiis, ecclesiam Sancti Justini cum curte sua, ecclesiam Sancti Andreae, et Sancti Angeli de Aliano, cum suis pertinentiis, ecclesiam Sanctae Mariae in Petiviano, et Sancti Clementis; curtem de Casale, curtem de Petroniano, et hoc, quod vobis pertinet de curte et ecclesia Sancti Donati de Civitella, necnon et terram Ugonis nepotis Bernonis de monte Nigro. Apostolicae quoque sedis tibi munimine confirmamus ecclesias Sanctorum [Col. 0315B] Apollinaris, Blasii et Montani, cum suis omnibus pertinentiis, salvo annuo censu Farfensis Ecclesiae. Quin etiam confirmamus massas tres in comitatu Perusino positas, unam quae vocatur Cusulo, alteram Filontio, et aliam quae nuncupatur Casalina, cum ecclesiis, vineis, campis, hortis, montibus, cultis et incultis, omnibusque suis pertinentiis: monasterium quoque Sancti Angeli in comitatu Astisinate, in loco qui dicitur Limisano, cum cellis et capellis suis, et cum omnibus sibi pertinentibus, atque monasterium Sancti Salvatoris in Cathale, cum omnibus sibi pertinentibus; et monasterium Sancti Petri in Plojano cum universis suis pertinentiis, ecclesiam Sancti Sylvestri in Murcella, ecclesiam Sancti Donati, et quidquid vestri juris esse [Col. 0315C] dignoscitur in Agello, ecclesiam Sanctae Mariae in Podio cum omnibus pertinentiis, ecclesiam Sancti Pauli in Monticello, atque ecclesiam Sancti Petri de Petroniano, cum curte sua. Sane chrisma, oleum sanctum, consecrationes altarium, sive basilicarum, ordinationes monachorum, qui ad sacros fuerint ordines promovendi et clericorum ad idem monasterium pertinentium, a dioecesano accipietis episcopo, si quidem Catholicus fuerit, et si ea gratis et sine pravitate voluerit exhibere, alioquin liceat vobis Catholicum, quem malueritis, adire antistitem, et ab eo consecrationum sacramenta suscipere; qui sanctae Romanae Ecclesiae fultus auctoritate, quae postulatis indulgeat. Obeunte vero te, [Col. 0315D] nunc ejusdem loci abbate, vel tuorum quolibet successorum, nullus ibi qualibet subreptionis astutia, seu violentia praeponatur, nisi quem fratres communi consensu, vel fratrum pars consilii sanioris, secundum Dei timorem, et beati Benedicti Regulam, elegerint a Romano pontifice consecrandum. Missas autem publicas in eodem monasterio per episcopum fieri, vel stationes, aut ordinationes aliquas celebrari, praeter abbatis ac fratrum voluntatem omnimodo prohibemus, ne in servorum Dei recessibus occasio popularibus praebeatur ulla conventibus. Nec ulli episcopo facultas sit, praeter Romani pontificis conniventiam, idem coenobium, aut ejus cellas, gravare, interdicere, vel excommunicare, seu exactiones novas imponere, [Col. 0316A] nec saecularium procerum cuiquam liceat, fodrum, vel aliud servitium, ab eodem monasterio aut ejus pertinentiis extorquere, salvo nimirum jure ac dominio sanctae Romanae Ecclesiae. Decernimus igitur ut nulli omnino hominum liceat eamdem Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas injuste, usibus suis vindicare, vel temerariis vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua ergo in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temerario ausu venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis [Col. 0316B] honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini nostri Jesu Christi Redemptoris aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus SS.
• Ego Theodewimus S. Rufinae episcopus SS.
• Ego Berardus presbyter cardinalis tituli S. Crucis [Col. 0316C] in Hierusalem SS.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli S. Laurentii in Lucina SS.
• Ego Martinus presbyter cardinalis tituli S. Stephani SS.
• Ego Guido indignus sacerdos SS.
• Ego Bernardus presbyter cardinalis tituli S. Chrysogoni SS.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi SS.
• Ego Vassalus diaconus cardinalis Sancti Eustachii SS.

Datum Pisis per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, IV Idus Februarii, indictione XV, Incarnationis Dominicae [Col. 0316D] anno 1137, pontificatus vero domni Innocentii II papae anno VII.

INNOCENTIUS episcopus, servus serverum Dei, dilecto in Christo filio OLRICO abbati monasterii de Eleemosyna ejusque successoribus regulariter instituendis in perpetuum.

Officii nostri nos hortatur auctoritas pro Ecclesiarum statu satagere, et earum quieti atque utilitati salubriter auxiliante Domino providere. Dignum namque et honestati conveniens esse cognoscitur, [Col. 0317A] ut qui ad Ecclesiarum regimen sumus assumpti, eas et a pravorum hominum incursibus tueamur, et beati Petri apostolicae sedis patrocinio confovere curemus. Quamobrem, dilecte in Domino fili Olrice abbas, tuis postulationibus clementer annuimus, et monasterium de Eleemosyna, cui auctore Deo praeesse dignosceris, praesentis scripti privilegio communimus, statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona inpraesentiarum idem locus juste et legitime possidet, aut in futurum liberalitate principum, concessione pontificum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis largiente Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus et illibata permaneant. Et quoniam monachi et alii religiosi viri communi vita viventes, debent aliorum [Col. 0317B] eleemosynis ac beneficentio sustentari, simili modo sancimus, ut de laboribus quos propriis sumptibus colitis, seu etiam de nutrimentis vestris, nullus a vobis decimas exigere, nullusque suscipere audeat, ut quanto estis ab ecclesiasticarum vel saecularium personarum infestationibus liberi, et ab eorum actionibus expediti, tanto propensius, divinis famulatibus intendatis, et vota vestra juxta monasticae professionis observantiam omnipotenti Domino humiliter exhibere curetis. Decernimus ergo ut nulli omnino hominum fas sit vestrum monasterium temere perturbare, vel ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu aliquibus molestationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione ac gubernatione [Col. 0317C] concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona scienter contra hanc nostrae concessionis paginam temerario ausu venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non satisfactione congrua emendaverit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reamque se divino judicio existere de perpetrata iniquitate cognoscat, et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei ac Domini Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem praefato monasterio jura sua servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• [Col. 0317D] Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus.
• Ego Theodewinus S. Rufinae episcopus.
• Ego Drogo Ostensis episcopus.
• Ego Albertus Albanensis episcopus.
• Ego Anselmus presbyter cardinalis tituli Sancti Laurentii in Lucina.
• Ego Lucas presbyter cardinalis tituli Sanctorum Joannis et Pauli.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis tituli Sanctorum Sergii et Bacchi.
• Ego Crysogonus diaconus cardinalis Sanctae Mariae in Porticu.

[Col. 0318A] Datum Pisis per manum Aimerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, XII Kalend. Martii, indictione XIV, Incarnationis Dominicae anno 1136, pontificatus vero domni Innocentii papae II anno VIII ⁜ (73) .

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri Guillelmo Araucensi episcopo, ejusque successoribus canonice promoventibus [ f. promovendis].

In beati Petri cathedra disponente Domino constituti, fratres nostros episcopos debemus diligere, [Col. 0318B] et loca eis commissa apostolicae sedis munimine confovere. Quamobrem, venerabilis frater Guillelme episcope, tuis postulationibus impartimur assensum, et ecclesiam Arausicensem, cui Deo auctore praesides, praesentis scripti pagina communivimus; statuentes ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem Ecclesia in praesenti anno juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum, vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, operante Domino, poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus in perpetuum et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis: ecclesiam scilicet Sancti Florentii, cum coemeterio et villa [Col. 0318C] quae Claustrum nominatur, infra ipsum coemeterium constituta, cum palude, condamina quam comitissa Auraicensis, assensu filii sui Raimbaldi, Beato Florentio contulit, cum decimis set caeteris possessionibus suis; ecclesiam Beati Eutropii, cum decimis totius territorii de Cadarossa, et possessionibus suis; ecclesiam Sancti Petri cum decimis et possessionibus suis; ecclesias de Monte Draconis, de Sagariis, de Jocondatis, cum decimis et possessionibus suis, de Mornatio, de Serigniano, de Grapontis, de Sancto Juliano, de Derbucio, de Guarda, de Travaillano, de Camareto, de Vellaiga, de Vacquayrassio, de Albuna, de Durbano, et Balmis, de Albagnano, de Jonqueriis, cum decimis et possessionibus suis et decimis de Sarriano, et de Podio-d'Icardo, [Col. 0318D] de Sancto Privato, de Causianis, de Gausianis et de Aselano, et ecclesiam Sancti Genesii, cum appendiciis suis, et caetera omnia quae venerabilium fratrum nostrorum praedecessorum tuorum episcoporum fraternitas de occupantium manibus eripuit. Ea etiam omnia quae per vos vel per feudales vestros praefata ecclesia possidere videtur, vobis nihilominus confirmamus; ad exemplum quoque praedecessoris nostri beatae memoriae papae Calixti apostolica auctoritate sancimus, ut in praefata Auraicensi ecclesia perpetuis futuris temporibus episcopalis sedes absque Tricastini episcopi, vel cujuslibet alterius contradictione consistat; [Col. 0319A] similiter idem locus propriam parochiam episcopalem obtineat, in qua tu, vel successores tui cleriricos ordinandi, ecclesias et oratoria consecrandi, et alia quae ad episcopale officium pertinent ministrandi facultatem liberam habeatis. Terminos sane Arausicensis parochiae, quos ex praecepto ejusdem praedecessoris nostri, in praesentia Attonis quondam Arelatensis archiepiscopi, et suffraganeorum ejus, per assertiones testium et instrumenta chartarum a praedecessore tuo bonae recordationis Berengario episcopo constat esse probatos, et Romae assistente Pontio Tricastino episcopo per eumdem Romanum pontificem, indagatis utrinque diligenter rationibus, in praesentia episcoporum et cardinalium collaudatis, praedictae Arausicensi ecclesiae [Col. 0319B] quiete et sine aliqua infestatione habendos, possidendosque firmamus; videlicet a ponte Abolena, per stratam regalem, quae vadit inter duos montes usque ad Diganum, et a praedicto ponte sicut ascendit aqua de Lez versus meridiem, et usque ad fines Vasensis episcopatus. Porro debitam portionem decimarum et cunctarum oblationum, quae pro vivis et pro defunctis, ecclesiis offeruntur, sanctorum canonum instituta distinguantur; ideoque venerabilis frater episcope, quartam partem decimarum ad te pertinentium, tibi ab aliquo usurpari prohibemus. Simili modo statuimus, ne aliquis detensiones ecclesiae non ad se pertinentes, suis usibus indebite vindicare praesumat.

[Col. 0319C] Nulli ergo hominum fas sit, praefatam Arausicensem Ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, seu cujuslibet molestiis fatigare; sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum sustentatione et gubernatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura. Si quis igitur in futurum, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra eam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonitus, nisi congrue satisfecerit, potestatis honorisque sui dignitate careat, reumque se divino judicio de perpetrata iniquitate cognoscat existere, et a sacratissimo corpore et sanguine Domini nostri Jesu Christi alienus fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat. Cunctis autem eidem loco [Col. 0319D] quae sua sunt servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum suae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Angelus presbyter cardinalis titulo Sancti Laurentii ss.
• Ego Litafredus presbyter ss.
• Ego Lucas presbyter titulo Sanctorum Joannis et Pauli.
• Marton presbyter cardinalis titulo Sancti Stephani.
• Ego Guido indignus presbyter.
• Ego Gregorius presbyter cardinalis titulo Sanctae Priscae.
• [Col. 0320A] Ego Bernardus presbyter cardinalis titulo Sancti Chrisologi [ f. Chrisogoni].
• Ego Theodevitus Sanctae Rufinae episcopus.
• Ego Drogo Ostensis episcopus.
• Ego Albertus Albanensis episcopus.
• Ego Gregorius diaconus cardinalis titulo Sanctorum Sergii et Bacchi.
• Ego Guiguo diaconus cardinalis S. Adriani.
• Ego Ulbordus cardinalis S. M. in Via Lata.
• Ego Chrysogonus cardinalis diaconus S. Mariae in Porticu.
• Ego Ivo diaconus cardinalis Sanctae Mariae.

Datum Pisis per manum Aymerici, sanctae Romanae Ecclesiae diaconi cardinalis et cancellarii, quinto Kalendas Martii, indictione decima quinta, [Col. 0320B] Incarnat. Dominicae anno millesimo centesimo tricesimo septimo, pontificatus vero domini Innocentii papae anno octavo.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilectae in Christo Petronillae ejusque sororibus, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Quod rationi convenit et honestati convenire cognoscitur, animo nos decet libenti concedere, et petentium desideriis congruum impertiri suffragium. Eapropter, dilectae in Christo filiae, vestris justis postulationibus clementer annuimus et monasterium [Col. 0320C] B. Mariae Fontis Ebraldi in quo divinis estis obsequiis mancipatae, cum omnibus ad ipsuum pertinentibus, sub apostolicae sedis protectione susceptum praesentis scripti pagina communimus, statuentes ut quaecunque bona, quascunque possessiones praedictum monasterium inpraesentiarum juste et legitime possidet, vel in futurum concessione pontificum, liberalitate regum vel principum, oblatione fidelium rationabiliter poterit adipisci, tam tibi quam his quae tibi in eodem regimine regulariter successerint, firma et illibata permaneant. In quibus haec propriis nominibus exprimenda subjunximus: videlicet ecclesiam S. Quintini de Fontanis cum omnibus redditibus, possessionibus ac suis pertinentiis; Altam Brueriam [Col. 0320D] cum suis pertinentiis, vineis, atque aliis bonis ab Amolmico comite ecclesiae vestrae collatis, eleemosynam seu donum a Roberto comite vobis concessum, scilicet X marchas argenti vobis singulis annis persolvendas, etc. Ut autem quietius Domino deservire possitis, et frequentationibus hominum ad hoc ipsum devotius efficiendum, vester sacer conventus nullatenus impediatur, praesenti scripto omnimodis prohibemus, ut nullae prorsus habitationes circa vestrum coenobium fiant, nullus etiam juxta vos ecclesiam aedificare vel consecrare praesumat, unde quies et religio vestri coenobii valeat perturbare, etc.

Datum Pisis per manum Aimerici, S. Romanae Ecclesiae cardinal. cancellarii, II Kal. Martii, indict. XV, Incarnat. Domini anno 1137.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri UBERTO Pisano archiepiscopo, ejusque successoribus canonice substituendis in perpetuum.

Pisanorum Ecclesia specialis sanctae Romanae Ecclesiae filia a longis retro temporibus ad serviendum beato Petro et Romanis pontificibus prompta exstitit et devota. Quod et ipsum in persona nostra manifestis indiciis comprobavimus, et prae caeteris intercessoribus nostris ingruente necessitate Ecclesiae devotionem [Col. 0321B] cleri et populi Pisanae civitatis certis rerum sensimus argumentis. Accedit ad hoc tua familiaritas, et dilecte venerabilis frater Uberte archiepiscope, quem ob specialem praerogativam ad regimen Ecclesiae Beatae Mariae semper virginis, cui Deo auctore praesides, de gremio sedis apostolicae, ex magna benignitate concessimus, et propriis tanquam beati Petri manibus archiepiscopalis dignitatis infula decoravimus. Pro quibus omnibus eamdem praefatae Dei Genitricis domum ampliori gratia, et benevolentia dignam fore censemus, et cum omnibus ad eam pertinentibus praesentis scripti pagina communimus, in primis siquidem statuentes ut decimae Pisani episcopatus, quae sibi competunt secundum sanctorum [Col. 0321C] canonum instituta, honestas quoque personas in episcopali sede ac praefata Dei Genitricis ecclesia, juxta sanctiones canonum, ordinare, et ibidem canonicos constituere, et quae ibidem fuerint corrigenda canonice corrigere, seu alias plebes, vel capellas tuas disponere nihilominus habeas facultatem. Decernimus etiam ut quascunque possessiones, quaecunque bona praefata B. Mariae ecclesia in praesens juste et canonice possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis praestante Domino poterit adipisci, firma tibi tuisque successoribus in perpetuum et illibata permaneant. In quibus haec propriis duximus exprimenda vocabulis, videlicet castrum de Cucilla, castrum et curte de [Col. 0321D] Locenthana, castrum et curte de Sancta Lucia, castrum et curte de Monte Calvo, tres partes castri et pogii de Ripasticaria, novem partes de quatuordecim partibus castelli, et curtis de Bellora et Boccello, quintam partem castri de Segalare, duas partes castri et curtis de Plumbino, placitum et fodrum de Vada, placitum et fodrum de Zasignana, castrum et curtem de Gari, medietatem castri et curtis de Ceule, medietatem castri et curtis de Lucagnano, placitum et fodrum de Buti, placitum et fodrum de Vico, curtem de Plentina, placitum et fodrum Sancti Joannis de Vena, Sanfam novum et vetus, castrum episcopale de Calche cum curte sua, curte de Papiana cum suis pertinentiis, curtem de Avane cum morlo, et bovario et aliis suis pertinentiis, tumulum ab [Col. 0322A] Arnousque ad stagnum a terra filiorum Dodonis, et Castagnolo usque ad mare, et a solatio usque ad mare, tertium in stagno positum, castrum et curte de Livorna, castrum et curte de Uriliano, positum prope Chesinam, medietatem castri et curtis de Callirile, castrum et curte de Riojacco, terram Ubertingam. Praeterea plebes praefatae Dei Genitricis ecclesiae pertinentes sibi, suisque successoribus nihilominus confirmamus, videlicet plebem de Calcinaria cum capella Sancti Angeli de Travalda, capella de Rupida cum capella de Planthule, et omnibus aliis capellis eidem plebi pertinentibus, plebem de Buti cum capella Sancti Marci de Submonte, cum omnibus aliis suis capellis, plebem de Vico Ausurissole cum omnibus aliis suis capellis, plebem S. Joannis de Vena cum [Col. 0322B] omnibus suis capellis, plebem de Cassina cum omnibus suis capellis, plebem S. Cassiani cum omnibus suis capellis, plebem S. Juliae cum omnibus suis capellis, plebem S. Laurentii de curte cum omnibus suis capellis, plebem de Calci cum omnibus suis capellis, plebem de Asciano cum omnibus suis capellis, plebem de Massazuculi cum capella S. Agathae, et Clatri, capella S. Prosperi de Bozzano, capella de Balbano cum omnibus suis aliis capellis, plebem de Avone cum, etc.; plebem de Pugnano cum capella de Lajano cum, etc.; plebem de Rujuno, plebem de Arena, ecclesia S. Nicolai de Patino, plebem de Livorna, plebem de Larzenta cum, etc.; plebem de Limone cum, etc.; plebem S Laurentii de Patha cum, etc.; plebem S. Angeli cum, etc.; plebem de Pomaria, et Monte [Col. 0322C] vaso, et omnibus capellis suis, plebem de Rosignano cum, etc.; plebem de Vada cum, etc.; plebem de Ripabella cum ecclesia S. Perpetuae, et territorio ecclesiae S. Cassiani de Molazzano, et omnibus aliis capellis eidem plebi pertinentibus. Ut autem ad complementum securitatis, seu corroborationis horum omnium nihil vobis desit, cunctaque in territoriis praedictarum plebium, seu etiam infra terminos plebium infra positarum, videlicet plebis de Trajana, plebis de Miliana, plebis de Tripallo, plebis de Gello in Colline, plebis de Bibone, plebis de Pararini jure proprietatis ad praefatam Pisanam Ecclesiam pertinent, apostolica vobis auctoritate firmamus, salvo nimirum jure beati Petri, et sanctae Romanae Ecclesiae. [Col. 0322D] Nulli igitur omnino hominum fas sit praedictam Pisanam ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre. Si qua igitur, etc., cunctis autem, etc. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus SS.
• Ego Theodevinus S. Rufinae episcopus SS.
• Ego Gerardus presb. cardinal. tit. S. Crucis in Jerus. SS.
• Ego Anselmus presb. card. tit. S. Laurencii SS.
• Ego Gotifredus presb. card. tit. S. . . SS.
• Ego Lucas presb. cardinal. tit. SS. Joannis et Pauli SS.
• Ego Ivo diac. card. S. Mariae in Aquiro SS.
• Ego Gregorius diac. card. SS. Sergii, et Bacchi SS.
• Ego Guido diaconus cardinalis S. Adriani SS.
• [Col. 0323A] Ego Ubaldus diac. card. S. Mariae in Via Lata SS.
• Ego Chrysogonus diac. cardin. S. Mariae in Porticu SS.
• Ego Bernardus presb. card. tit. S. Chrysogoni SS.

Datum apud Campilium per manum Americi S. Romanae Ecclesiae diac. card., III Nonas Martii, indict. XV, Incarnationis Dominicae anno 1138, pontificatus vero D. Innoc. papae II anno IX.

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri DIDACO Compostellano archiepiscopo, salutem et apostolicam benedictionem.

[Col. 0323B] Universa Romana curia et Ecclesiae fideles nostri pro latore praesentium Aria communi filio nostro et clerico sedem apostolicam suppliciter exoraverunt. Nos igitur eorum precibus diligenter annuentes, fraternitati tuae pro eodem apostolica scripta dirigimus, rogantes mandando, ut eum benigne suscipiatis, eique pro B. Petri et nostra reverentia ecclesiasticum beneficium cum praebenda in Compostellana Ecclesia in proximo concedas.

Dat. in Bibione Castro VI Idus Ks. Mart. ( i. e. post Kal.)

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, venerabili fratri A. Moguntino archiepiscopo, apostolicae sedis legato, salutem et apostolicam benedictionem.

Lator praesentium Gerhardus, ad nos veniens, adversus Sigebotum militem questus est quod, cum ipse et consanguinei ejus de familia B. Emmerammi existant, idem Sigebotus in propriam servitutem vindicare conetur. Eapropter fraternitati tuae rogando mandamus quatenus contra vexationes ejusdem Sigeboti praefatum Gerhardum ejusque consanguineos in sua justitia manuteneas. Et si idem Sigebotus eos contra justitiam gravare praesumpserit, debitam in [Col. 0323D] eum sententiam proferas.

Data Viterbii VII Kal. Aprilis

INNOCENTIUS episcopus, servus servorum Dei, dilecto filio NORMANNO, priori ecclesiae Christi infra muros Lundoniensis civitatis sitae, ejusque fratribus, tam praesentibus quam futuris in perpetuum.

Apostolicae sedis clementiae congruit religiosas personas affectione paterna diligere, et loca eis commissa optatae defensionis munimine confovere: [Col. 0324A] proinde, dilecti in Domino filii, vestris petitionibus rationabilibus clementer annuimus, et ecclesiam Christi, in qua divinis estis obsequiis mancipati, apostolicae sedis patrocinio communimus.

Statuimus enim ut quascunque possessiones, quaecunque bona eadem ecclesia in praesentiarum juste et legitime possidet, aut in futurum concessione pontificum, largitione regum vel principum, oblatione fidelium, seu aliis justis modis, praestante Domino, poterit adipisci, firma vobis vestrisque successoribus et illibata consistant: in quibus haec propriis nominibus duximus exprimenda: duas scilicet partes redditus de civitate Exoniae; terram de Lectuna, quam Simon de Molins et uxor ejus Adelina eidem loco, divinae pietatis intuitu, contulit; terram et [Col. 0324B] socam de Anglischecnihte-Gylde; ecclesiam de Bix cum redditibus suis; ecclesiam de Totenham: praeterea quascunque ecclesias, seu terras, extra civitatem Lundiniensem, vel infra, a Dei fidelibus vobis rationabiliter collata seu alia quae in posterum offerri contigerit, vobis et per vos eidem ecclesiae auctoritate apostolica firmamus

Decernimos ergo ut nulli omnino hominum liceat eamdem ecclesiam temere perturbare, aut ejus possessiones auferre, vel ablatas retinere, minuere, aut aliquibus vexationibus fatigare, sed omnia integra conserventur eorum, pro quorum gubernatione et sustentatione concessa sunt, usibus omnimodis profutura, salva nimirum dioecesani episcopi debita reverentia.

[Col. 0324C] Si qua igitur in futurum ecclesiastica saecularisve persona, hanc nostrae constitutionis paginam sciens, contra cam temere venire tentaverit, secundo tertiove commonita, si non congrue satisfecerit, potestatis honorisque sui dignitate careat: et a sacratissimo corpore ac sanguine Dei et Domini Redemptoris nostri Jesu Christi aliena fiat, atque in extremo examine districtae ultioni subjaceat.

Cunctis autem eidem loco sua jura servantibus sit pax Domini nostri Jesu Christi, quatenus et hic fructum bonae actionis percipiant, et apud districtum judicem praemia aeternae pacis inveniant. Amen, amen, amen.

• Ego Innocentius Catholicae Ecclesiae episcopus ss.
• Ego Theodewinus episcopus ss.
• [Col. 0324D] Ego Gregorius diaconus cardinalis Sanctorum Sergii et Bacchi ss.
• Ego Drogo Ostiensis episcopus ss.
• Ego Anselmus presbyt. cardin. ss
• Ego Albertus Albanensis episcopus ss.
• Ego Hubaldus diaconus cardinalis S. Mariae in Via Lata ss.
• Ego Chrysogonus diacon. card. tituli S. Mariae in Porticu ss.
• Ego Godefredus presbyt. cardinalis tit. Sanctae Anastasiae ss.
• Ego Lucas presbyter cardinal. Sanctorum Joannis et Pauli, ss.
• Ego Martinus presbyter card. tit. S. Stephani ss.
• [Col. 0325A] Ego Gregorius presbyt. card. tit. S. Priscae ss.
• Ego Bernardus presbyt. card. tit. S. Chrysogoni ss.